Monday, March 15, 2010
Sunday, March 14, 2010
Friday, March 12, 2010
وتووێژ له‌گه‌ڵ "مێدیا نیوز" سه‌باره‌ت به یه‌کگرتنه‌وه‌ی حدکا
رحیم رشیدی ئه‌ندامی فیدراسیۆنی نێونەتەوەیی ڕۆژنامه‌وانان‌و دانیشتووی ده‌ڤه‌ری واشینگتۆن له ئامریکا، له‌م وتووێژه‌دا له‌گه‌ڵ "مێدیا نیوز" سه‌باره‌ت به وه‌ڕێکه‌وتنی که‌مپینی یه‌کبوون باس له ڕوانگه‌و بۆچوونه‌کانی خۆی ده‌کات. پ.وه‌کوو ده‌زانن ماوه‌یه‌که که‌مپینێک بۆ کۆکردنه‌وه‌ی واژۆ به مه‌به‌ستی یه‌کگرتنه‌وه‌ی حدکا ده‌ستی به کار کردوه، بۆچوونی تایبه‌تی ئێوه له‌م باره‌وه چییه؟
و.به‌ر له‌وه‌ی وڵامی ئه‌و پرسیاره بده‌مه‌وه، به پێویستی ده‌زانم ڕای خۆم له‌سه‌ر یه‌کگرتنه‌وه ده‌رببڕم. نه‌ک یه‌کیه‌تیی ریزه‌کانی حدکا، به‌ڵکوو ته‌بایی‌و یه‌کیه‌تیی له نێوان هه‌موو حیزب‌و رێکخراوه دێموکڕات‌و پێشکەوتنخوازەکانی ئێرانی‌و کوردستانی به پێویست ده‌زانم. چوونکە هۆی مانەوەی رێژیمە دیکتاتۆرەکان نەک بەهێزی وان، بەڵکوو لاوازی نەیارەکانیانە.
ئه‌وه‌ی له‌م وتووێژه‌دا قسه‌ی له‌سه‌ر ده‌که‌م، لێدانه‌وه‌ی تایبه‌تی خۆمه، له‌م دیمانه‌دا پتر له که‌موکووڕیه‌کانی ئه‌و جۆره هه‌وڵانه ده‌دوێم. ده‌نا باوه‌ڕم وایه، دیالۆگ ته‌نیا رێگای چاره‌سه‌ری کێشه‌کانه. خۆزگه ده‌خوازم به بێ ئه‌وه‌ی که‌سایه‌تی یه‌کتر خه‌وشدار بکه‌ین، هه‌وڵ بده‌ین به پست به‌ستن به به‌ڵگه ڕاوبۆچوونی خۆمان ده‌رببڕیین. له دۆخێکی ئه‌وتۆدا هه‌مووان قازانج ده‌که‌ین.
جارێ با ئه‌و ڕاستییه باس بکه‌م، هیچ چه‌شنه یه‌کگرتنێک له‌سه‌ر تۆڕی جیهانی ئینترنێت نابێ‌و ناکرێ. ئاشکرایه به‌ر له‌و به‌رێزانه که‌سانی دیکه‌ش، هه‌وڵی له‌و چه‌شنه‌یان داوه‌و سه‌رکه‌وتوو نه‌بوون. جا که‌وایه ده‌بێ وه‌رێخه‌رانی ئه‌و که‌مپینه ئه‌گه‌ر لانیکه‌م ناخوازن هۆکاره‌کانی جیا بوونه‌وه له حدکا له ڕوانگه‌ی خۆیانه‌وه باس بکه‌ن، باشتره هۆکاری سه‌رنه‌که‌وتنی هه‌وڵه‌کانی که‌سانی به‌ر له خۆیان شی بکه‌نه‌وه، بۆ ئه‌وه‌ی هه‌ر هیچ نه‌بێ له پاته کردنه‌وه‌ی خۆ ببوێرن.
به‌رێوه‌به‌رانی که‌مپین نه‌ک ئه‌م کاره‌یان نه‌کردوه به‌ڵکوو هه‌ر له سه‌ره‌تاوه هه‌وڵیان داوه، به‌رگێکی سۆزداری به‌به‌ر ئه‌م بابه‌ته‌دا بکه‌ن‌و بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش له کۆمه‌ڵێک ده‌سته‌واژه‌و بایه‌خ که‌ڵک وه‌رده‌گرن که ئه‌وه‌ش خۆی له خۆیدا دابه‌ش کردنه‌ویه‌کی دیکه‌یه.
پ.مه‌به‌ستت له‌و دابه‌ش کردنه‌وه‌یه چیه، ده‌کرێ ئه‌و بابه‌ته پتر ڕوون بکه‌یته‌وه؟
و.که‌ڵک وه‌رگرتن له ناوی شه‌هیدان‌و ئه‌وه‌ی که گۆیا یه‌کگرتن ویستی خه‌ڵکی کوردستانه ناتوانێ ئامرازێکی به‌هێزو سه‌رنجڕاکێش بۆ به‌دیهاتنی وه‌ها مه‌به‌ستێک بێ. چوونکه خۆ جیا بوونه‌وه له ڕابردوودا حه‌زو ویستی بنه‌ماڵه‌ی شه‌هیدان‌و زۆرینه‌ی خه‌ڵکی کوردستان نه‌بوه که ئێستا ئه‌وان پشتیان له‌م داخوازیه کردبێ. با روونتر بڵێم، وه‌کوو هێندێک ده‌ڵێن ئه‌گه‌ر هه‌وڵدان بۆ یه‌کگرتنه‌وه کارێکی شۆڕشگێڕانه‌یه، که‌واته ده‌بێ ئه‌وان ئه‌وه بسه‌لمێنن جیا بوونه‌وه کرده‌وه‌یه‌کی به پێچه‌وانه بوه. خۆ ناکرێ جیا بوونه‌وه‌و یه‌کگرتنه‌و هه‌ر دوو باش بن، ئه‌گه‌ر وایه دیسان سوبه‌ی جیابوونه‌وه‌یه‌کی دیکه پاته ده‌بێته‌وه. لە پاڵ ئەمەدا ڕەنگە کۆمەڵێک لە ئەندامان‌و بنەماڵەی شەهیدان بە پشت بەستن بە هەمان بەڵگەو لێدانەوەو پێوانەکانی وەرێکخەرانی کەمپین، وڵامی نا بەو بانگەوازە بدەنەوە.
پ.به‌ده‌نه‌ی حدكا تا چه‌ند له‌گه‌ڵ هەوڵی یه‌كگرتنه‌وه موافقن که کۆمه‌ڵیک کادرو پێشمه‌رگه ده‌ستیان پێکردوه؟
و.پێم وایه نه‌ک کادرو پێشمه‌رگه‌ی حدکا، هه‌موو مرۆڤیکی نیشتمان په‌روەرو تێکۆشه‌ر به‌و جیابوونه‌وه کسپه له جه‌رگیه‌وه هاتوه. به‌ڵام ئه‌وانه‌ی تاکوو ئێستا ئه‌و بانگه‌وازه‌یان واژۆ کردوه نه پێشمه‌رگه‌ن نه کادر، ئه‌وان ته‌نیا ئه‌ندام یان لایه‌نگرن. کادرو پێشمه‌رگه پله‌ی ته‌شکیلاتی‌‌و رێکخراوه‌یی ئەو ئەندامانەیە کە تەواووەخت لە خزمەت حیزبەکەدان، یان کادری رێبەرین لە دەرەوە. ڕه‌نگه به‌شێک له‌و به‌رێزانه له ڕابردوودا خاوه‌نی ئه‌و جۆره پله‌یه بوبێتن. مه‌به‌ستم له باس کردنی ئه‌م خاڵه ئه‌وه‌یه، تاکوو ئه‌م بابه‌ته له نێو کادرو پێشمه‌رگه‌کان‌دا شێلگیرانه نه‌یه‌ته گۆڕێ باوه‌ڕ ناکه‌م هیچ هه‌وڵێکی له‌م چه‌شنه به ئاکام بگات. ئه‌وه‌ش ده‌بێ له نێو بینای حیزبه‌که‌دا کۆڕو سمیناری بۆ ساز بکرێ، تاکوو بیروڕای نێوخۆیی بۆ ئه‌و مه‌به‌سته ئاماده‌و ته‌یار بکرێ. نابێ له‌بیرمان بچێ تووڕه‌یی تێکشکانی که‌سایه‌تی پێشمه‌رگه‌کان‌و ژانی ئەو هەموو قسەو قسەلۆکانه‌ی لەو بارەوە هاتونە گۆڕێ، هەروەها سێبه‌ری قورس‌و ناخۆشی ئه‌و دۆخه‌ی که جیابوونه‌وه خولقاندویه‌تی نه‌ڕەویوەتەوە. له یه‌ک قسه‌دا زامه‌کانی ئه‌و کرده‌وه ناخۆشه که به‌ڕاستی هیچ پێویست نه‌بوو بێته ئاراوه، سارێژ نه‌بۆته‌وه. بۆیە پێم وایە بەو فەرهەنگەوە یەکگرتنەوەش ببێ، سەرکەوتوو نابێ...
پ.یانی هه‌وڵه‌کانی ئه‌و که‌مپینه بێ ئاکام ده‌بێ؟
و.کاری به‌رێوه‌به‌رانی که‌مپین بۆ یەکبوون کە لە نێو تەشکیلاتی حدکا، هیچ هەوڵێکیان بۆ نەداوەو زمینەیان بۆ خۆش نەکردوە وه‌کوو ئه‌وه وایه هێلکه‌یه‌کی ڕژاوو بڵاوە بوو له نێو یه‌خه‌چاڵ بنێیت. ئه‌وه له بنه‌ڕه‌ته‌وه کارێکی هه‌ڵه‌یه. ئەو هەنگاوە یانی بێ نرخ کردنی رێبه‌ری، کارێک که هیچ که‌س قازانجی لێ نابینێت. وه‌رێخه‌رانی که‌مپینه‌که، (مه‌به‌ست ئه‌وانه‌ن که ئه‌ندامی حیزبن)، جیا لەوەی سیاسەتی ڕاگەیەندراوو فەرمیی حیزبەکەیان لەو بارەوە پێشل کردوە، مرۆڤ ئەگەر ئاگاداری وردەکارییەکان نەبێ پێی وادەبێ ئه‌و حیزبه درگای له‌سه‌ر هاتنه‌وه یان یه‌کگرتنه‌وه داخستوە. ئه‌و حیزبه سیاسه‌تی خۆی له‌و باره‌وه ڕاگه‌یاندوه، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه که ئه‌و دۆستانه ده‌بێ ناوی خۆیان بگۆڕن، واته ئه‌م داو‌ایه له لایه‌ن حدکاوه مه‌رجه بۆ به فه‌رمی ناسینی وان... که‌وایه ده‌بێ به‌رێوه‌به‌رانی که‌مپین یان ئه‌و ئه‌ندامانه‌ی ئه‌و داخوازیه واژۆ ده‌که‌ن بۆچوونی خۆیان له به‌رانبه‌ر ئه‌و هه‌ڵوێسته‌دا به ڕوونی ڕابگه‌یه‌نن، ئه‌ویش نه‌ک له‌سه‌ر ئینتڕنێت، به‌ڵکوو له نێوخۆی حیزبه‌که‌داو بۆ ئه‌و مه‌به‌سته له‌و ده‌رفه‌ت‌و یاسا حیزبیانه که‌ڵک وه‌رگرن که له پێڕه‌وی نێوخۆدا ده‌ست نیشان کراوه. باشه ئه‌گه‌ر به‌رێوه‌به‌رانی که‌مپین وڵامی نایان له لایه‌ن زۆرینه‌وه وه‌رگرت ئاماده‌ن به دابراوه‌کانه‌وه په‌یوه‌ست بن؟، یان درێژە بە هەوڵەکانیان ئەدەن، ئەدی ئەگەر رێبەری حدکا بە پێچەوانەی ویستی وان پێی نایە نێو کارەکەوە، ئەوان چی دەکەن‌و ئەم هەوڵانە چۆن درێژە دەدەن؟ ئه‌وان به‌و کاره بیانهه‌وێت یان نا، خۆیان له ده‌ره‌وه‌ی بازنه‌ی حیزبه‌که داناوه، چونکه له هه‌ڵبژاردنه‌کانی ڕابردوودا به‌شدار بوون، ئه‌و هه‌ڵبژاردنانه‌ی که کۆنفرانس‌و له ئاکام‌دا کۆنگره‌ی لێکه‌وته‌وه. ئه‌و کۆنگره‌ش رێبه‌ری‌و چوارچێوه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌که‌ی دیاری کردوه. خۆ ناکرێ بۆ جێبه‌جێ کردنی کارێکی باش‌و یاسایی به شێوه‌یه‌کی هەڵە‌و نایاسایی هه‌نگاو هه‌ڵگیرێت.
هاوکات دەخوازم بڵێم، لە حدکادا شتێکی ئەوتۆ گۆرانی بەسەردا نەهاتوە، ئەو دیمەنەی ئەوان پاش دابڕان لە حدکایان نیشان داوە، دۆزەخێکەو هیچی دیکە. باشه ئه‌گه‌ر ئه‌و قسانه‌ی ده‌یانکردن ڕاست بوون، چۆن ده‌گه‌رێنه‌وه نێو ئه‌و دۆزه‌خه، کەواتە هاتنەوە بۆ نێو دۆزەخ بە بیرۆکەی بە بەهەشت کردنی دۆخەکەیە، واتە ئاستەنگ‌و کێشەکان لە داهاتوودا چڕتر خۆ دەردەخەن، ئەوەش بە مانای ئافەرین بۆ هەوڵەکانی ئەمڕۆ، تووک‌و نزا لەو جۆرە هەوڵانەیە لە داهاتوودا. جارێک ئەوە تاقی کراوەتەوەو بە چاوی خۆمان دیتومانە. دەبێ لە پرۆسەی یەکگرتنەوەدا هیج لایەنێک خۆی بە دۆڕاو نەزانێ، دەنا کێشەکان هەر لە جێگای خۆیان دەمێنەوەو لە قوناغێکی دیکەدا دەکرێنە پردەبازی قۆڵوقۆلبازییەکی بێ تامی دیکە، هر چەند مەرج نیە بێ یەکگرتنەوەش دۆخی جەناح سەر هەڵنەداتەوە. ئەوە پتر پێوەندی بە میکانیزمی ئیدارە کردنی حیزب و دابەش کردنی دەسەڵاتەوە هەیە لە نێوخۆی رێکخراوەکەداو مشورخواردن بۆ ئەو ئالۆگۆڕو ئه‌رکانه‌یه کە بە جۆرێک لە جۆرەکان پرسی حدکان، یان دەبن...
پ.باشه تاکوو ئه‌و جێگا ئێوه ئاگادار بن، له ئاستی سه‌ره‌ودا هیچ هه‌نگاوێک بۆ ئه‌و بابه‌ته نراوه که هیوابه‌خش بێ، ئایا یه‌کگرتنه‌وه به‌ر له کۆنگره‌ی چوارده هاسانتر نه‌بوو؟
و. به باوه‌ڕی من، دۆستانی جودا‌بوو لە هەلومەرجی ئێستادا بۆ یه‌کگرتنه‌وه ئاماده نیین، به‌ڵکو ته‌نیا وه‌کوو بابه‌تێک دژی حدکا، له به‌رانبه‌ر بیروڕای گشتیی‌دا که‌ڵک له پرسی یه‌کگرتنه‌وه وه‌رده‌گرن. چوونکه:
1.خۆیان به حیزبی دێموکڕات ده‌زانن‌و به‌رده‌وام بانگه‌شه‌ی ئه‌وه ده‌که‌ن ئه‌و سیمایانه‌ی حیزبی پێوه ده‌ناسرێته‌وه له‌گه‌ڵ ئێمه‌ن.
2.ئه‌وان ئیدعا ده‌که‌ن حیزبی دێموکراتیان خستۆته‌وه سه‌ر رێگای ڕاست‌و زۆربه‌ی ڕووناکبیران‌و کادره باشه‌کان له‌گه‌ڵ ئه‌وانن. ئه‌گه‌ر وابێ یه‌کگرتنه‌وه بۆ ئه‌و خۆشه‌ویستانه ده‌بێته هاتنه‌وه بۆ سه‌ر رێگایه‌کی چه‌وت، ئه‌مه‌ش باش نیه. مه‌به‌ست له به‌بیر هێنانه‌وه‌ی ئه‌م باسه ئه‌وه‌یه که بزانیین ئه‌م ئه‌رکه قورسه‌و به چه‌پڵه‌رێزان ناکرێ، کارو کاتی ده‌وێ...
