نامهی دووههم
لهگهڵ ئهم ههموو کهرهستهو دهرفهتو پارهی لهبهر دهست دایه، لهگهڵ ئهوهی کۆمێدی جلهکان چهند دهست جلوبهرگی ڕهنگاوڕهنگی تێدایه، جانتا بچووکهکان پڕه له کلو مێخهکو سووراوو سپیاوو، حهساوه بانکییهکان لانی کهم سهری مانگ پارهیان تێدێت، تهلهفوونهکان قهت له زڕه زڕ ناکهون، ماشێنه جوانهکان بهردهوام دهبیندرێن بێرهوبهوێدا فڕکوهۆڕیانه، گهشتوگوزارهکان بهردهوامن، ماڵهکان تژییه له پێداویستییه ههمه چهشنهکان، بهڵام ئهوهی پێی دهوترێ، بۆ خۆ ژیانو بۆ دڵ ژیان، وونو نادیارو دهگمهنه.
ئاسوودهیی، ئهوینداری، هێمنایهتی رۆحو جهسته له تهمو مژی گومانی باوهڕ به خۆ نهبوون، له چرچو لۆچی خۆ نهناسینو خۆشنهویستندا بۆته مۆتهکهی چێژ وهرنهگرتن له ژینو ژیان.
له دۆخێکی ئاوادا، لهوپهڕی ئازادیدا، لهغاوی ئهسپی تێر کردنی حهزهکان شلو شلتر دهکرێن. پێم وایه لهم دۆخانهدا، پێویستی به یهک شت له ههموو ئهم شتانه گرینگتر، پڕ ماناترو پێویستتره، تهنانهت ئهبێ بزانرێ به بێ ئهم شته هیچکات ئهم ههموو دهرفهتو کهرهستهو مهودا فهراوانانه بۆ پێشکهوتنو گهشه کردن، نابنه هۆی ئۆقره گرتوویی، نابنه دهرفهتێک بۆ ئارامی، هێمانیهتیی، ئاسوودهییو بهختیاری جێگیر له قوڵایی جهستهدا...
ئهبێ بزانین دهربڕینهکان کاریگهرن، چهنده ئهتوانن شادی خولقێن بن، بهو ڕادهیهش ئهتوانن برووخێنن، ههست بریندار بکهن، له ناخهوه بمانتاسێننو دهروونی مرۆڤ ههڵتهکێنن.
مرۆڤه بهختیارهکان بهر له دهربڕیین بیر دهکهنهوه، پاشان ههنگاو دهنێن. دهربڕینی ئهوهی له دڵ دایه خۆی بهختهوهریهکی پڕ مانایه.
چ تاوانێکه یاری کردن به ههستو کهسایهتیی مرۆڤهکان، مرۆڤ ئهبێ له ناخی خۆیدا چهنده داڕزاوو بچووک بێ، ههست، بیرو تێگهیشتنی بهرانبهرهکهی به هیچ بگرێ، لهوه کارهساتبارتر ئهوهیه، ههن ئهوانهی ئهم جۆره کردارانه به زیرهکیو لێهاتوویی لێک دهدهنهوه، ههر ئهمانهشن له کاتی گیروگرفتدا زوو دهستو پێی خۆیان وون دهکهن، سهریان لێ دهشێوێتو ئارامو قهراریان لێ دهبڕێو له چاوو تروکانێکدا دونیایان لێ دهبێته دۆزهخ...
قهت ناتوانن بهختهوهر بن ئهوانهی بۆ خۆیان ناژیین، لهبهر زۆر شت که باوهڕیان پێی نیه، رێگاکانی ژیانی خۆیان دهگرنه بهر.
نا، ناتوانن بهختهوهر بن ئهوانهی له جهوههری خۆیاندا خاوهنی دڵو بڕیاری خۆیان نین. ناتوانن قایمو ڕاوهستاوو بن ئهوانهی پێش ههموو کهس لهبهر خۆیانو بۆ خۆیان بڕیار نادهن. ئهوان ڕۆژێک ئهبن به ژێر وێرانهکانی بێ باوڕی خۆیانهوه. ئهگریش نهبن، ترسی رووخان بهردهوام ناهێڵێ ئاسووده بن...