3.له هه‌مووی ئه‌مانه گرینگتر، کاتێک سه‌رۆکایه‌تی به‌رێزی هه‌رێمی کوردستان رێکه‌وتی 14ی خاکه‌لێوه‌ی 86ی هه‌تاوی، له دانیشتنێک‌دا داوای کرد کێشه‌کان کۆتایی بێن، به‌رێز هیجری له‌و کۆبوونه‌وه‌دا ئاماده‌یی ده‌رده‌بڕێ هه‌ر ئێستا ئاماده‌ین به بڵاوکردنه‌وه‌ی به‌یاننامه‌یه‌ک کۆتایی به‌و وه‌زعه بێنیین، هه‌ر که‌س بگه‌ڕێته‌وه سه‌ر کاری پێشووی خۆی. به‌ڵام به‌رێز حه‌سه‌ن زاده ئاماژه ده‌کات، ئێمه پێشتر میکانیزمان هه‌بوه، ئێستا هێڵه گشتییه‌کانیشمان هه‌یه، پاشان ده‌بێ ده‌فته‌ری سیاسیی له‌سه‌ر ئه‌م بابه‌ته بڕیار بدات...*
4.ئه‌گه‌ر به‌ته‌مابان به‌م نزیکانه یه‌کبگرنه‌وه، کۆنگره‌یان نه‌ده‌گرت، پێش کۆنگره، ده‌یان وت، که‌مایه‌تیی کۆمیته‌ی ناوه‌ندین، سکرتێریان قبووڵ بوو، مه‌شروعیه‌تیی کۆنگره‌ی سێزده‌یان قبووڵ بوو، به‌رنامه‌و پێره‌وو به‌رنامه‌ی سیاسیی کۆنگره‌ی 13یان قبووڵ بوو، به‌ڵام ئێستا که‌م‌وزۆر ئه‌م شتانه‌یان گۆڕیوه، واته کارێکیان به قازانجی لێک نزیک بوونه‌وه نه‌کردوه، ئیدی چۆن یه‌کده‌گرنه‌وه؟
5.لە لایەکی دیکه‌وه رێبەری ئه‌و لایه‌نه، به دوای شانۆی هه‌ڵبژاردنی خولی ده‌هه‌می سه‌رۆککۆماری رێژیم له ئێران‌دا، له باری سیاسییه‌وه له حدکا دوور که‌وتوونه‌ته‌وه.
6.حدکا زۆرتر باوه‌ڕی به رێکخستنێکی رێکوپێکه که خاوه‌نی نه‌زم‌‌و دیسیپیلینی رێکخراوێکی ئه‌وتۆ بێ که له‌گه‌ڵ یه‌کێک له سه‌ره‌رۆتریین سیستمه دیکتاتۆره‌کانی مێژوودا له خه‌باتدا دایه. به‌ڵام ئه‌وه‌ی ئه‌وان بۆ ئیدارە کردنی ته‌شکیلات باسی لێوه‌ده‌که‌ن لە ڕوانگەی بەرپرسانی هەنووکەی حدکاوە زۆرتر پاشا گه‌ردانییە.
که‌واته هه‌موو ئه‌مانه جیاوازین‌و ده‌بێ قسه‌یان له‌سه‌ر بکرێ‌و شرۆڤه بکرێن، ده‌نا وه‌کوو به‌رێ بارودۆخێکی قازانج ویستانەی گروپی‌و سۆزداری پێکدێت، پاش چه‌ند ساڵی دیکه هه‌مان ئه‌م ڕووداوە ناخۆشانە دووپات ده‌بنه‌وه که هه‌مووان له‌گه‌ڵی ئاشناین. هه‌ڵبه‌ت ئه‌مه‌وێ ئه‌وه‌ش بڵێم، سیاسه‌تیی بێ دەنگی رێبه‌رایه‌تی حدکاو ئه‌و میکانیزمانه‌ی تاکوو ئێستا لە بەرانبەر ئه‌و دۆستانه ده‌کاری کردوون، ئه‌وه نیشان ده‌ده‌ن که ڕۆژ به ڕۆژ پتر کاریگه‌ری‌و ده‌وری پاساوهه‌ڵگری خۆیان له ده‌ست ده‌ده‌ن.
ناوی که‌سانێک له هه‌ر دوو لا، له نێو لیستی واژۆکه‌راندا ده‌بیندرێ که کاتی خۆی دژی لایه‌نه‌که‌ی دیکه زۆر توند بوون، مرۆڤ لە خۆی دەپرسێ چی ڕوویداوە ئێستا ئه‌م جۆره که‌سانه له‌گه‌ڵ وه‌ها شه‌پۆلێک که‌وتوون، ئایا نه‌یانده‌زانی که جیابوونه‌وه‌یه‌کی ئاوا خراپه، لێ ئەگەر باس بکرێ پێشتر هۆکاری ئەو هەڵچوونە چی بووه، هەنووکە ئەم هەستی یەکیەتیی خوازییە لەبەر چییە، باشتره. ئه‌وان دەبێ بۆ خەڵکی شیبکەنەوە کە بۆ ئەوەیان کرد، ئەدی بۆ ئەمە دەکەن؟ بەڵکو ئەمە وانەیەک بێ بۆ داهاتوو کە هەموو کەس لێوەی فێر بێ. با ڕوونبێتەوە ئایا شێوازی ئیدارە کردنی حیزبەکە کێشەی هەیە، یان ئەو جۆرە کەسانە نەگەیشتوونەتە ئەو خەونانەی کە بەر لە جیابوونەوە خۆیان بۆ دانابوو. هەڵبەت لایه‌نی هه‌ره که‌می ئاکامی ئه‌م کاره ئه‌وه ده‌بێ که هەوڵی کەسانی دڵسۆز کە هەر لە سەرەتاوە دژی جودابوونەوە بوون، لە هەلپەره‌ستی کەسانێک کە تەنیا قازانجی خۆیان مەبەستە جیا بکرێته‌وه.
پ.باشترین میکانیزم بۆ یه‌کگرتنه‌وه چیه؟
و. لە هەلومەجی ئێستادا باشترین میکانیزم بۆ یەکگرتنەوە، هه‌وڵدان بۆ دووری کردن له یه‌کگرتنێکی خێراو بێ بەرنامەیە. له ڕوانگه‌ی منه‌وه یه‌کگرتنه‌وه‌ی ئه‌و جاره ئه‌گه‌ر بڕیار بێ بێته ئاراوه، یان باشتره بڵێم بۆ ئه‌وه‌ی جارێک بۆ هه‌میشه ئه‌و بابه‌ته له بازاڕی قسه‌و قسه‌ڵۆک ببرێتە ده‌ره‌وه که هێندێک خۆی پێوه ڕائه‌نێن، بۆ وێنه که‌سانێک که حیزبه‌که‌ش به‌سه‌ر یه‌که‌وه بوو سه‌رقاڵی ژیانی خۆیان‌و دوورە پەرێزو ته‌نانه‌ت دژی حدکا بوون، ئێستا پێیان وایه ئه‌گه‌ر کوتومت به قسه‌ی وان نه‌کرێ، به‌و جۆره‌ی ئه‌وان ده‌یان هه‌وێ حیزبەکە وەسەریەک نەخرێتەوە، دونیا وێران ده‌بێ. ئه‌و که‌سانه ئه‌گه‌ر هێنده به په‌رۆشی به‌هێزی جوڵانه‌وه‌ی کوردن، با پرۆژه‌یه‌ک بۆ یه‌کیه‌تیی‌و ته‌بایی نێوان هه‌موو رێکخراوه سیاسییه‌کانی کوردستانی پێشکه‌ش بکه‌ن، خۆ ئه‌گه‌ر وه‌ها پرسێک سه‌ر بگرێ قازانجه‌که چه‌ند به‌رانبه‌ر ده‌بێ. له لایه‌کی دیکه‌وه له‌م دۆخه‌دا وردبه‌ره‌وه‌و ببینه که ئه‌ندامی کۆمیته‌ی فڵانی حیزب نامه‌ی سه‌رئاوه‌ڵا بۆ سکرتێری حیزبه‌که ده‌نێرێ، له حاڵێکدا ده‌توانێ ته‌‌له‌فوونه‌که‌ی ده‌ستداتێ‌و قسه‌ی له‌گه‌ڵ بکات. ئه‌مه یانی چی‌و چ ناوێکی له‌سه‌ر داده‌نێیت؟.
به‌ڵام گومانم نیه که له نێو ئه‌و خه‌ڵکه‌شدا که‌سانی دڵسۆزو غه‌مخۆر هه‌ن که هه‌موو ژيانی خۆیان له پێناو ئه‌و حیزبه‌و هاتنه دی ئامانجه‌کانی‌دا داناوه‌و جيا له به‌هێزی پتری حدکا هيچی دیکه‌يان مه‌به‌ست نیهو ئه‌وه‌ش شایانی رێزو سوپاسه‌و ده‌بێ قسه‌یان له‌گه‌ڵ بکرێ...
به باوه‌رێ من یه‌کێک له دیارتریین کێشه‌کان ئه‌وه‌یه که ئه‌ندامانی حیزب له کاتی خۆیداو وه‌کوو پێویست زانیاریان له‌سه‌ر ڕووداوو هه‌نگاوه‌‌کان پێناگات، ئه‌مه کێشه‌یه‌کی گه‌وره‌یه!
هه‌نووکه ئیدی ئه‌وه بڕاوه‌ته کێ حیزبی دێموکڕاته، هه‌ر بۆیه پێویسته حدکا وه‌کوو هێزێکی سیاسیی به‌رپرس پرۆژه‌ی نوێتر بۆ ئه‌م مه‌به‌سته پێشکه‌ش بکات. ئه‌وه‌ی تاکوو ئێستا کراوه ناتوانێ وڵامده‌ر بێ، بۆ ئه‌وه‌ی جارێکی دیکه ئه‌ندامانی حیزبه‌که له نێوان ئه‌م‌و ئه‌ودا دابه‌ش نه‌بن، بۆ ئەوەی کەسانی ئەوتۆ پەیدا نەبن کە سواری ئەم شەپۆلە بن، ده‌بێ ئه‌ندامانی ڕێبه‌ری وەکوو دەسەڵاتدارانی حیزبەکە له ئاستی سه‌ره‌وه‌دا سه‌باره‌ت به‌م پرسانه پتر قسه بکه‌ن‌و سیاسه‌تی یه‌گگرتووانەی خۆیان به ڕوونی بۆ ئه‌ندام‌و لایه‌نگره‌کانیان ڕابگه‌یه‌نن‌و کۆسپ‌و ته‌گه‌ره‌کان ده‌ست نیشان بکه‌ن..
دەکرێ هەمان پرۆژەی یەکگرتنەوەی ساڵی ١٣٧٥ هەتاوی، بەرانبەر بە ٩٦ی زایینی بە بنەما وەرگیرێت. لە بیرمان نەچێت سەرووبنی قسەی ئەوان تاکوو ئەمڕۆش ئەوەیە کە ماوەی ١٠ ساڵ کار کراوه بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و یه‌کگرتنه‌وه‌یه له بار ببرێ. هاوکات حدکا هه‌موو هه‌وڵی خۆی له‌سه‌ر ئه‌وه چڕ کرده‌وه که بڵێ پێشه‌نگ‌و ده‌مڕاسته‌کانی ئه‌وانه هه‌مان دابڕاوه‌کانی کۆنگره‌ی هه‌شت‌و نه‌یارانی دوکتۆر قاسملوو بوون. ئێمە دەزانیین کە ٩٩ لە سەدی ئەو کەسانەش لەگەڵ دابرانەکەی ئەم دوایە بوون، کەواتە ئەگەر ئەو یەکگرتنەوەیە هێندە پیرۆز بوەو ئەو دۆستانە ئەوندە قوڵ باوەریان پێیەتی با بنەما بێ بۆ وەسەریەک کەوتنەوەی ئەم جارەی حدکا. ئاوا ڕەنگە هەر دوو لا خۆیان بە سەرکوتوو بزانن کە ئەمە شتێکی باش دەبێ. له بیرمان بێ که هه‌موو مێژووی مرۆڤایه‌تیی تێکۆشان بوه بۆ ئه‌وه‌ی یاسا سه‌روه‌ر بێ. ئه‌وانه‌ی که به‌رێوبه‌ری یاسان به‌ڵام پێشێلی ده‌که‌ن، تاوانیان له خه‌ڵکی ئاسایی پتره.
پ.جیاوازی ئەو دوو لایەنە زۆرتر لە چیدایە؟
و.ئەو فەرهەنگە سیاسییەی کە کاک خالید عەزیزی لە وتووێژی رۆژی ٢ی مارسی ٢٠١٠ بەرانبەر بە ١١ی ڕەشەمەی 88ی هه‌تاوی، لەگەڵ بی بی سی باسی لێوەدەکات کە پاش کۆنگرەکەیان لە پێناو ریشەدار کردنی دێموکراسی لە حیزبەکەیان‌دا هێناویانەتە ئاراوە، کە ئەندامانیان بتوانن بە ئاشکرا ڕەخنە لە حیزبەکە لە دەرەوەی حیزبەکە بگرن...هتد، نزیک لە هەموو ڕەوتێکە حدکا نەبێ. دەنا حدکا نیشانی داوە کە شتی ئاوای زۆر به دڵ نیهو قبووڵی ناکات، لەم بارەوە هەمان سیاسەتیی ڕابردووی هەیە کە قسەی حیزبەکە دەبێ لە نێو حیزبەکەدا بکرێ. هەڵبەت ئەوەمان لە بیر بێ ئەندامێکی لایەنی دابڕاو رێکەوتی ٩ی فیوریە لە بابەتێکدا لە ژێر ناونیشانی "با سواڵی بەرەسمی ناسیین لە حدکا بەس بێ" کە پێشنیاریک بوو بۆ پلینۆمەکەیان ناردرابوو، نووسیبووی "به بڕوای من پێویسته حدک له‌مه‌وبه‌دوا باسی ئه‌و مه‌سه‌له‌یه نه‌کاته‌وه که له لایه‌ن حدکاوه به ره‌سمی بناسرێت. حدکا له‌و ئاسته‌دا نییه که حدک ده‌ستی بۆ پان بکاته‌وه. ئه‌م سیاسه‌ته به دڵی زۆرینه‌ی ئه‌ندامانی حدک نییه".
مرۆڤ لە خۆی دەپرسێ ئەو چ حیزبێکە کە دیارتریین سیاسەتی بە دڵی زۆربەی ئەندامەکانی نەبێ؟. ڕەنگە ئەمە جۆرێک لە 'نهادینە" کردنی دێموکڕاسی‌و هەوڵدان بۆ جێبەجێ کردنی ئەو ئاڵوگۆڕانە بێ کە ئەوان پێیان وابوو رێبەرایەتی هەڵبژێردراوی کۆنگرەی ١٣ بەری بە جێبەجێ کردنیان گرتبوو؟.
پ.ئێوە بۆ خۆتان ئەو بانگەوازەتان واژۆ کردوە؟.
و. بۆ جیا بوونەوە لە حدکا هیچم واژۆ نەکردوە، بەڵام بۆ یەکگرتنەوەیه‌کی ئوسوولی ئامادەم ئەگەر کاتی هات واژۆ بکەم. هەر چەندە ئەگەر دۆخی یەکگرتنەوە بخولقێ پێویست بە واژۆ ناکات. زۆربه‌ی ڕێبه‌رانی حدکا که‌سانی فیداکارو دڵسۆزن‌و دڵنیام ئه‌وه‌ی به قازانجی کوردو بزوتنه‌وه‌که‌ی بێ ده‌یکه‌ن. به‌ڵام له بنه‌ڕه‌تدا له‌گه‌ڵ په‌ره‌پێدانی ئه‌و کولتووره‌دا نیم که هه‌ر که‌س هه‌ستا، بێ به‌رنامه‌و بوار ره‌خساندن بۆ کارێکی گرینگی ئه‌وتۆ، کۆمه‌ڵێک خه‌ڵک له ده‌وری خۆی کۆکاته‌وه‌و داوا بکات که فڵان حیزب‌و رێکخراو داواکه‌ی جێبه‌جێ بکات، به تایبه‌تی که که‌سه‌کان خۆیان له‌و رێکخراوه‌دا ئه‌ندام بن‌و ده‌ره‌تانی ئه‌وه‌یان هه‌بێت له نێوخۆی حیزبه‌که‌یاندا کار بۆ مه‌به‌سته‌که‌یان بکه‌ن.
ئاماده‌م واژۆ بکه‌م که قه‌ت لایه‌نگری‌و پشتیوانی له هیچ جیابوونه‌وه‌یه‌ک ناکه‌م که کولتوورو ڕه‌وتێکی نوێ نه‌هێنێته ئاراوه. چوونکه ئاوا که‌شی دیالۆگی نێوخۆیش چڕتر ده‌بێته‌وه‌و که‌سانی ده‌سه‌ڵاتدار له سه‌ره‌وه ناتوانن به په‌له درگاکانی ئاخاوتن له‌سه‌ر یه‌ک دابخه‌ن...
واته باوه‌ڕتان وایه که یه‌ک حیزبی دێموکڕات هه‌یه؟.
بە بێ سڵکردنەوە دەڵێم، یەک حیزبی دێموکرات هەیە، بە یەک فەرهەنگی سیاسیی‌و مێژوویەکی پڕ لە فیداکارییەوە، بەڵام بە داخەوە یەک حیزبی دێموکڕات بە هۆی نەحەوانەوەی چەند کەسێک لە سەرەوە، خاوەنی دوو رێبەرییە کە بەشێک لە خەڵکەکەی بە ناڕەوا دابەش کردوە.
لە لایەکی دیکەوە مادام لە ماوەی سێ ساڵی ڕابردوودا ڕەوتێکی نوێ دانەمەزراوە که ئاڵوگۆر هەموو حیزبەکەی لەسەرەوە بۆ خوارەوە تەنیبێتەوە، قسە کردن لە یەکگرتنەوە هەر بەردەوام دەبێ. تاکوو یه‌کگرتنه‌وه‌ش، دەرفەتەو لەوانەیە ئەو دۆستانە بەشێک لەو سناریۆو گەڵاڵەی چاکسازیان بە سەرکەوتوویی جێبەجێ کرد کە کاتی خۆی بۆ پاساوی جیابوونەوە ڕایانگەیاند. یان مودێلێکی دیکە لە حیزبایەتی سەرکەوتووتریان لە ئێستا خولقاند، ئه‌گه‌ر وابێ ئه‌وه خه‌ڵکی دیکه ناچاره به‌وانه‌وه په‌یوه‌ست بێ، ئه‌وده‌م ئه‌وانیش ئیدی هێنده پێویستیان به یه‌کگرتنه‌وه نابێ‌و وه‌کوو حیزبێکی جیاواز جێ پێی خۆیان ده‌که‌نه‌وه، ئینجا ده‌کرێ، ئه‌و دوو لایه‌نه وه‌کوو دوو حیزبی جیاواز، له پێناو به‌رژه‌وه‌ندی نه‌ته‌وه‌که‌مان‌دا ته‌باوڕه‌با بن.
باشه پێتان وایه ئه‌و مه‌سه‌له به دانیشتنی نێوان کاک موسته‌فای هیجری‌و کاک خالید عه‌زیزی چاره‌سه‌ر بێ، جیاوازی نێوان ئه‌و دوو که‌سه چیه؟.
ئاماده نیم له‌سه‌ر که‌سایه‌تی کۆمه‌ڵایه‌تی ئه‌و به‌رێزانه قسه به‌که‌م، قه‌ت ئیزنی ئه‌و کاره به خۆم ناده‌م. به‌ڵام سه‌باره‌ت به ڕوانگه‌و بیرو بۆچوونی سیاسیی وان قسه ده‌که‌م. ئه‌وه‌ی پێوه‌ندی به به‌رێز هیجرییه‌وه هه‌یه، ماوه‌ی 30 ساڵه له ریزه‌کانی حدکا دایه، له‌و ماوه‌دا ئه‌ندامی رێبه‌ری بوه، پۆست‌و پله‌ی جۆراوجۆری وه‌رگرتوه. له‌گه‌ڵ ده‌روونناسی ئه‌ندامانی حیزب‌و فه‌رهه‌نگی نێوخۆیی حیزبه‌که‌و چۆنیه‌تی که‌ڵک وه‌رگرتن له ئامرازه ته‌شکیلاتییه‌کان ئاشنایه، به ته‌واوه‌تی خاوه‌نی ده‌سه‌ڵات‌و بڕیاره له چوارچێوه‌ی به‌رنامه‌و پێڕه‌وی نێوخۆی حیزبه‌که‌دا، هه‌موو ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ی هه‌یه که سکرتێری حیزبێکی وه‌کوو حیزبی دێموکڕات ده‌بێ هه‌یبێ. ئێستا له حدکادا که‌س نیه که ئوتوریته‌ی کاک موسته‌فای قبووڵ نه‌بێ، ئه‌توانم بڵیم سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی ره‌خنه‌ی له‌سه‌ره، هه‌مووان به شیاوی ئه‌و پۆسته‌ی ده‌زانن، که‌واته مرۆڤ ده‌توانێ له‌سه‌ر قسه‌و هه‌ڵوێستی که‌سێکی ئاوا حیساب بکات.
به‌ڵام کاک خالید به هۆی ئه‌وه‌ی که له نێو کادرو پێشمه‌رگه‌کان‌دا نه‌بوه، ته‌نانه‌ت له ناوچه‌ش قه‌ت به ناوی حدکاوه له نێو خه‌ڵکدا ده‌رنه‌که‌ووتوه، زۆربه‌ی ژیانی له دونیای ده‌ره‌وه بوه، سروشتییه که که‌متر له‌گه‌ڵ ده‌روونناسی‌و گرێچنی ده‌سه‌ڵات له نێو ئه‌و که‌سانه‌دا که ئێستا کاریان له‌گه‌ڵ ده‌کات ئاشنا بێ. وا بیر ده‌که‌مه‌وه که کاک خالید هه‌ر چه‌نده ده‌یهه‌وێ ئاڵوگۆڕ پێکبێنێ له‌گه‌ڵ کۆمه‌ڵێک کێشه‌ی شێلگیر ڕووبه‌ڕووه. له نێو ئه‌و لایه‌نه‌دا که‌سانی وه‌کوو مامۆستا حه‌سه‌ن زاده هه‌ن که له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ئه‌ندامی رێبه‌ری نیه، به‌ڵام سه‌رمایه‌و پوڵی حیزبه‌که‌ی لایه، له باری هێزی مه‌عنه‌ویه‌وه زۆر له کاک خاڵید به نفووزترو ده‌سه‌ڵاتدارتره، که‌سانی وه‌کوو کاک حه‌سه‌نی رستگارو...هتد، ده‌بیندرێن که به ته‌واوه‌تی نوقمی نوستالژیین‌و ناتوانن ده‌ست له ڕابردوو به‌رده‌ن، خه‌ڵکه‌که زۆرتر چاویان له زارو کرده‌وه‌ی وانه، کاک خالید به حه‌ق نیشانی داوه خوازیاری دروست کردنی ره‌وتێکی نوێییه‌و له قسه‌و لێدوانه‌کانی‌دا ئه‌مه ده‌بیندرێ. وتووێژی ناوبراو له‌گه‌ڵ ڕۆژنامه‌ی "ڕووداو" که رێکه‌وتی 14ی ده‌سامبری 2009 پێکیهێنا، باوه‌ڕو تێڕوانیینه سیاسییه‌کانی بۆ حیزبایه‌تی پێکدێنێ که به‌ڕاستی ئه‌وه ئاڵوگۆرێکی گهورهیهو ئه‌گه‌ر سه‌ربگرێ نه‌ک چاکسازی، به‌ڵکوو شۆڕشێکه. لێره‌دا له‌سه‌ر لایه‌نی باش‌و خراپی ناوه‌رۆکی ئه‌و وتووێژه قسه ناکه‌م، پتر مه‌به‌ستم ئه‌وه‌یه که جیاوازییه‌کان ده‌ست نیشان بکه‌م، له به‌رانبه‌ر ئه‌م بۆچوونه‌دا کاک موسته‌فا هه‌ر له‌گه‌ڵ ئه‌و رێبازه‌یه‌‌و به خه‌ستی ده‌یباته پێشی که ماوه‌ی 30 ساڵه درێژه‌ی هه‌یه، هه‌ر ئه‌و رێبازه که تاوانباریان ده‌کرد سازشکاره، یان پوڵی له ناتۆ وه‌رگرتوه، ناسیۆنالیست‌و دواکه‌وتوه، له یه‌ک قسه‌دا کاک موسته‌فا ڕابردوو، ئێستاو داهاتووشی هه‌ر گرێ داوه‌ته‌وه به حدکاوه‌و به هه‌موو وجودیه‌وه پارێزگاری لێده‌کات. له حالێکدا هه‌ڵسووکه‌وت‌و گوتاری کاک خالید ئه‌وه نیشان نادات که زۆر ده‌ربه‌ستی ئه‌و شتانه بێ...
هه‌ڵه‌یه‌کی گه‌وره‌یه که پێمان وابێ به دانیشتنی چه‌ند که‌سێک له‌سه‌ره‌وه کێشه‌کان ده‌برێنه‌وه، باشتر ئه‌وه‌یه خه‌ڵکه‌که له خواره‌وه هاتووچۆی یه‌کتر بکه‌ن، له غه‌م‌و شادی یه‌کتردا که‌م‌وزۆر به‌شدار بن، ئه‌گه‌ر ئه‌مه ده‌ست پێبکات به باوه‌ڕی من کارێکی گهورهیهو مافی قسه کردن‌و بیروڕا گۆڕێنه‌وه‌ش ده‌پارێزرێ‌و زامه‌کانیش به‌ره به‌ره سارێژ ده‌بنه‌وه‌‌و به‌م شێوه‌یه هه‌مووان له خواره‌وه بۆ سه‌ره‌وه یارمه‌تی ده‌که‌ین به جێگیر کردنی کولتوورێکی دێموکراتیکی ئه‌وتۆ که که‌سایه‌تی تاک پارێزراو بێ‌‌و سه‌ربه‌خۆیی بڕیاردان‌و شایی به‌خۆبوونیش له هه‌ناوی‌دا ره‌گ داکوتێ. ئه‌م ڕه‌وته ده‌توانێ پێش به هه‌وڵی بێ به‌رنامه‌ی ئه‌وتۆ بگرێ که ئه‌گه‌رچیی له ڕووی دڵسۆزیشه‌وه بێ، که سه‌ر نه‌گرێ پتر بێ هیوایی‌و دڵساری ده‌خولقێنێ، به‌و هیوایه هه‌رگیز له داهاتوودا ئیدی شاهیدی ئه‌وه نه‌بین گروپێک رۆژێک بۆ جیابوونه‌وه، رۆژێک بۆ پێکه‌وه بوون ئیمزا کۆکه‌نه‌وه.
*
چه‌ند ڕوژ پاش ئه‌و دانیشتنه، له رێگای دۆستێکه‌وه، به‌ڵگه‌یه‌کم ده‌ست که‌وت که راستی ئه‌م دانیشتنه‌و ناوه‌رۆکه‌ی ده‌سه‌لماند.
و.به‌ر له‌وه‌ی وڵامی ئه‌و پرسیاره بده‌مه‌وه، به پێویستی ده‌زانم ڕای خۆم له‌سه‌ر یه‌کگرتنه‌وه ده‌رببڕم. نه‌ک یه‌کیه‌تیی ریزه‌کانی حدکا، به‌ڵکوو ته‌بایی‌و یه‌کیه‌تیی له نێوان هه‌موو حیزب‌و رێکخراوه دێموکڕات‌و پێشکەوتنخوازەکانی ئێرانی‌و کوردستانی به پێویست ده‌زانم. چوونکە هۆی مانەوەی رێژیمە دیکتاتۆرەکان نەک بەهێزی وان، بەڵکوو لاوازی نەیارەکانیانە.
ئه‌وه‌ی له‌م وتووێژه‌دا قسه‌ی له‌سه‌ر ده‌که‌م، لێدانه‌وه‌ی تایبه‌تی خۆمه، له‌م دیمانه‌دا پتر له که‌موکووڕیه‌کانی ئه‌و جۆره هه‌وڵانه ده‌دوێم. ده‌نا باوه‌ڕم وایه، دیالۆگ ته‌نیا رێگای چاره‌سه‌ری کێشه‌کانه. خۆزگه ده‌خوازم به بێ ئه‌وه‌ی که‌سایه‌تی یه‌کتر خه‌وشدار بکه‌ین، هه‌وڵ بده‌ین به پست به‌ستن به به‌ڵگه ڕاوبۆچوونی خۆمان ده‌رببڕیین. له دۆخێکی ئه‌وتۆدا هه‌مووان قازانج ده‌که‌ین.
جارێ با ئه‌و ڕاستییه باس بکه‌م، هیچ چه‌شنه یه‌کگرتنێک له‌سه‌ر تۆڕی جیهانی ئینترنێت نابێ‌و ناکرێ. ئاشکرایه به‌ر له‌و به‌رێزانه که‌سانی دیکه‌ش، هه‌وڵی له‌و چه‌شنه‌یان داوه‌و سه‌رکه‌وتوو نه‌بوون. جا که‌وایه ده‌بێ وه‌رێخه‌رانی ئه‌و که‌مپینه ئه‌گه‌ر لانیکه‌م ناخوازن هۆکاره‌کانی جیا بوونه‌وه له حدکا له ڕوانگه‌ی خۆیانه‌وه باس بکه‌ن، باشتره هۆکاری سه‌رنه‌که‌وتنی هه‌وڵه‌کانی که‌سانی به‌ر له خۆیان شی بکه‌نه‌وه، بۆ ئه‌وه‌ی هه‌ر هیچ نه‌بێ له پاته کردنه‌وه‌ی خۆ ببوێرن.
به‌رێوه‌به‌رانی که‌مپین نه‌ک ئه‌م کاره‌یان نه‌کردوه به‌ڵکوو هه‌ر له سه‌ره‌تاوه هه‌وڵیان داوه، به‌رگێکی سۆزداری به‌به‌ر ئه‌م بابه‌ته‌دا بکه‌ن‌و بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش له کۆمه‌ڵێک ده‌سته‌واژه‌و بایه‌خ که‌ڵک وه‌رده‌گرن که ئه‌وه‌ش خۆی له خۆیدا دابه‌ش کردنه‌ویه‌کی دیکه‌یه.
پ.مه‌به‌ستت له‌و دابه‌ش کردنه‌وه‌یه چیه، ده‌کرێ ئه‌و بابه‌ته پتر ڕوون بکه‌یته‌وه؟
و.که‌ڵک وه‌رگرتن له ناوی شه‌هیدان‌و ئه‌وه‌ی که گۆیا یه‌کگرتن ویستی خه‌ڵکی کوردستانه ناتوانێ ئامرازێکی به‌هێزو سه‌رنجڕاکێش بۆ به‌دیهاتنی وه‌ها مه‌به‌ستێک بێ. چوونکه خۆ جیا بوونه‌وه له ڕابردوودا حه‌زو ویستی بنه‌ماڵه‌ی شه‌هیدان‌و زۆرینه‌ی خه‌ڵکی کوردستان نه‌بوه که ئێستا ئه‌وان پشتیان له‌م داخوازیه کردبێ. با روونتر بڵێم، وه‌کوو هێندێک ده‌ڵێن ئه‌گه‌ر هه‌وڵدان بۆ یه‌کگرتنه‌وه کارێکی شۆڕشگێڕانه‌یه، که‌واته ده‌بێ ئه‌وان ئه‌وه بسه‌لمێنن جیا بوونه‌وه کرده‌وه‌یه‌کی به پێچه‌وانه بوه. خۆ ناکرێ جیا بوونه‌وه‌و یه‌کگرتنه‌و هه‌ر دوو باش بن، ئه‌گه‌ر وایه دیسان سوبه‌ی جیابوونه‌وه‌یه‌کی دیکه پاته ده‌بێته‌وه. لە پاڵ ئەمەدا ڕەنگە کۆمەڵێک لە ئەندامان‌و بنەماڵەی شەهیدان بە پشت بەستن بە هەمان بەڵگەو لێدانەوەو پێوانەکانی وەرێکخەرانی کەمپین، وڵامی نا بەو بانگەوازە بدەنەوە.