مرۆڤ ئهبێ بۆ خۆیو لهبهر دڵی خۆی بژی، ئهبێ بیر لهو شتانه بهکاتهوه به تێگهیشتنی خۆی بڕوای پێیانه، ئهبێ پتر له ههر کهسو ههر شت باوهڕی به دهستهکانی خۆی ههبێ، ئهبێ بهر له کردهیی کردنی کارێک، پێش ههر دووانو دهربڕینێک تهنیاو تهنیا پشت به خۆی ببهستێت، ئهوانهی دیکه ههرچیو ههر کهس بن ڕۆڵی دووههم دهبینن، ئهگهر وانهبێ درهنگ یان زوو ههموو شت ئهروخێ، وێران ئهبێ، یان لانی کهم سێبهری ترسو دڵهراوکهی رووخانو وێران بوون، ئاسمانی بیرهکانمان جێ ناهێڵێت.
بهختهوهری واته باوهڕ بهخۆ بوون، واته بۆ خۆ ژیانو بۆ دڵ ژیان. تهنیام، بهڵام له تهنیا مانهوه ناترسم! تهنیام، بهڵام بۆ خۆمو بۆ دڵم دهژیم، قهت ئهو ڕهستهو وشانه به زاردا ناهێنم باوهڕم پێیان نییه، ئهمانه لای من نیشانهی خۆ ویستیو خهڵک نهویستیی نییه، ئهمانه لانی کهم بۆ من، یانی ئهوهی ئهگهر کهسێک بۆ خۆی ههست به ئاسوودهیی، شادی، سهرکهوتنو بهختیاری نهکات، پێم وا نیه حهولهکانی بۆ بهختیاری کهس یان کهسانی دیکه بگاته ئاکام.
دهست بۆ ههرچی بهرم، دۆستایهتیی ههر کهس بهکهم، بۆ بهختیاریو ئاسوودهیی رۆحم دهیکهم. بۆ هیچ کارێک قهت چاوهڕوانی هیچ خهڵاتو بهراتێک له کهس نابم.
کارێک ناکهم پاش ئهنجامهکانی پهژیوان ببمهوهو خهفهت دامگرێ. ئهگهر له شتێک یان کارێک پهشیمان بم بۆ ئهو کارانهیه نهمکردوون، لهو کارو کردهوانهی کردوومن پهشیمان نیم!
بزانم شتێک، کهسێک یارمهتیی به بهختهوهری من ناکات، رێگای خۆمی لێ جیا دهکهمهوه، نهک لهبهر کهس، لهبهر خۆم، بۆ خۆم، چوونکه ئاوا دهکرێ بێ بهختیهکیش لهکۆڵ ئهوی دیکه بێتهوه.
عاشق بی بۆ ئهوهیه خۆتت خۆش ئهوێو عاشقی خۆتی، ئهگهر وانهبێ بهرگه ناگریت. بۆ خۆشویستن، بۆ ئهوهی دڵ بۆ کهسێک به خێڕایی بکهوێته ترپه ترپ، قهت نابێ زۆر له خۆت بکهیت!، بۆ ئاشق بوون، بۆ خۆشویستن مهوداکان زۆر دهور نابینن. چوونکه ههستی خۆشویستن ههنگاو به ههنگاو لهگهڵ مرۆڤه، له خوێنیدا دێتو دهچێت، بۆ ساتێکیش بهرۆکی جهستهو بیرهکانی بهرنادات...
هیچ کاتێ بۆ گهیشتن به بهختهوهری درهنگ نیه، بهڵام ئهبێ بزانیت کێیت، چیت دهوێ، بۆ گهیشتن بهم کهسو شتانه چیت لهبهر دهست دایه، لێرهدا ئهبێ خۆت بیت، بهو جۆرهی ههیت، قهت نابێ بۆ ئهوهی شتێک بهدهست بێنیت، خۆت نهبیت، بۆ بهختهوهر بوون خۆ چووک کردنهوه، ڕۆل گێڕان پێویست نیه، ئهبێ بهو جۆره قبوڵ بکرێیت ههیت، نه زۆرتر نه کهمتر، دهکرێ دوایه پرۆسهی گۆڕانی هێندێک شت بێته کایهوه، ئهمهش ئهگهره، مسۆگهر نییه...