پ.به‌ده‌نه‌ی حدكا تا چه‌ند له‌گه‌ڵ هەوڵی یه‌كگرتنه‌وه موافقن که کۆمه‌ڵیک کادرو پێشمه‌رگه ده‌ستیان پێکردوه؟
و.پێم وایه نه‌ک کادرو پێشمه‌رگه‌ی حدکا، هه‌موو مرۆڤیکی نیشتمان په‌روەرو تێکۆشه‌ر به‌و جیابوونه‌وه کسپه له جه‌رگیه‌وه هاتوه. به‌ڵام ئه‌وانه‌ی تاکوو ئێستا ئه‌و بانگه‌وازه‌یان واژۆ کردوه نه پێشمه‌رگه‌ن نه کادر، ئه‌وان ته‌نیا ئه‌ندام یان لایه‌نگرن. کادرو پێشمه‌رگه پله‌ی ته‌شکیلاتی‌‌و رێکخراوه‌یی ئەو ئەندامانەیە کە تەواووەخت لە خزمەت حیزبەکەدان، یان کادری رێبەرین لە دەرەوە. ڕه‌نگه به‌شێک له‌و به‌رێزانه له ڕابردوودا خاوه‌نی ئه‌و جۆره پله‌یه بوبێتن. مه‌به‌ستم له باس کردنی ئه‌م خاڵه ئه‌وه‌یه، تاکوو ئه‌م بابه‌ته له نێو کادرو پێشمه‌رگه‌کان‌دا شێلگیرانه نه‌یه‌ته گۆڕێ باوه‌ڕ ناکه‌م هیچ هه‌وڵێکی له‌م چه‌شنه به ئاکام بگات. ئه‌وه‌ش ده‌بێ له نێو بینای حیزبه‌که‌دا کۆڕو سمیناری بۆ ساز بکرێ، تاکوو بیروڕای نێوخۆیی بۆ ئه‌و مه‌به‌سته ئاماده‌و ته‌یار بکرێ. نابێ له‌بیرمان بچێ تووڕه‌یی تێکشکانی که‌سایه‌تی پێشمه‌رگه‌کان‌و ژانی ئەو هەموو قسەو قسەلۆکانه‌ی لەو بارەوە هاتونە گۆڕێ، هەروەها سێبه‌ری قورس‌و ناخۆشی ئه‌و دۆخه‌ی که جیابوونه‌وه خولقاندویه‌تی نه‌ڕەویوەتەوە. له یه‌ک قسه‌دا زامه‌کانی ئه‌و کرده‌وه ناخۆشه که به‌ڕاستی هیچ پێویست نه‌بوو بێته ئاراوه، سارێژ نه‌بۆته‌وه. بۆیە پێم وایە بەو فەرهەنگەوە یەکگرتنەوەش ببێ، سەرکەوتوو نابێ...
پ.یانی هه‌وڵه‌کانی ئه‌و که‌مپینه بێ ئاکام ده‌بێ؟
و.کاری به‌رێوه‌به‌رانی که‌مپین بۆ یەکبوون کە لە نێو تەشکیلاتی حدکا، هیچ هەوڵێکیان بۆ نەداوەو زمینەیان بۆ خۆش نەکردوە وه‌کوو ئه‌وه وایه هێلکه‌یه‌کی ڕژاوو بڵاوە بوو له نێو یه‌خه‌چاڵ بنێیت. ئه‌وه له بنه‌ڕه‌ته‌وه کارێکی هه‌ڵه‌یه. ئەو هەنگاوە یانی بێ نرخ کردنی رێبه‌ری، کارێک که هیچ که‌س قازانجی لێ نابینێت. وه‌رێخه‌رانی که‌مپینه‌که، (مه‌به‌ست ئه‌وانه‌ن که ئه‌ندامی حیزبن)، جیا لەوەی سیاسەتی ڕاگەیەندراوو فەرمیی حیزبەکەیان لەو بارەوە پێشل کردوە، مرۆڤ ئەگەر ئاگاداری وردەکارییەکان نەبێ پێی وادەبێ ئه‌و حیزبه درگای له‌سه‌ر هاتنه‌وه یان یه‌کگرتنه‌وه داخستوە. ئه‌و حیزبه سیاسه‌تی خۆی له‌و باره‌وه ڕاگه‌یاندوه، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه که ئه‌و دۆستانه ده‌بێ ناوی خۆیان بگۆڕن، واته ئه‌م داو‌ایه له لایه‌ن حدکاوه مه‌رجه بۆ به فه‌رمی ناسینی وان... که‌وایه ده‌بێ به‌رێوه‌به‌رانی که‌مپین یان ئه‌و ئه‌ندامانه‌ی ئه‌و داخوازیه واژۆ ده‌که‌ن بۆچوونی خۆیان له به‌رانبه‌ر ئه‌و هه‌ڵوێسته‌دا به ڕوونی ڕابگه‌یه‌نن، ئه‌ویش نه‌ک له‌سه‌ر ئینتڕنێت، به‌ڵکوو له نێوخۆی حیزبه‌که‌داو بۆ ئه‌و مه‌به‌سته له‌و ده‌رفه‌ت‌و یاسا حیزبیانه که‌ڵک وه‌رگرن که له پێڕه‌وی نێوخۆدا ده‌ست نیشان کراوه. باشه ئه‌گه‌ر به‌رێوه‌به‌رانی که‌مپین وڵامی نایان له لایه‌ن زۆرینه‌وه وه‌رگرت ئاماده‌ن به دابراوه‌کانه‌وه په‌یوه‌ست بن؟، یان درێژە بە هەوڵەکانیان ئەدەن، ئەدی ئەگەر رێبەری حدکا بە پێچەوانەی ویستی وان پێی نایە نێو کارەکەوە، ئەوان چی دەکەن‌و ئەم هەوڵانە چۆن درێژە دەدەن؟ ئه‌وان به‌و کاره بیانهه‌وێت یان نا، خۆیان له ده‌ره‌وه‌ی بازنه‌ی حیزبه‌که داناوه، چونکه له هه‌ڵبژاردنه‌کانی ڕابردوودا به‌شدار بوون، ئه‌و هه‌ڵبژاردنانه‌ی که کۆنفرانس‌و له ئاکام‌دا کۆنگره‌ی لێکه‌وته‌وه. ئه‌و کۆنگره‌ش رێبه‌ری‌و چوارچێوه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌که‌ی دیاری کردوه. خۆ ناکرێ بۆ جێبه‌جێ کردنی کارێکی باش‌و یاسایی به شێوه‌یه‌کی هەڵە‌و نایاسایی هه‌نگاو هه‌ڵگیرێت.
هاوکات دەخوازم بڵێم، لە حدکادا شتێکی ئەوتۆ گۆرانی بەسەردا نەهاتوە، ئەو دیمەنەی ئەوان پاش دابڕان لە حدکایان نیشان داوە، دۆزەخێکەو هیچی دیکە. باشه ئه‌گه‌ر ئه‌و قسانه‌ی ده‌یانکردن ڕاست بوون، چۆن ده‌گه‌رێنه‌وه نێو ئه‌و دۆزه‌خه، کەواتە هاتنەوە بۆ نێو دۆزەخ بە بیرۆکەی بە بەهەشت کردنی دۆخەکەیە، واتە ئاستەنگ‌و کێشەکان لە داهاتوودا چڕتر خۆ دەردەخەن، ئەوەش بە مانای ئافەرین بۆ هەوڵەکانی ئەمڕۆ، تووک‌و نزا لەو جۆرە هەوڵانەیە لە داهاتوودا. جارێک ئەوە تاقی کراوەتەوەو بە چاوی خۆمان دیتومانە. دەبێ لە پرۆسەی یەکگرتنەوەدا هیج لایەنێک خۆی بە دۆڕاو نەزانێ، دەنا کێشەکان هەر لە جێگای خۆیان دەمێنەوەو لە قوناغێکی دیکەدا دەکرێنە پردەبازی قۆڵوقۆلبازییەکی بێ تامی دیکە، هر چەند مەرج نیە بێ یەکگرتنەوەش دۆخی جەناح سەر هەڵنەداتەوە. ئەوە پتر پێوەندی بە میکانیزمی ئیدارە کردنی حیزب و دابەش کردنی دەسەڵاتەوە هەیە لە نێوخۆی رێکخراوەکەداو مشورخواردن بۆ ئەو ئالۆگۆڕو ئه‌رکانه‌یه کە بە جۆرێک لە جۆرەکان پرسی حدکان، یان دەبن...
پ.باشه تاکوو ئه‌و جێگا ئێوه ئاگادار بن، له ئاستی سه‌ره‌ودا هیچ هه‌نگاوێک بۆ ئه‌و بابه‌ته نراوه که هیوابه‌خش بێ، ئایا یه‌کگرتنه‌وه به‌ر له کۆنگره‌ی چوارده هاسانتر نه‌بوو؟
و. به باوه‌ڕی من، دۆستانی جودا‌بوو لە هەلومەرجی ئێستادا بۆ یه‌کگرتنه‌وه ئاماده نیین، به‌ڵکو ته‌نیا وه‌کوو بابه‌تێک دژی حدکا، له به‌رانبه‌ر بیروڕای گشتیی‌دا که‌ڵک له پرسی یه‌کگرتنه‌وه وه‌رده‌گرن. چوونکه:
1.خۆیان به حیزبی دێموکڕات ده‌زانن‌و به‌رده‌وام بانگه‌شه‌ی ئه‌وه ده‌که‌ن ئه‌و سیمایانه‌ی حیزبی پێوه ده‌ناسرێته‌وه له‌گه‌ڵ ئێمه‌ن.
2.ئه‌وان ئیدعا ده‌که‌ن حیزبی دێموکراتیان خستۆته‌وه سه‌ر رێگای ڕاست‌و زۆربه‌ی ڕووناکبیران‌و کادره باشه‌کان له‌گه‌ڵ ئه‌وانن. ئه‌گه‌ر وابێ یه‌کگرتنه‌وه بۆ ئه‌و خۆشه‌ویستانه ده‌بێته هاتنه‌وه بۆ سه‌ر رێگایه‌کی چه‌وت، ئه‌مه‌ش باش نیه. مه‌به‌ست له به‌بیر هێنانه‌وه‌ی ئه‌م باسه ئه‌وه‌یه که بزانیین ئه‌م ئه‌رکه قورسه‌و به چه‌پڵه‌رێزان ناکرێ، کارو کاتی ده‌وێ...
3.له هه‌مووی ئه‌مانه گرینگتر، کاتێک سه‌رۆکایه‌تی به‌رێزی هه‌رێمی کوردستان رێکه‌وتی 14ی خاکه‌لێوه‌ی 86ی هه‌تاوی، له دانیشتنێک‌دا داوای کرد کێشه‌کان کۆتایی بێن، به‌رێز هیجری له‌و کۆبوونه‌وه‌دا ئاماده‌یی ده‌رده‌بڕێ هه‌ر ئێستا ئاماده‌ین به بڵاوکردنه‌وه‌ی به‌یاننامه‌یه‌ک کۆتایی به‌و وه‌زعه بێنیین، هه‌ر که‌س بگه‌ڕێته‌وه سه‌ر کاری پێشووی خۆی. به‌ڵام به‌رێز حه‌سه‌ن زاده ئاماژه ده‌کات، ئێمه پێشتر میکانیزمان هه‌بوه، ئێستا هێڵه گشتییه‌کانیشمان هه‌یه، پاشان ده‌بێ ده‌فته‌ری سیاسیی له‌سه‌ر ئه‌م بابه‌ته بڕیار بدات...*
4.ئه‌گه‌ر به‌ته‌مابان به‌م نزیکانه یه‌کبگرنه‌وه، کۆنگره‌یان نه‌ده‌گرت، پێش کۆنگره، ده‌یان وت، که‌مایه‌تیی کۆمیته‌ی ناوه‌ندین، سکرتێریان قبووڵ بوو، مه‌شروعیه‌تیی کۆنگره‌ی سێزده‌یان قبووڵ بوو، به‌رنامه‌و پێره‌وو به‌رنامه‌ی سیاسیی کۆنگره‌ی 13یان قبووڵ بوو، به‌ڵام ئێستا که‌م‌وزۆر ئه‌م شتانه‌یان گۆڕیوه، واته کارێکیان به قازانجی لێک نزیک بوونه‌وه نه‌کردوه، ئیدی چۆن یه‌کده‌گرنه‌وه؟
5.لە لایەکی دیکه‌وه رێبەری ئه‌و لایه‌نه، به دوای شانۆی هه‌ڵبژاردنی خولی ده‌هه‌می سه‌رۆککۆماری رێژیم له ئێران‌دا، له باری سیاسییه‌وه له حدکا دوور که‌وتوونه‌ته‌وه.
6.حدکا زۆرتر باوه‌ڕی به رێکخستنێکی رێکوپێکه که خاوه‌نی نه‌زم‌‌و دیسیپیلینی رێکخراوێکی ئه‌وتۆ بێ که له‌گه‌ڵ یه‌کێک له سه‌ره‌رۆتریین سیستمه دیکتاتۆره‌کانی مێژوودا له خه‌باتدا دایه. به‌ڵام ئه‌وه‌ی ئه‌وان بۆ ئیدارە کردنی ته‌شکیلات باسی لێوه‌ده‌که‌ن لە ڕوانگەی بەرپرسانی هەنووکەی حدکاوە زۆرتر پاشا گه‌ردانییە.
که‌واته هه‌موو ئه‌مانه جیاوازین‌و ده‌بێ قسه‌یان له‌سه‌ر بکرێ‌و شرۆڤه بکرێن، ده‌نا وه‌کوو به‌رێ بارودۆخێکی قازانج ویستانەی گروپی‌و سۆزداری پێکدێت، پاش چه‌ند ساڵی دیکه هه‌مان ئه‌م ڕووداوە ناخۆشانە دووپات ده‌بنه‌وه که هه‌مووان له‌گه‌ڵی ئاشناین. هه‌ڵبه‌ت ئه‌مه‌وێ ئه‌وه‌ش بڵێم، سیاسه‌تیی بێ دەنگی رێبه‌رایه‌تی حدکاو ئه‌و میکانیزمانه‌ی تاکوو ئێستا لە بەرانبەر ئه‌و دۆستانه ده‌کاری کردوون، ئه‌وه نیشان ده‌ده‌ن که ڕۆژ به ڕۆژ پتر کاریگه‌ری‌و ده‌وری پاساوهه‌ڵگری خۆیان له ده‌ست ده‌ده‌ن.
ناوی که‌سانێک له هه‌ر دوو لا، له نێو لیستی واژۆکه‌راندا ده‌بیندرێ که کاتی خۆی دژی لایه‌نه‌که‌ی دیکه زۆر توند بوون، مرۆڤ لە خۆی دەپرسێ چی ڕوویداوە ئێستا ئه‌م جۆره که‌سانه له‌گه‌ڵ وه‌ها شه‌پۆلێک که‌وتوون، ئایا نه‌یانده‌زانی که جیابوونه‌وه‌یه‌کی ئاوا خراپه، لێ ئەگەر باس بکرێ پێشتر هۆکاری ئەو هەڵچوونە چی بووه، هەنووکە ئەم هەستی یەکیەتیی خوازییە لەبەر چییە، باشتره. ئه‌وان دەبێ بۆ خەڵکی شیبکەنەوە کە بۆ ئەوەیان کرد، ئەدی بۆ ئەمە دەکەن؟ بەڵکو ئەمە وانەیەک بێ بۆ داهاتوو کە هەموو کەس لێوەی فێر بێ. با ڕوونبێتەوە ئایا شێوازی ئیدارە کردنی حیزبەکە کێشەی هەیە، یان ئەو جۆرە کەسانە نەگەیشتوونەتە ئەو خەونانەی کە بەر لە جیابوونەوە خۆیان بۆ دانابوو. هەڵبەت لایه‌نی هه‌ره که‌می ئاکامی ئه‌م کاره ئه‌وه ده‌بێ که هەوڵی کەسانی دڵسۆز کە هەر لە سەرەتاوە دژی جودابوونەوە بوون، لە هەلپەره‌ستی کەسانێک کە تەنیا قازانجی خۆیان مەبەستە جیا بکرێته‌وه.
پ.باشترین میکانیزم بۆ یه‌کگرتنه‌وه چیه؟
و. لە هەلومەجی ئێستادا باشترین میکانیزم بۆ یەکگرتنەوە، هه‌وڵدان بۆ دووری کردن له یه‌کگرتنێکی خێراو بێ بەرنامەیە. له ڕوانگه‌ی منه‌وه یه‌کگرتنه‌وه‌ی ئه‌و جاره ئه‌گه‌ر بڕیار بێ بێته ئاراوه، یان باشتره بڵێم بۆ ئه‌وه‌ی جارێک بۆ هه‌میشه ئه‌و بابه‌ته له بازاڕی قسه‌و قسه‌ڵۆک ببرێتە ده‌ره‌وه که هێندێک خۆی پێوه ڕائه‌نێن، بۆ وێنه که‌سانێک که حیزبه‌که‌ش به‌سه‌ر یه‌که‌وه بوو سه‌رقاڵی ژیانی خۆیان‌و دوورە پەرێزو ته‌نانه‌ت دژی حدکا بوون، ئێستا پێیان وایه ئه‌گه‌ر کوتومت به قسه‌ی وان نه‌کرێ، به‌و جۆره‌ی ئه‌وان ده‌یان هه‌وێ حیزبەکە وەسەریەک نەخرێتەوە، دونیا وێران ده‌بێ. ئه‌و که‌سانه ئه‌گه‌ر هێنده به په‌رۆشی به‌هێزی جوڵانه‌وه‌ی کوردن، با پرۆژه‌یه‌ک بۆ یه‌کیه‌تیی‌و ته‌بایی نێوان هه‌موو رێکخراوه سیاسییه‌کانی کوردستانی پێشکه‌ش بکه‌ن، خۆ ئه‌گه‌ر وه‌ها پرسێک سه‌ر بگرێ قازانجه‌که چه‌ند به‌رانبه‌ر ده‌بێ. له لایه‌کی دیکه‌وه له‌م دۆخه‌دا وردبه‌ره‌وه‌و ببینه که ئه‌ندامی کۆمیته‌ی فڵانی حیزب نامه‌ی سه‌رئاوه‌ڵا بۆ سکرتێری حیزبه‌که ده‌نێرێ، له حاڵێکدا ده‌توانێ ته‌‌له‌فوونه‌که‌ی ده‌ستداتێ‌و قسه‌ی له‌گه‌ڵ بکات. ئه‌مه یانی چی‌و چ ناوێکی له‌سه‌ر داده‌نێیت؟.
به‌ڵام گومانم نیه که له نێو ئه‌و خه‌ڵکه‌شدا که‌سانی دڵسۆزو غه‌مخۆر هه‌ن که هه‌موو ژيانی خۆیان له پێناو ئه‌و حیزبه‌و هاتنه دی ئامانجه‌کانی‌دا داناوه‌و جيا له به‌هێزی پتری حدکا هيچی دیکه‌يان مه‌به‌ست نیهو ئه‌وه‌ش شایانی رێزو سوپاسه‌و ده‌بێ قسه‌یان له‌گه‌ڵ بکرێ...
به باوه‌رێ من یه‌کێک له دیارتریین کێشه‌کان ئه‌وه‌یه که ئه‌ندامانی حیزب له کاتی خۆیداو وه‌کوو پێویست زانیاریان له‌سه‌ر ڕووداوو هه‌نگاوه‌‌کان پێناگات، ئه‌مه کێشه‌یه‌کی گه‌وره‌یه!
هه‌نووکه ئیدی ئه‌وه بڕاوه‌ته کێ حیزبی دێموکڕاته، هه‌ر بۆیه پێویسته حدکا وه‌کوو هێزێکی سیاسیی به‌رپرس پرۆژه‌ی نوێتر بۆ ئه‌م مه‌به‌سته پێشکه‌ش بکات. ئه‌وه‌ی تاکوو ئێستا کراوه ناتوانێ وڵامده‌ر بێ، بۆ ئه‌وه‌ی جارێکی دیکه ئه‌ندامانی حیزبه‌که له نێوان ئه‌م‌و ئه‌ودا دابه‌ش نه‌بن، بۆ ئەوەی کەسانی ئەوتۆ پەیدا نەبن کە سواری ئەم شەپۆلە بن، ده‌بێ ئه‌ندامانی ڕێبه‌ری وەکوو دەسەڵاتدارانی حیزبەکە له ئاستی سه‌ره‌وه‌دا سه‌باره‌ت به‌م پرسانه پتر قسه بکه‌ن‌و سیاسه‌تی یه‌گگرتووانەی خۆیان به ڕوونی بۆ ئه‌ندام‌و لایه‌نگره‌کانیان ڕابگه‌یه‌نن‌و کۆسپ‌و ته‌گه‌ره‌کان ده‌ست نیشان بکه‌ن..
دەکرێ هەمان پرۆژەی یەکگرتنەوەی ساڵی ١٣٧٥ هەتاوی، بەرانبەر بە ٩٦ی زایینی بە بنەما وەرگیرێت. لە بیرمان نەچێت سەرووبنی قسەی ئەوان تاکوو ئەمڕۆش ئەوەیە کە ماوەی ١٠ ساڵ کار کراوه بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و یه‌کگرتنه‌وه‌یه له بار ببرێ. هاوکات حدکا هه‌موو هه‌وڵی خۆی له‌سه‌ر ئه‌وه چڕ کرده‌وه که بڵێ پێشه‌نگ‌و ده‌مڕاسته‌کانی ئه‌وانه هه‌مان دابڕاوه‌کانی کۆنگره‌ی هه‌شت‌و نه‌یارانی دوکتۆر قاسملوو بوون. ئێمە دەزانیین کە ٩٩ لە سەدی ئەو کەسانەش لەگەڵ دابرانەکەی ئەم دوایە بوون، کەواتە ئەگەر ئەو یەکگرتنەوەیە هێندە پیرۆز بوەو ئەو دۆستانە ئەوندە قوڵ باوەریان پێیەتی با بنەما بێ بۆ وەسەریەک کەوتنەوەی ئەم جارەی حدکا. ئاوا ڕەنگە هەر دوو لا خۆیان بە سەرکوتوو بزانن کە ئەمە شتێکی باش دەبێ. له بیرمان بێ که هه‌موو مێژووی مرۆڤایه‌تیی تێکۆشان بوه بۆ ئه‌وه‌ی یاسا سه‌روه‌ر بێ. ئه‌وانه‌ی که به‌رێوبه‌ری یاسان به‌ڵام پێشێلی ده‌که‌ن، تاوانیان له خه‌ڵکی ئاسایی پتره.
پ.جیاوازی ئەو دوو لایەنە زۆرتر لە چیدایە؟
و.ئەو فەرهەنگە سیاسییەی کە کاک خالید عەزیزی لە وتووێژی رۆژی ٢ی مارسی ٢٠١٠ بەرانبەر بە ١١ی ڕەشەمەی 88ی هه‌تاوی، لەگەڵ بی بی سی باسی لێوەدەکات کە پاش کۆنگرەکەیان لە پێناو ریشەدار کردنی دێموکراسی لە حیزبەکەیان‌دا هێناویانەتە ئاراوە، کە ئەندامانیان بتوانن بە ئاشکرا ڕەخنە لە حیزبەکە لە دەرەوەی حیزبەکە بگرن...هتد، نزیک لە هەموو ڕەوتێکە حدکا نەبێ. دەنا حدکا نیشانی داوە کە شتی ئاوای زۆر به دڵ نیهو قبووڵی ناکات، لەم بارەوە هەمان سیاسەتیی ڕابردووی هەیە کە قسەی حیزبەکە دەبێ لە نێو حیزبەکەدا بکرێ. هەڵبەت ئەوەمان لە بیر بێ ئەندامێکی لایەنی دابڕاو رێکەوتی ٩ی فیوریە لە بابەتێکدا لە ژێر ناونیشانی "با سواڵی بەرەسمی ناسیین لە حدکا بەس بێ" کە پێشنیاریک بوو بۆ پلینۆمەکەیان ناردرابوو، نووسیبووی "به بڕوای من پێویسته حدک له‌مه‌وبه‌دوا باسی ئه‌و مه‌سه‌له‌یه نه‌کاته‌وه که له لایه‌ن حدکاوه به ره‌سمی بناسرێت. حدکا له‌و ئاسته‌دا نییه که حدک ده‌ستی بۆ پان بکاته‌وه. ئه‌م سیاسه‌ته به دڵی زۆرینه‌ی ئه‌ندامانی حدک نییه".
مرۆڤ لە خۆی دەپرسێ ئەو چ حیزبێکە کە دیارتریین سیاسەتی بە دڵی زۆربەی ئەندامەکانی نەبێ؟. ڕەنگە ئەمە جۆرێک لە 'نهادینە" کردنی دێموکڕاسی‌و هەوڵدان بۆ جێبەجێ کردنی ئەو ئاڵوگۆڕانە بێ کە ئەوان پێیان وابوو رێبەرایەتی هەڵبژێردراوی کۆنگرەی ١٣ بەری بە جێبەجێ کردنیان گرتبوو؟.
پ.ئێوە بۆ خۆتان ئەو بانگەوازەتان واژۆ کردوە؟.
و. بۆ جیا بوونەوە لە حدکا هیچم واژۆ نەکردوە، بەڵام بۆ یەکگرتنەوەیه‌کی ئوسوولی ئامادەم ئەگەر کاتی هات واژۆ بکەم. هەر چەندە ئەگەر دۆخی یەکگرتنەوە بخولقێ پێویست بە واژۆ ناکات. زۆربه‌ی ڕێبه‌رانی حدکا که‌سانی فیداکارو دڵسۆزن‌و دڵنیام ئه‌وه‌ی به قازانجی کوردو بزوتنه‌وه‌که‌ی بێ ده‌یکه‌ن. به‌ڵام له بنه‌ڕه‌تدا له‌گه‌ڵ په‌ره‌پێدانی ئه‌و کولتووره‌دا نیم که هه‌ر که‌س هه‌ستا، بێ به‌رنامه‌و بوار ره‌خساندن بۆ کارێکی گرینگی ئه‌وتۆ، کۆمه‌ڵێک خه‌ڵک له ده‌وری خۆی کۆکاته‌وه‌و داوا بکات که فڵان حیزب‌و رێکخراو داواکه‌ی جێبه‌جێ بکات، به تایبه‌تی که که‌سه‌کان خۆیان له‌و رێکخراوه‌دا ئه‌ندام بن‌و ده‌ره‌تانی ئه‌وه‌یان هه‌بێت له نێوخۆی حیزبه‌که‌یاندا کار بۆ مه‌به‌سته‌که‌یان بکه‌ن.
ئاماده‌م واژۆ بکه‌م که قه‌ت لایه‌نگری‌و پشتیوانی له هیچ جیابوونه‌وه‌یه‌ک ناکه‌م که کولتوورو ڕه‌وتێکی نوێ نه‌هێنێته ئاراوه. چوونکه ئاوا که‌شی دیالۆگی نێوخۆیش چڕتر ده‌بێته‌وه‌و که‌سانی ده‌سه‌ڵاتدار له سه‌ره‌وه ناتوانن به په‌له درگاکانی ئاخاوتن له‌سه‌ر یه‌ک دابخه‌ن...
واته باوه‌ڕتان وایه که یه‌ک حیزبی دێموکڕات هه‌یه؟.
بە بێ سڵکردنەوە دەڵێم، یەک حیزبی دێموکرات هەیە، بە یەک فەرهەنگی سیاسیی‌و مێژوویەکی پڕ لە فیداکارییەوە، بەڵام بە داخەوە یەک حیزبی دێموکڕات بە هۆی نەحەوانەوەی چەند کەسێک لە سەرەوە، خاوەنی دوو رێبەرییە کە بەشێک لە خەڵکەکەی بە ناڕەوا دابەش کردوە.
لە لایەکی دیکەوە مادام لە ماوەی سێ ساڵی ڕابردوودا ڕەوتێکی نوێ دانەمەزراوە که ئاڵوگۆر هەموو حیزبەکەی لەسەرەوە بۆ خوارەوە تەنیبێتەوە، قسە کردن لە یەکگرتنەوە هەر بەردەوام دەبێ. تاکوو یه‌کگرتنه‌وه‌ش، دەرفەتەو لەوانەیە ئەو دۆستانە بەشێک لەو سناریۆو گەڵاڵەی چاکسازیان بە سەرکەوتوویی جێبەجێ کرد کە کاتی خۆی بۆ پاساوی جیابوونەوە ڕایانگەیاند. یان مودێلێکی دیکە لە حیزبایەتی سەرکەوتووتریان لە ئێستا خولقاند، ئه‌گه‌ر وابێ ئه‌وه خه‌ڵکی دیکه ناچاره به‌وانه‌وه په‌یوه‌ست بێ، ئه‌وده‌م ئه‌وانیش ئیدی هێنده پێویستیان به یه‌کگرتنه‌وه نابێ‌و وه‌کوو حیزبێکی جیاواز جێ پێی خۆیان ده‌که‌نه‌وه، ئینجا ده‌کرێ، ئه‌و دوو لایه‌نه وه‌کوو دوو حیزبی جیاواز، له پێناو به‌رژه‌وه‌ندی نه‌ته‌وه‌که‌مان‌دا ته‌باوڕه‌با بن.
باشه پێتان وایه ئه‌و مه‌سه‌له به دانیشتنی نێوان کاک موسته‌فای هیجری‌و کاک خالید عه‌زیزی چاره‌سه‌ر بێ، جیاوازی نێوان ئه‌و دوو که‌سه چیه؟.
ئاماده نیم له‌سه‌ر که‌سایه‌تی کۆمه‌ڵایه‌تی ئه‌و به‌رێزانه قسه به‌که‌م، قه‌ت ئیزنی ئه‌و کاره به خۆم ناده‌م. به‌ڵام سه‌باره‌ت به ڕوانگه‌و بیرو بۆچوونی سیاسیی وان قسه ده‌که‌م. ئه‌وه‌ی پێوه‌ندی به به‌رێز هیجرییه‌وه هه‌یه، ماوه‌ی 30 ساڵه له ریزه‌کانی حدکا دایه، له‌و ماوه‌دا ئه‌ندامی رێبه‌ری بوه، پۆست‌و پله‌ی جۆراوجۆری وه‌رگرتوه. له‌گه‌ڵ ده‌روونناسی ئه‌ندامانی حیزب‌و فه‌رهه‌نگی نێوخۆیی حیزبه‌که‌و چۆنیه‌تی که‌ڵک وه‌رگرتن له ئامرازه ته‌شکیلاتییه‌کان ئاشنایه، به ته‌واوه‌تی خاوه‌نی ده‌سه‌ڵات‌و بڕیاره له چوارچێوه‌ی به‌رنامه‌و پێڕه‌وی نێوخۆی حیزبه‌که‌دا، هه‌موو ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ی هه‌یه که سکرتێری حیزبێکی وه‌کوو حیزبی دێموکڕات ده‌بێ هه‌یبێ. ئێستا له حدکادا که‌س نیه که ئوتوریته‌ی کاک موسته‌فای قبووڵ نه‌بێ، ئه‌توانم بڵیم سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی ره‌خنه‌ی له‌سه‌ره، هه‌مووان به شیاوی ئه‌و پۆسته‌ی ده‌زانن، که‌واته مرۆڤ ده‌توانێ له‌سه‌ر قسه‌و هه‌ڵوێستی که‌سێکی ئاوا حیساب بکات.
به‌ڵام کاک خالید به هۆی ئه‌وه‌ی که له نێو کادرو پێشمه‌رگه‌کان‌دا نه‌بوه، ته‌نانه‌ت له ناوچه‌ش قه‌ت به ناوی حدکاوه له نێو خه‌ڵکدا ده‌رنه‌که‌ووتوه، زۆربه‌ی ژیانی له دونیای ده‌ره‌وه بوه، سروشتییه که که‌متر له‌گه‌ڵ ده‌روونناسی‌و گرێچنی ده‌سه‌ڵات له نێو ئه‌و که‌سانه‌دا که ئێستا کاریان له‌گه‌ڵ ده‌کات ئاشنا بێ. وا بیر ده‌که‌مه‌وه که کاک خالید هه‌ر چه‌نده ده‌یهه‌وێ ئاڵوگۆڕ پێکبێنێ له‌گه‌ڵ کۆمه‌ڵێک کێشه‌ی شێلگیر ڕووبه‌ڕووه. له نێو ئه‌و لایه‌نه‌دا که‌سانی وه‌کوو مامۆستا حه‌سه‌ن زاده هه‌ن که له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ئه‌ندامی رێبه‌ری نیه، به‌ڵام سه‌رمایه‌و پوڵی حیزبه‌که‌ی لایه، له باری هێزی مه‌عنه‌ویه‌وه زۆر له کاک خاڵید به نفووزترو ده‌سه‌ڵاتدارتره، که‌سانی وه‌کوو کاک حه‌سه‌نی رستگارو...هتد، ده‌بیندرێن که به ته‌واوه‌تی نوقمی نوستالژیین‌و ناتوانن ده‌ست له ڕابردوو به‌رده‌ن، خه‌ڵکه‌که زۆرتر چاویان له زارو کرده‌وه‌ی وانه، کاک خالید به حه‌ق نیشانی داوه خوازیاری دروست کردنی ره‌وتێکی نوێییه‌و له قسه‌و لێدوانه‌کانی‌دا ئه‌مه ده‌بیندرێ. وتووێژی ناوبراو له‌گه‌ڵ ڕۆژنامه‌ی "ڕووداو" که رێکه‌وتی 14ی ده‌سامبری 2009 پێکیهێنا، باوه‌ڕو تێڕوانیینه سیاسییه‌کانی بۆ حیزبایه‌تی پێکدێنێ که به‌ڕاستی ئه‌وه ئاڵوگۆرێکی گهورهیهو ئه‌گه‌ر سه‌ربگرێ نه‌ک چاکسازی، به‌ڵکوو شۆڕشێکه. لێره‌دا له‌سه‌ر لایه‌نی باش‌و خراپی ناوه‌رۆکی ئه‌و وتووێژه قسه ناکه‌م، پتر مه‌به‌ستم ئه‌وه‌یه که جیاوازییه‌کان ده‌ست نیشان بکه‌م، له به‌رانبه‌ر ئه‌م بۆچوونه‌دا کاک موسته‌فا هه‌ر له‌گه‌ڵ ئه‌و رێبازه‌یه‌‌و به خه‌ستی ده‌یباته پێشی که ماوه‌ی 30 ساڵه درێژه‌ی هه‌یه، هه‌ر ئه‌و رێبازه که تاوانباریان ده‌کرد سازشکاره، یان پوڵی له ناتۆ وه‌رگرتوه، ناسیۆنالیست‌و دواکه‌وتوه، له یه‌ک قسه‌دا کاک موسته‌فا ڕابردوو، ئێستاو داهاتووشی هه‌ر گرێ داوه‌ته‌وه به حدکاوه‌و به هه‌موو وجودیه‌وه پارێزگاری لێده‌کات. له حالێکدا هه‌ڵسووکه‌وت‌و گوتاری کاک خالید ئه‌وه نیشان نادات که زۆر ده‌ربه‌ستی ئه‌و شتانه بێ...
هه‌ڵه‌یه‌کی گه‌وره‌یه که پێمان وابێ به دانیشتنی چه‌ند که‌سێک له‌سه‌ره‌وه کێشه‌کان ده‌برێنه‌وه، باشتر ئه‌وه‌یه خه‌ڵکه‌که له خواره‌وه هاتووچۆی یه‌کتر بکه‌ن، له غه‌م‌و شادی یه‌کتردا که‌م‌وزۆر به‌شدار بن، ئه‌گه‌ر ئه‌مه ده‌ست پێبکات به باوه‌ڕی من کارێکی گهورهیهو مافی قسه کردن‌و بیروڕا گۆڕێنه‌وه‌ش ده‌پارێزرێ‌و زامه‌کانیش به‌ره به‌ره سارێژ ده‌بنه‌وه‌‌و به‌م شێوه‌یه هه‌مووان له خواره‌وه بۆ سه‌ره‌وه یارمه‌تی ده‌که‌ین به جێگیر کردنی کولتوورێکی دێموکراتیکی ئه‌وتۆ که که‌سایه‌تی تاک پارێزراو بێ‌‌و سه‌ربه‌خۆیی بڕیاردان‌و شایی به‌خۆبوونیش له هه‌ناوی‌دا ره‌گ داکوتێ. ئه‌م ڕه‌وته ده‌توانێ پێش به هه‌وڵی بێ به‌رنامه‌ی ئه‌وتۆ بگرێ که ئه‌گه‌رچیی له ڕووی دڵسۆزیشه‌وه بێ، که سه‌ر نه‌گرێ پتر بێ هیوایی‌و دڵساری ده‌خولقێنێ، به‌و هیوایه هه‌رگیز له داهاتوودا ئیدی شاهیدی ئه‌وه نه‌بین گروپێک رۆژێک بۆ جیابوونه‌وه، رۆژێک بۆ پێکه‌وه بوون ئیمزا کۆکه‌نه‌وه.
*
چه‌ند ڕوژ پاش ئه‌و دانیشتنه، له رێگای دۆستێکه‌وه، به‌ڵگه‌یه‌کم ده‌ست که‌وت که راستی ئه‌م دانیشتنه‌و ناوه‌رۆکه‌ی ده‌سه‌لماند.
Wednesday, March 10, 2010
وتووێژ له‌گه‌ڵ مێدیا نیوز، سه‌باره‌ت به هه‌وڵدان بۆ یه‌کگرتنه‌وی حیزبی دێموکڕات
ره‌حیم ره‌شیدی: لە هەلومەجی ئێستادا باشترین میکانیزم بۆ یەکگرتنەوە، هه‌وڵدان بۆ دووری کردن له یه‌کگرتنێکی خێراو بێ بەرنامەیە.
Tuesday, March 9, 2010
تاڵۆکه‌که‌ی لێره‌یه
ڕوونکرنه‌وه‌یه‌ک له مێدیا نیوزه‌وه
له ماوه‌ی چه‌ند ڕۆژی ڕابردودا مێدیا نیوز له‌گه‌ڵ رۆژنامه‌وانی کورد "ره‌حیم ره‌شیدی" سه‌باره‌ت به که‌مپینی یه‌کبوون وتووێژێکی پێکهێناوه، به‌ر له‌وه‌ی ده‌قی ئه‌و وتووێژه بڵاوبێته‌وه و ناوه‌رۆکه‌ی بزانرێ، کۆمه‌ڵێک که‌س هه‌رچی ناراستی و چه‌واشه‌کارییه دژ به کاک ره‌حیم ره‌شیدی به‌رێوه‌یان بردووه، به تایبه‌تی له‌م باره‌وه به‌رێزان له ماڵپه‌ری " بۆ رۆژهه‌ڵات" ده‌روازه‌ی هێرشیان بۆ سه‌ر که‌سایه‌تی ئه‌م به‌رێزه‌ی خستۆته سه‌ر پشت، ئه‌ویش له‌سه‌ر بابه‌تێک که هێشتا بڵاونه‌بۆته‌وه. ئه‌م کاره دووره له پڕنسیپه‌کانی کاری مێدیایی و ده‌چێته خانه‌ی قین و ره‌قه‌به‌رایه‌تی و دوژمن کارییه‌وه.
له ڕۆژانی داهاتوودا مێدیا نیوز ده‌قی ئه‌و وتووێژه وه‌کوو خۆی بڵاو ده‌کاته‌وه‌و با خوێنه‌ران پاش خوێندنه‌وه‌ی قه‌زاوه‌ت بکه‌ن کێ راست گۆیه و کێ چه‌واشه‌کاری کردوه.
به سوپاسه‌وه
به‌رێوه‌به‌رایه‌تی مێدیا نیوز.
www.medyanews.com
له ماوه‌ی چه‌ند ڕۆژی ڕابردودا مێدیا نیوز له‌گه‌ڵ رۆژنامه‌وانی کورد "ره‌حیم ره‌شیدی" سه‌باره‌ت به که‌مپینی یه‌کبوون وتووێژێکی پێکهێناوه، به‌ر له‌وه‌ی ده‌قی ئه‌و وتووێژه بڵاوبێته‌وه و ناوه‌رۆکه‌ی بزانرێ، کۆمه‌ڵێک که‌س هه‌رچی ناراستی و چه‌واشه‌کارییه دژ به کاک ره‌حیم ره‌شیدی به‌رێوه‌یان بردووه، به تایبه‌تی له‌م باره‌وه به‌رێزان له ماڵپه‌ری " بۆ رۆژهه‌ڵات" ده‌روازه‌ی هێرشیان بۆ سه‌ر که‌سایه‌تی ئه‌م به‌رێزه‌ی خستۆته سه‌ر پشت، ئه‌ویش له‌سه‌ر بابه‌تێک که هێشتا بڵاونه‌بۆته‌وه. ئه‌م کاره دووره له پڕنسیپه‌کانی کاری مێدیایی و ده‌چێته خانه‌ی قین و ره‌قه‌به‌رایه‌تی و دوژمن کارییه‌وه.
له ڕۆژانی داهاتوودا مێدیا نیوز ده‌قی ئه‌و وتووێژه وه‌کوو خۆی بڵاو ده‌کاته‌وه‌و با خوێنه‌ران پاش خوێندنه‌وه‌ی قه‌زاوه‌ت بکه‌ن کێ راست گۆیه و کێ چه‌واشه‌کاری کردوه.
به سوپاسه‌وه
به‌رێوه‌به‌رایه‌تی مێدیا نیوز.
www.medyanews.com
له ماوه‌ی چه‌ند ڕۆژی ڕابردودا مێدیا نیوز له‌گه‌ڵ رۆژنامه‌وانی کورد "ره‌حیم ره‌شیدی" سه‌باره‌ت به که‌مپینی یه‌کبوون وتووێژێکی پێکهێناوه، به‌ر له‌وه‌ی ده‌قی ئه‌و وتووێژه بڵاوبێته‌وه و ناوه‌رۆکه‌ی بزانرێ، کۆمه‌ڵێک که‌س هه‌رچی ناراستی و چه‌واشه‌کارییه دژ به کاک ره‌حیم ره‌شیدی به‌رێوه‌یان بردووه، به تایبه‌تی له‌م باره‌وه به‌رێزان له ماڵپه‌ری " بۆ رۆژهه‌ڵات" ده‌روازه‌ی هێرشیان بۆ سه‌ر که‌سایه‌تی ئه‌م به‌رێزه‌ی خستۆته سه‌ر پشت، ئه‌ویش له‌سه‌ر بابه‌تێک که هێشتا بڵاونه‌بۆته‌وه. ئه‌م کاره دووره له پڕنسیپه‌کانی کاری مێدیایی و ده‌چێته خانه‌ی قین و ره‌قه‌به‌رایه‌تی و دوژمن کارییه‌وه.
له ڕۆژانی داهاتوودا مێدیا نیوز ده‌قی ئه‌و وتووێژه وه‌کوو خۆی بڵاو ده‌کاته‌وه‌و با خوێنه‌ران پاش خوێندنه‌وه‌ی قه‌زاوه‌ت بکه‌ن کێ راست گۆیه و کێ چه‌واشه‌کاری کردوه.
به سوپاسه‌وه
به‌رێوه‌به‌رایه‌تی مێدیا نیوز .
له ڕۆژانی داهاتوودا مێدیا نیوز ده‌قی ئه‌و وتووێژه وه‌کوو خۆی بڵاو ده‌کاته‌وه‌و با خوێنه‌ران پاش خوێندنه‌وه‌ی قه‌زاوه‌ت بکه‌ن کێ راست گۆیه و کێ چه‌واشه‌کاری کردوه.
به سوپاسه‌وه
به‌رێوه‌به‌رایه‌تی مێدیا نیوز .
(تاڵۆکه‌که‌ی لێره‌یه)
Sunday, March 7, 2010
Thursday, March 4, 2010
Thursday, February 18, 2010
مصاحبه با صدای آمریکا
مصاحبه در رابطه با گزارش کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل در ژنو، و وضعیت حقوق بشر در ایران
Sunday, February 14, 2010
متن کامل سخنرانی رحیم رشیدی در تظاهرات 22 بهمن.
متن کامل سخنرانی رحیم رشیدی در تظاهرات 22 بهمن.
بنا به دعوت "کومیته مشترک ضد سرکوب شهروندان ایرانی"، روز پنج شنبه تاریخ 11 فوریه 2010، برابر با 22 بهمن ماه سال 1388 خورشیدی، در راستای پشتیبانی از مردم به ستوه آمده داخل کشور تظاهرات باشکوهی با شرکت هزاران نفر از ایرانیان آزادیخواه مقیم فرانسه در یکی از میدان های شهر پاریس صورت گرفت.
بنا به دعوت کمیته مذکور، در این تظاهرات تنی چند از شخصیت های سیاسی و روشنفکری کشورمان به سخنرانی پرداختند، آنچه ملاحظه می نماید متن کامل سخنرانی نویسنده و روزنامه نگار کرد رحیم رشیدی و نیز عضو فدراسیون بین المللی روزنامه نگاران در تظاهرات نامبرده می باشد.
با سلام به همگی شما عزیزان که در این روز سرد زمستانی در این مکان گرد هم امده‌اید تا پشتیبانی خود را از مبارزه مردمی ابراز بدارید که در برابر سرکوب روز افزون جمهوری اسلامی ایران به پا خواسته‌اند و مطالبات خود را به طرز دمکراتیکی فرموله و ابلاغ می دارند.
اجازه می خواهم که در مقام یک روزنامه نگار در مورد جنبش سبز و عدم شرکت عموم ملیت های ایرانی به ویژه کردها که این روزها در این مورد حرف و حدیث های زیادی بر سر زبان هاست، دیدگاه خودم را با شما در میان بگذارم.
"اوریانا فالاچی روزنامه نگار برجسته ایتالیائی، از وینستون چرچیل نخست وزیر وقت انگلیس سئوال میکند: آقای نخست وزیر شما چرا برای ایجاد یک دولت استعماری و دست نشانده به آنسوی اقیانوس هند میروید و دولت هند شرقی را بوجود می آورید، اما این کار را نمیتوانید در بیخ گوشتان یعنی در کشور ایرلند که سالهاست با شما در جنگ و ستیز است انجام بدهید؟
وینستون چرچیل بعد از اندکی تامل پاسخ میدهد: برای انجام این کار به دو ابزار مهم احتیاج داریم که آن دو ابزار را در ایرلند در اختیار نداریم. روزنامه نگار میپرسد: آن دو ابزار چیست ؟ چرچیل پاسخ میدهد: اکثریت نادان، و اقلیت خائن".
از این گفتگو نتیجه می گیرم که برای برقراری زورگویی و ایجاد یک نظام دیکتاتور به وجود اکثریتی نادان احتیاج هست. مدت 30 سال است که نظام جمهوری اسلامی در کشور ما یک اپارتاید جنسی و دینی بر پا نموده است که حتی این ایارتاید بدتر و خشن تر از آپارتایدیست که در افریقای جنوبی در جریان بود. اگر بنده به عنوان یک شهروند كورد در نظام اپارتاید افریقا قرار می گرفتم ولی سفید پوست می بودم، از تمامی حقوق شهروندی خود به مثابه یک سفید پوست برخوردار می بودم. ولی در نظام جمهوری اسلامی شما می توانید یک شیعه باشید و وفادار به جمهوری اسلامی باز هم از حقوق شهروندی کامل برخوردار نیستید، حتی اگر سردار سرتیپ ذولقدر یا غیره باشید. چرا چون در مذهب تشیع ما با جریانات و تفکرات گوناگونی مانند دروزی ها، خوارج، پنج، هفت و دوازده امامی روبرو هستیم که کم و بیش با نظام ولایت فقیه ایران، همسویی ندارند. شما می توانید یک زن شیعه مذهب و پیرو ولایت فقیه هم باشید، ولی طبق قانون اساسی رژیم نمی توانید رئیس جمهور یا ... شوید.
اگر توجه داشته باشیم و تاریخ مبارزات مردم کشورمان را ورق بزنیم درخواهیم یافت که جمهوری اسلامی بعد از 3 تحول کم و بیش دمکراتیک بر اریکه قدرت نشسته است. تجربه انقلاب مشروطه در سال 1906، که خواستار مشروط کردن قدرت شاه بود، ملی کردن صنعت نفت از سوی شخصیت بزرگی چون دکتر مصدق در سال 1950 و رویدادهای 15 خرداد سال 1342، که همگی این رویدادها با تمام کمی و کاستیهایی که داشتند جریانات دمکراتیک به حساب می ایند.
اینک سئوال اساسی این است که واقعآ اگر اکثریت مردم کشور ما از اگاهی سیاسی و حقوق شهروندی خویش اگاهی داشتند، چگونه می بایست برای بیرون راندن طاغوت قیام کنند ولی انگونه که خود می پندارند طاعون را بر سر قدرت نشاندند؟
از دیدگاه من یک پایه جنبش سبز هنوز به اصلاحات درون حکومتی دلبسته است، پس یک بخش از ان ادامه همان اصلاحات شکست خورده حکومتی است. اصلاحاتی که اساسآ به دلیل انزوای جمهوری اسلامی که بعد از صدور رای دادگاه میکونوس به خاطر ترور رهبران کرد به وقوع پیوست صورت گرفت، چرا چون کشورهای اروپایی با فرا خواندن سفیران خود از تهران جمهوری اسلامی را در یک تنگنای جدی دیپلماتیک و بین المللی قرار داده بودند، خاتمی برای برون رفت رژیم از این انزوا با شعارهای فریبنده ولی کاملا حساب شده به عنوان نماینده نجات رژیم پا به عرصه گذاشت. البته که این مهم خواست جامعه غربی نیز بود، چرا چون در برابر افکار عمومی کشورهای خود باید پاسخگو می بودند که چگونه با یک رژیم تروریست مماشات دارند...
در جامعه‌ای که اکثریت مردم ان از حقوق پایه‌ای خویش محروم باشند، دختران 9 ساله را بشود طبق قانون شوهر داد، که این یعنی قانونی کردن تجاوز به بچه ها، سخن گفتن از گفتگوی تمدن ها و تشکیل جامعه مدنی با اقتصاد دولتی تلاشی فریبکارانه بیش نیست، چرا چون تجربه کشورهای دمکراتیک به ما می اموزد که بدون لغو تمامی قوانین تبعض امیز و ایجاد بازار ازاد، تشکیل جامعه مدنی سرابی بیش نیست.
کردها اخرین کسانی بودند که به فرماندهی یار محمد خان کرمانشاهی در قزوین از مشروطه دفاع کردند، در رویدادهای سالهای 32، کردستان مصرانه از ایجاد فضای باز سیاسی استقبال و استفاده کرد، در انقلاب 57 مردم کردستان یک گام اساسی تر به پیش رفتند، چرا چون مطالبات خاص خود را در چهار چوب قانون طلب می کردند.
ملت کرد در سال 1324 به رهبری پیشوا قاضی محمد جمهوری کردستان را در مهاباد تشکیل دادند، در سالهای 46 و 47 مصرانه بر علیه استبداد سیاسی حکومت شاه در کردستان جنگیدند.
این تجربه های سیاسی حاصل مبارزه‌ای حق طلبانه بود که مردم کردستان را واداشت در رفراندوم 12 فروردین ماه 1358 شرکت نکنند و به تشکیل جمهوری اسلامی نه بگویند، همین تجربه‌ها بود که احزاب کرد گروگان گیری سفارت آمریکا را بر عکس موازین بین المللی ارزیابی کردند و ان را محکوم کردند.
پافشاری کردها بر سر حقوق دمکراتیک خود، خمینی را واداشت که بر علیه کرد و کردستان فرمان جهاد صادر کند، پروسه‌ای که به مدت 30 سال است در کردستان بر علیه ملت کرد در ابعاد و متدهای گوناگونی در جریان است. عملکرد حکومتی که امروز شما در تهران و چند شهر دیگر ایران شاهد ان هستید 30 سال است که در کردستان به کلتور تغییر ناپذیر حکومتگران جمهوری اسلامی تبدیل شده است.
امروز در سراسر ایران بیش از 70 درصد از اعدامهای سیاسی در کردستان به اجرا در می اید، بدون اینکه ما شاهد اعتراض چندان جدی در سطح سراسری باشیم...
با توجه به تمامی این تجربیات غنی آیا ملیتهای تحت ستم در ایران، منجمله کردها حق ندارند بدانند که سهم انان در فردای ایران چه خواهد شد، چه کسی به خواسته‌های دمکراتیک انان که امروز به خواستی همگانی تبدیل شده است پاسخ مثبت خواهد داد.
خواست کردها در ایران خارج از منشور حقوق بشر سازمان ملل متحد نیست، آنان که خواستی ویژه را طلب نمی کنند، پس چرا داد انان تا کنون بی پاسخ مانده است؟
تا زمانی که جنبش سبز خود را با واقعیت‌های جامعه ما تطبیق ندهد، تا زمانی که جنگ بر سر انکه چه کسی بهتر خط امام را پیش خواهد برد و پافشاری بر سر "جمهوری اسلامی نه یک کلمه بیشتر و یک کلمه کمتر" باشد، ملیتهای ایرانی که تحت ستم هستند توجه چندانی به ان نخواهند داشت چرا چون انان با کل سیستم همخوانی ندارند..
تلاش موسوی و کروبی برای احقاق حقوق مردم در چهارچوب قانون اساسی کنونی اگر نگویم تلاشی فریبکارانه، بدون تردید تلاشی بی حاصل خواهد بود، چرا چون تمامی مصیبت و نابسامانیهای 30 سال گذشته زیر سایه همین قانون اساسی صورت گرفته است و می گیرد.
اصل 177 قانون اساسی راه را بر هر تحول دمکراتیکی بسته است. بر پایه همین اصل نوع حکومت دینی، احکام اسلامی و سیستم ولایت فقیه تغییر ناپذیرند. یادمان باشد که ولایت فقیه یک فرد نیست، یک سیستم است که خشت زیر بنای تمامی تبعیضات در نظام کنونی است.
پس دخترانی که جانانه حقوق مساوی طلب می کنند و خواستارند که شوهران انان نتوانند طبق قانون چند همسر داشته باشند، چگونه و در کدام چهار چوب فکری، عقیدتی و سیاسی اقایان جا می گیرد؟. به نظر بنده تا اینکه اختلافات در دایره حکومتی باقی بماند و تلاشی در راستای بقای رژیم کنونی باشد راه به جایی نخواهد برد. مقاومت اقایان موسوی و کروبی بدون شک بر مبنای شناخت خودشان از سیستمی است که به مدت 30 سال است در ان نقش بازی می کنند. انها به خوبی می فهمند که اگر مردم در خیابان ها نباشند و انان علی رغم خواست درونی و عقیده‌تی خویش، خود را با خواسته‌های مردم تطبیق ندهند، سرنوشت چندان خوبی در انتظار انان نیست.
خوب انها به یاد دارند که افراد وفاداری چون سعید امامی و غیره چگونه در زندان های رژیم "واجبی" نوش جان کردند، یا جانیان و دست پرورده‌های همین نظام جان خیلی ها را گرفتند و بعد وزارت اطلاعات همین اصلاح طلبان حکومتی در اوج قدرت خود و در جریان قتلهای زنجیره‌ای پایز 77 ، اعلام کرد که این قتلها از طرف افراد و باندهای خودسر صورت پذیرفته است، در حالی که همین خودسرها ادعا کردند برای عملکرد خودسرانه خویش اضافه حقوق دریافت داشته‌اند...
شکی نیست که جنبش سبز در طول این مدت و بنا به دلیل ابتکارات خودجوش نه برنامه‌ای منسجم و حساب شده، فراتر رفته است و در داخل نظام مهره‌های را اگاهانه به عنوان دستاویز قرار داده است، مهره‌های که از رادیکالیزه شدن جنبش و طرح شعارهایی چون "جمهوری ایرانی" نمی توانند نگرانی عمیق خویش را پنهان بدارند.
از دیدگاه من امدن احمدی نژاد اگر کوبیدن میخ بر تابوت اصلاحات حکومتی بود، این دستاورد را نیز به دنبال داشت که بخش وسیعی از مردم ایران و سراسر جهان بهتر و عریان تر چهره خشونت بار جمهوری اسلامی را دریابند. همه میدانیم که در این اواخر آیت آلله علی منتظری در یک بیانیه شجاعانه که به‌نظر بنده تحولی عمیق در فقه شیعه محسوب می شود، اظهار داشت که تدریس و استفاده از زبان مادری یک حق دینی و انسانی است، مسئله ای مهم که در مطالبات و برنامه های جنبش سبز تا کنون جایگاه شایان خویش را باز نیافته است.
ما باید شفاف و بدون هیچ واهمه‌ای اعلام بداریم که در حکومت آینده هیچ کس به دلیل، مذهب، ملیت و تفکرات سیاسی در تنگنا قرار نخواهد گرفت. ما باید اعلام بداریم که یک سیستم پارلمانی لیبرال بهترین گزینه برای آینده کشورمان است، گزینه‌ای که در فردای ان چوبه های دار بر پا نخواهد گشت، ان که جرمی مرتکب شده است در دادگاهای مستقل و ازاد پاسخگوی کردار خویش خواهد بود،
فردایی که حکومت اسلامی رخت بر خواهد بست ولی اندیشه های اسلامی در جامعه خواهد ماند، اسلامیون به مانند دیگران می شود و باید حزب خودشان را داشته باشند، همانند احزاب دمکرات مسیحی و... جامعه آزاد و دمکرات می شود و باید به انان اطمینان داد که فعالیتشان در چهارچوب قانون صورت خواهد گرفت، چرا چون سکولاریسم به هیچ وجه به معنی قدغه کردن فعالیت مذهبی یا مبارزه بر علیه مذهب نیست. این روند بدون تردید ریزش درونی نیروهای نظام حاکم را توسعه خواهد بخشید، چون اگر یک بخش گسترده از انان اطمینان حاصل کنند که در حکومت فردا قتل عام نخواهند شد، تصویر دروغینی که رژیم کماکان می خواهد از مبارزات کنونی مردم ایران به نمایش بگذارد، از این حکومتگران فاصله خواهند گرفت...
اگر خواستاریم که ایران اتحاد خویش را حفظ کند، اگر بر انیم که همه با هم باشیم تا قوی و شکست ناپذیر بمانیم باید به خواست بر حق ملیتهای ایرانی جهت تقسیم عادلانه قدرت و ثروت پافشاری کرد چون بدون ایجاد یک سیستم دمکراتیک بر مبنای منشور حقوق بشر سازمان ملل متحد و کنار زدن تمامی قوانین تبعض برانگیز، جنبش سبز نمی تواند به جنبش همگان برای ایرانی ازاد و دمکراتیک تبدیل شود.
حضور کردها در حکومت عراق و نقش فعالانه انان برای دمکراسی و بنا نهادن یک جامعه بدون تبعض و استوار بر مبنای حقوق بشر بعد از پشت سر گذاشتن پروسه های "انفال" که در ان 182 هزار نفر زنده به گور شدند، یا در جریان بمباران شیمیایی شهر حلبچه در یک ان 5 هزار کرد جان باختند، می تواند نمونه‌ای بارز از نقش کرد، اذری، بلوچ، ترکمن، عرب در بازسازی ایران آینده باشد. بدون در نظر گرفتن چنین امر مهمی تاریج به ما می اموزد که هیچ تلاشی در کشور ما به ثمر نخواهد نشست.
زمان ان فرا رسیده است که دیدگاه خود را نسبت به ملیتهای تحت ستم که تاثیر گرفته از تبلیغات دروغین حکومتگران مستبد برای ادامه استبدادشان است تغییر دهیم.
به امید انکه ایران فردا برای همگان باشد
بنا به دعوت "کومیته مشترک ضد سرکوب شهروندان ایرانی"، روز پنج شنبه تاریخ 11 فوریه 2010، برابر با 22 بهمن ماه سال 1388 خورشیدی، در راستای پشتیبانی از مردم به ستوه آمده داخل کشور تظاهرات باشکوهی با شرکت هزاران نفر از ایرانیان آزادیخواه مقیم فرانسه در یکی از میدان های شهر پاریس صورت گرفت.
بنا به دعوت کمیته مذکور، در این تظاهرات تنی چند از شخصیت های سیاسی و روشنفکری کشورمان به سخنرانی پرداختند، آنچه ملاحظه می نماید متن کامل سخنرانی نویسنده و روزنامه نگار کرد رحیم رشیدی و نیز عضو فدراسیون بین المللی روزنامه نگاران در تظاهرات نامبرده می باشد.
با سلام به همگی شما عزیزان که در این روز سرد زمستانی در این مکان گرد هم امده‌اید تا پشتیبانی خود را از مبارزه مردمی ابراز بدارید که در برابر سرکوب روز افزون جمهوری اسلامی ایران به پا خواسته‌اند و مطالبات خود را به طرز دمکراتیکی فرموله و ابلاغ می دارند.
اجازه می خواهم که در مقام یک روزنامه نگار در مورد جنبش سبز و عدم شرکت عموم ملیت های ایرانی به ویژه کردها که این روزها در این مورد حرف و حدیث های زیادی بر سر زبان هاست، دیدگاه خودم را با شما در میان بگذارم.
"اوریانا فالاچی روزنامه نگار برجسته ایتالیائی، از وینستون چرچیل نخست وزیر وقت انگلیس سئوال میکند: آقای نخست وزیر شما چرا برای ایجاد یک دولت استعماری و دست نشانده به آنسوی اقیانوس هند میروید و دولت هند شرقی را بوجود می آورید، اما این کار را نمیتوانید در بیخ گوشتان یعنی در کشور ایرلند که سالهاست با شما در جنگ و ستیز است انجام بدهید؟
وینستون چرچیل بعد از اندکی تامل پاسخ میدهد: برای انجام این کار به دو ابزار مهم احتیاج داریم که آن دو ابزار را در ایرلند در اختیار نداریم. روزنامه نگار میپرسد: آن دو ابزار چیست ؟ چرچیل پاسخ میدهد: اکثریت نادان، و اقلیت خائن".
از این گفتگو نتیجه می گیرم که برای برقراری زورگویی و ایجاد یک نظام دیکتاتور به وجود اکثریتی نادان احتیاج هست. مدت 30 سال است که نظام جمهوری اسلامی در کشور ما یک اپارتاید جنسی و دینی بر پا نموده است که حتی این ایارتاید بدتر و خشن تر از آپارتایدیست که در افریقای جنوبی در جریان بود. اگر بنده به عنوان یک شهروند كورد در نظام اپارتاید افریقا قرار می گرفتم ولی سفید پوست می بودم، از تمامی حقوق شهروندی خود به مثابه یک سفید پوست برخوردار می بودم. ولی در نظام جمهوری اسلامی شما می توانید یک شیعه باشید و وفادار به جمهوری اسلامی باز هم از حقوق شهروندی کامل برخوردار نیستید، حتی اگر سردار سرتیپ ذولقدر یا غیره باشید. چرا چون در مذهب تشیع ما با جریانات و تفکرات گوناگونی مانند دروزی ها، خوارج، پنج، هفت و دوازده امامی روبرو هستیم که کم و بیش با نظام ولایت فقیه ایران، همسویی ندارند. شما می توانید یک زن شیعه مذهب و پیرو ولایت فقیه هم باشید، ولی طبق قانون اساسی رژیم نمی توانید رئیس جمهور یا ... شوید.
اگر توجه داشته باشیم و تاریخ مبارزات مردم کشورمان را ورق بزنیم درخواهیم یافت که جمهوری اسلامی بعد از 3 تحول کم و بیش دمکراتیک بر اریکه قدرت نشسته است. تجربه انقلاب مشروطه در سال 1906، که خواستار مشروط کردن قدرت شاه بود، ملی کردن صنعت نفت از سوی شخصیت بزرگی چون دکتر مصدق در سال 1950 و رویدادهای 15 خرداد سال 1342، که همگی این رویدادها با تمام کمی و کاستیهایی که داشتند جریانات دمکراتیک به حساب می ایند.
اینک سئوال اساسی این است که واقعآ اگر اکثریت مردم کشور ما از اگاهی سیاسی و حقوق شهروندی خویش اگاهی داشتند، چگونه می بایست برای بیرون راندن طاغوت قیام کنند ولی انگونه که خود می پندارند طاعون را بر سر قدرت نشاندند؟
از دیدگاه من یک پایه جنبش سبز هنوز به اصلاحات درون حکومتی دلبسته است، پس یک بخش از ان ادامه همان اصلاحات شکست خورده حکومتی است. اصلاحاتی که اساسآ به دلیل انزوای جمهوری اسلامی که بعد از صدور رای دادگاه میکونوس به خاطر ترور رهبران کرد به وقوع پیوست صورت گرفت، چرا چون کشورهای اروپایی با فرا خواندن سفیران خود از تهران جمهوری اسلامی را در یک تنگنای جدی دیپلماتیک و بین المللی قرار داده بودند، خاتمی برای برون رفت رژیم از این انزوا با شعارهای فریبنده ولی کاملا حساب شده به عنوان نماینده نجات رژیم پا به عرصه گذاشت. البته که این مهم خواست جامعه غربی نیز بود، چرا چون در برابر افکار عمومی کشورهای خود باید پاسخگو می بودند که چگونه با یک رژیم تروریست مماشات دارند...
در جامعه‌ای که اکثریت مردم ان از حقوق پایه‌ای خویش محروم باشند، دختران 9 ساله را بشود طبق قانون شوهر داد، که این یعنی قانونی کردن تجاوز به بچه ها، سخن گفتن از گفتگوی تمدن ها و تشکیل جامعه مدنی با اقتصاد دولتی تلاشی فریبکارانه بیش نیست، چرا چون تجربه کشورهای دمکراتیک به ما می اموزد که بدون لغو تمامی قوانین تبعض امیز و ایجاد بازار ازاد، تشکیل جامعه مدنی سرابی بیش نیست.
کردها اخرین کسانی بودند که به فرماندهی یار محمد خان کرمانشاهی در قزوین از مشروطه دفاع کردند، در رویدادهای سالهای 32، کردستان مصرانه از ایجاد فضای باز سیاسی استقبال و استفاده کرد، در انقلاب 57 مردم کردستان یک گام اساسی تر به پیش رفتند، چرا چون مطالبات خاص خود را در چهار چوب قانون طلب می کردند.
ملت کرد در سال 1324 به رهبری پیشوا قاضی محمد جمهوری کردستان را در مهاباد تشکیل دادند، در سالهای 46 و 47 مصرانه بر علیه استبداد سیاسی حکومت شاه در کردستان جنگیدند.
این تجربه های سیاسی حاصل مبارزه‌ای حق طلبانه بود که مردم کردستان را واداشت در رفراندوم 12 فروردین ماه 1358 شرکت نکنند و به تشکیل جمهوری اسلامی نه بگویند، همین تجربه‌ها بود که احزاب کرد گروگان گیری سفارت آمریکا را بر عکس موازین بین المللی ارزیابی کردند و ان را محکوم کردند.
پافشاری کردها بر سر حقوق دمکراتیک خود، خمینی را واداشت که بر علیه کرد و کردستان فرمان جهاد صادر کند، پروسه‌ای که به مدت 30 سال است در کردستان بر علیه ملت کرد در ابعاد و متدهای گوناگونی در جریان است. عملکرد حکومتی که امروز شما در تهران و چند شهر دیگر ایران شاهد ان هستید 30 سال است که در کردستان به کلتور تغییر ناپذیر حکومتگران جمهوری اسلامی تبدیل شده است.
امروز در سراسر ایران بیش از 70 درصد از اعدامهای سیاسی در کردستان به اجرا در می اید، بدون اینکه ما شاهد اعتراض چندان جدی در سطح سراسری باشیم...
با توجه به تمامی این تجربیات غنی آیا ملیتهای تحت ستم در ایران، منجمله کردها حق ندارند بدانند که سهم انان در فردای ایران چه خواهد شد، چه کسی به خواسته‌های دمکراتیک انان که امروز به خواستی همگانی تبدیل شده است پاسخ مثبت خواهد داد.
خواست کردها در ایران خارج از منشور حقوق بشر سازمان ملل متحد نیست، آنان که خواستی ویژه را طلب نمی کنند، پس چرا داد انان تا کنون بی پاسخ مانده است؟
تا زمانی که جنبش سبز خود را با واقعیت‌های جامعه ما تطبیق ندهد، تا زمانی که جنگ بر سر انکه چه کسی بهتر خط امام را پیش خواهد برد و پافشاری بر سر "جمهوری اسلامی نه یک کلمه بیشتر و یک کلمه کمتر" باشد، ملیتهای ایرانی که تحت ستم هستند توجه چندانی به ان نخواهند داشت چرا چون انان با کل سیستم همخوانی ندارند..
تلاش موسوی و کروبی برای احقاق حقوق مردم در چهارچوب قانون اساسی کنونی اگر نگویم تلاشی فریبکارانه، بدون تردید تلاشی بی حاصل خواهد بود، چرا چون تمامی مصیبت و نابسامانیهای 30 سال گذشته زیر سایه همین قانون اساسی صورت گرفته است و می گیرد.
اصل 177 قانون اساسی راه را بر هر تحول دمکراتیکی بسته است. بر پایه همین اصل نوع حکومت دینی، احکام اسلامی و سیستم ولایت فقیه تغییر ناپذیرند. یادمان باشد که ولایت فقیه یک فرد نیست، یک سیستم است که خشت زیر بنای تمامی تبعیضات در نظام کنونی است.
پس دخترانی که جانانه حقوق مساوی طلب می کنند و خواستارند که شوهران انان نتوانند طبق قانون چند همسر داشته باشند، چگونه و در کدام چهار چوب فکری، عقیدتی و سیاسی اقایان جا می گیرد؟. به نظر بنده تا اینکه اختلافات در دایره حکومتی باقی بماند و تلاشی در راستای بقای رژیم کنونی باشد راه به جایی نخواهد برد. مقاومت اقایان موسوی و کروبی بدون شک بر مبنای شناخت خودشان از سیستمی است که به مدت 30 سال است در ان نقش بازی می کنند. انها به خوبی می فهمند که اگر مردم در خیابان ها نباشند و انان علی رغم خواست درونی و عقیده‌تی خویش، خود را با خواسته‌های مردم تطبیق ندهند، سرنوشت چندان خوبی در انتظار انان نیست.
خوب انها به یاد دارند که افراد وفاداری چون سعید امامی و غیره چگونه در زندان های رژیم "واجبی" نوش جان کردند، یا جانیان و دست پرورده‌های همین نظام جان خیلی ها را گرفتند و بعد وزارت اطلاعات همین اصلاح طلبان حکومتی در اوج قدرت خود و در جریان قتلهای زنجیره‌ای پایز 77 ، اعلام کرد که این قتلها از طرف افراد و باندهای خودسر صورت پذیرفته است، در حالی که همین خودسرها ادعا کردند برای عملکرد خودسرانه خویش اضافه حقوق دریافت داشته‌اند...
شکی نیست که جنبش سبز در طول این مدت و بنا به دلیل ابتکارات خودجوش نه برنامه‌ای منسجم و حساب شده، فراتر رفته است و در داخل نظام مهره‌های را اگاهانه به عنوان دستاویز قرار داده است، مهره‌های که از رادیکالیزه شدن جنبش و طرح شعارهایی چون "جمهوری ایرانی" نمی توانند نگرانی عمیق خویش را پنهان بدارند.
از دیدگاه من امدن احمدی نژاد اگر کوبیدن میخ بر تابوت اصلاحات حکومتی بود، این دستاورد را نیز به دنبال داشت که بخش وسیعی از مردم ایران و سراسر جهان بهتر و عریان تر چهره خشونت بار جمهوری اسلامی را دریابند. همه میدانیم که در این اواخر آیت آلله علی منتظری در یک بیانیه شجاعانه که به‌نظر بنده تحولی عمیق در فقه شیعه محسوب می شود، اظهار داشت که تدریس و استفاده از زبان مادری یک حق دینی و انسانی است، مسئله ای مهم که در مطالبات و برنامه های جنبش سبز تا کنون جایگاه شایان خویش را باز نیافته است.
ما باید شفاف و بدون هیچ واهمه‌ای اعلام بداریم که در حکومت آینده هیچ کس به دلیل، مذهب، ملیت و تفکرات سیاسی در تنگنا قرار نخواهد گرفت. ما باید اعلام بداریم که یک سیستم پارلمانی لیبرال بهترین گزینه برای آینده کشورمان است، گزینه‌ای که در فردای ان چوبه های دار بر پا نخواهد گشت، ان که جرمی مرتکب شده است در دادگاهای مستقل و ازاد پاسخگوی کردار خویش خواهد بود،
فردایی که حکومت اسلامی رخت بر خواهد بست ولی اندیشه های اسلامی در جامعه خواهد ماند، اسلامیون به مانند دیگران می شود و باید حزب خودشان را داشته باشند، همانند احزاب دمکرات مسیحی و... جامعه آزاد و دمکرات می شود و باید به انان اطمینان داد که فعالیتشان در چهارچوب قانون صورت خواهد گرفت، چرا چون سکولاریسم به هیچ وجه به معنی قدغه کردن فعالیت مذهبی یا مبارزه بر علیه مذهب نیست. این روند بدون تردید ریزش درونی نیروهای نظام حاکم را توسعه خواهد بخشید، چون اگر یک بخش گسترده از انان اطمینان حاصل کنند که در حکومت فردا قتل عام نخواهند شد، تصویر دروغینی که رژیم کماکان می خواهد از مبارزات کنونی مردم ایران به نمایش بگذارد، از این حکومتگران فاصله خواهند گرفت...
اگر خواستاریم که ایران اتحاد خویش را حفظ کند، اگر بر انیم که همه با هم باشیم تا قوی و شکست ناپذیر بمانیم باید به خواست بر حق ملیتهای ایرانی جهت تقسیم عادلانه قدرت و ثروت پافشاری کرد چون بدون ایجاد یک سیستم دمکراتیک بر مبنای منشور حقوق بشر سازمان ملل متحد و کنار زدن تمامی قوانین تبعض برانگیز، جنبش سبز نمی تواند به جنبش همگان برای ایرانی ازاد و دمکراتیک تبدیل شود.
حضور کردها در حکومت عراق و نقش فعالانه انان برای دمکراسی و بنا نهادن یک جامعه بدون تبعض و استوار بر مبنای حقوق بشر بعد از پشت سر گذاشتن پروسه های "انفال" که در ان 182 هزار نفر زنده به گور شدند، یا در جریان بمباران شیمیایی شهر حلبچه در یک ان 5 هزار کرد جان باختند، می تواند نمونه‌ای بارز از نقش کرد، اذری، بلوچ، ترکمن، عرب در بازسازی ایران آینده باشد. بدون در نظر گرفتن چنین امر مهمی تاریج به ما می اموزد که هیچ تلاشی در کشور ما به ثمر نخواهد نشست.
زمان ان فرا رسیده است که دیدگاه خود را نسبت به ملیتهای تحت ستم که تاثیر گرفته از تبلیغات دروغین حکومتگران مستبد برای ادامه استبدادشان است تغییر دهیم.
به امید انکه ایران فردا برای همگان باشد
Saturday, February 6, 2010
اکثریت نادان، و اقلیت خائن
اوریانا فالاچی روزنامه نگار برجسته ایتالیائی، از وینستون چرچیل سئوال میکند: آقای نخست وزیر شما چرا برای ایجاد یک دولت استعماری و دست نشانده به آنسوی اقیانوس هند میروید و دولت هند شرقی را بوجود می آورید، اما این کار را نمیتوانید در بیخ گوشتان یعنی در کشور ایرلند که سالهاست با شما در جنگ وستیز است انجام بدهید؟
وینستون چرچیل بعد از اندکی تامل پاسخ میدهد: برای انجام این کار به دو ابزار مهم احتیاج داریم که آن دو ابزار را در ایرلند در اختیار نداریم. روزنامه نگار میپرسد: آن دو ابزار چیست ؟
چرچیل پاسخ میدهد: اکثریت نادان، و اقلیت خائن.
Monday, February 1, 2010
به چه کسی رای می دهید ؟
اين امکان را ميدهند که يک رييس برای دنيا انتخاب کنيد که بتواند دنيا را به بهترين وجه رهبری کرده، صلح، ترقی و خوشبختی برای بشريت به ارمغان بياورد.
بين اين سه داوطلب کدام را انتخاب ميکنيد:
شخص اول: او با سیاستمداران رشوه خوار و بدنام کار می کند. از فالگیر، غیب گو و منجم مشورت می گیرد. در کنار زنش دو معشوقه دارد. شدیدا سیگاری بوده و روزی هم ده لیوان مشروب (مارتینی) می خورد.
شخص دوم: از دو محل کار اخراج شده، تا ساعت 12 ظهر می خوابد، در مدرسه چند بار رفوزه شده است، در زمان جوانی تریاک می کشیده و تحصیلات آنچنانی هم ندارد. ایشان روزی یک بطری ویسکی می خورد، بی تحرک و چاق است.
شخص سوم: دولت کشورش به ایشان مدال شجاعت داده است... گیاه خوار بوده و در سلامت کامل به سر می برد به سیگار و مشروب اکیدا دست نمی زند و در گذشته هیچ گونه رسوایی به بار نیاورده است.
به چه کسی رای می دهید؟. کاندید اول: فرانکلین روزولت. کاندید دوم: وینستون چرچیل. کاندید سوم: آدولف هیتلر.
(پيش داوری خوراک روزمره ما انسانها از بزرگترين اشتباهات بشر است)
بين اين سه داوطلب کدام را انتخاب ميکنيد:
شخص اول: او با سیاستمداران رشوه خوار و بدنام کار می کند. از فالگیر، غیب گو و منجم مشورت می گیرد. در کنار زنش دو معشوقه دارد. شدیدا سیگاری بوده و روزی هم ده لیوان مشروب (مارتینی) می خورد.
شخص دوم: از دو محل کار اخراج شده، تا ساعت 12 ظهر می خوابد، در مدرسه چند بار رفوزه شده است، در زمان جوانی تریاک می کشیده و تحصیلات آنچنانی هم ندارد. ایشان روزی یک بطری ویسکی می خورد، بی تحرک و چاق است.
شخص سوم: دولت کشورش به ایشان مدال شجاعت داده است... گیاه خوار بوده و در سلامت کامل به سر می برد به سیگار و مشروب اکیدا دست نمی زند و در گذشته هیچ گونه رسوایی به بار نیاورده است.
به چه کسی رای می دهید؟. کاندید اول: فرانکلین روزولت. کاندید دوم: وینستون چرچیل. کاندید سوم: آدولف هیتلر.
(پيش داوری خوراک روزمره ما انسانها از بزرگترين اشتباهات بشر است)
Sunday, January 24, 2010
پدر سیاست یعنی چی!؟
یک روز یک پسر کوچولو که می خواست انشاء بنویسه از پدرش می پرسه: پدر جان! لطفا برای من بگین سیاست یعنی چی!؟
پدرش فکر می کنه و می گه: بهترین راه اینه که من برای تو یک مثال در مورد خانواده خودمون بزنم که تو متوجه سیاست بشی .. من حکومت هستم، چون همه چیز رو در خونه من تعیین می کنم. مامانت جامعه هست، چون کارهای خونه رو اون اداره می کنه. کلفت مون ملت فقیر و پا برهنه هست، چون از صبح تا شب کار می کنه و هیچی نداره. تو روشنفکری چون داری درس می خونی و پسر فهمیده ای هستی. داداش کوچیکت هم که دو سالش هست، نسل آینده است. امیدوارم متوجه شده باشی که منظورم چی هست و فردا بتونی در این مورد بیشتر فکر کنی.
پسر کوچولو نصف شب با صدای برادر کوچیکش از خواب می پره. می ره به اتاق برادر کوچیکش و می بینه زیرش رو کثیف کرده و داره توی خرابی خودش دست و پا می زنه. می ره توی اتاق خواب پدر و مادرش و می بینه پدرش توی تخت نیست و مادرش به خواب عمیقی فرو رفته و هر کار می کنه مادرش از خواب بیدار نمی شه… می ره تو اتاق کلفت شون که اون رو بیدار کنه، می بینه باباش توی تخت کلفت شون خوابیده و...؟. می ره و سر جاش می خوابه و فردا صبح از خواب بیدار می شه.
فردا صبح باباش ازش می پرسه: پسرم! فهمیدی سیاست چیست؟ پسر می گه: بله پدر، دیشب فهمیدم که سیاست چی هست. سیاست یعنی اینکه حکومت، ترتیب ملت فقیر و پا برهنه رو می ده، در حالی که جامعه به خواب عمیقی فرو رفته و روشنفکر هر کاری می کنه نمی تونه جامعه رو بیدار کنه، در حالی که نسل آینده داره توی کثافت خودش دست و پا می زنه
(...)
پدرش فکر می کنه و می گه: بهترین راه اینه که من برای تو یک مثال در مورد خانواده خودمون بزنم که تو متوجه سیاست بشی .. من حکومت هستم، چون همه چیز رو در خونه من تعیین می کنم. مامانت جامعه هست، چون کارهای خونه رو اون اداره می کنه. کلفت مون ملت فقیر و پا برهنه هست، چون از صبح تا شب کار می کنه و هیچی نداره. تو روشنفکری چون داری درس می خونی و پسر فهمیده ای هستی. داداش کوچیکت هم که دو سالش هست، نسل آینده است. امیدوارم متوجه شده باشی که منظورم چی هست و فردا بتونی در این مورد بیشتر فکر کنی.
پسر کوچولو نصف شب با صدای برادر کوچیکش از خواب می پره. می ره به اتاق برادر کوچیکش و می بینه زیرش رو کثیف کرده و داره توی خرابی خودش دست و پا می زنه. می ره توی اتاق خواب پدر و مادرش و می بینه پدرش توی تخت نیست و مادرش به خواب عمیقی فرو رفته و هر کار می کنه مادرش از خواب بیدار نمی شه… می ره تو اتاق کلفت شون که اون رو بیدار کنه، می بینه باباش توی تخت کلفت شون خوابیده و...؟. می ره و سر جاش می خوابه و فردا صبح از خواب بیدار می شه.
فردا صبح باباش ازش می پرسه: پسرم! فهمیدی سیاست چیست؟ پسر می گه: بله پدر، دیشب فهمیدم که سیاست چی هست. سیاست یعنی اینکه حکومت، ترتیب ملت فقیر و پا برهنه رو می ده، در حالی که جامعه به خواب عمیقی فرو رفته و روشنفکر هر کاری می کنه نمی تونه جامعه رو بیدار کنه، در حالی که نسل آینده داره توی کثافت خودش دست و پا می زنه
(...)
Subscribe to:
Posts (Atom)