ئاوا سهوز، زیندووو بهختهوهرم، بهختهوهر.
Saturday, March 1, 2008
Thursday, February 28, 2008
ڕوونکردنهوه
ئاگادار کرام له ماڵپهڕی "بۆ ڕۆژههڵات" بانگهوازێک سهبارهت به 10ی خاکهلێوه رۆژی شههیدانی کوردستان، بڵاوو کراوهتهوه. ئهم بانگهوازه داخوازیهکی تایبهتی هێناوهته گۆڕێ، بۆ به ئاکام گهیاندنی ئهو داخوازیهش داوا له خهڵک کراووه به واژووی خۆیان پشتیوانی له بانگهوازهکه بکهن.
له رێگای ئهم ڕوونکردنهوه؛ ڕادهگهیهنم ئهمن ئهو داخوازیهم واژوو نهکردووه.
هیوام وایه ئهم ڕووداووه تهنیا هاونای لهگهڵ کهسێکی دیکه بێ، ئهگهر وا نهبێ ئهوه دیاردهیهکی ناحهزهو شیاوی لهقاودانه.
به سوپاسهوه
ڕهحیم ڕهشیدی
پاریس
28 02 2008
9/12/86
له رێگای ئهم ڕوونکردنهوه؛ ڕادهگهیهنم ئهمن ئهو داخوازیهم واژوو نهکردووه.
هیوام وایه ئهم ڕووداووه تهنیا هاونای لهگهڵ کهسێکی دیکه بێ، ئهگهر وا نهبێ ئهوه دیاردهیهکی ناحهزهو شیاوی لهقاودانه.
به سوپاسهوه
ڕهحیم ڕهشیدی
پاریس
28 02 2008
9/12/86
Saturday, February 23, 2008
ژنێک ئهناسم (پێکهوه4)
ژنێک ئهناسهم دوو جار گوێچکهکانی کوون کردوون. نازانم یهکهمین جار کهنگێ کوونی کردوون، بهڵام ئهزانم دووههمین جار وهرزی زستانی ئهمساڵ له شارێک کوونی کردوون، ئهمڕۆ لهوێ کۆچ دهکات بۆ شارێکی گهوره، ئهڵێن حهشیمهتهکهی نزیک به 12 میلیۆن کهسه، شارێک پڕه له بورجو بینای گهوره، شهقامه قهرهبالغهکان، میترۆ، ئاسمانێکی پڕ له دووکهڵ، کهشوههوایهکی ناخاوێن، ههزاران بێ کار، ژنانی لهش فرۆش، خهڵکی گیرۆده بوو به ماده سڕکهرهکانو زۆر دیاردهی ناحهزی دیکه، گهلێک گرفتی دیکهی کۆمهڵایهتی له تایبهتمهندییهکانی ئهو شارهن.
قهت ڕێگام نهکهوتۆته ئهوێ. بهڵام ئهزانم ئهو ژنه ئهورۆ شهممه چواری ڕهشهممهی ساڵی 86ی ههتاوی، بۆ ئهوێ دهڕواتو ئهیهوێت له نێو قهرهباڵغییهکانی ئهو شارهدا وون بێت!
ماوهیهکی زۆر بوو لهوه شاره دهژیا که خهڵکهی به "ئهیچهو بووچه" دهپهیڤن، کهچی ئهو ژنه قهت وهکوو وان نادوێو به زمانی خهڵکی ئهوی ڕانههات. لهوێ زۆر شهوان نووست، خوێندی، نووسی، دڵتهنگو شاد دهبوو. شایی کرد، ئازیزی له دهستدا، شهڕی کرد، زۆر جار به ڕووی ئهو پیاوانهدا تهقیهوه که حیزهڵهو ناوگهڵ برسی بوون. لهو شارهوه سهفهری رێگا دوورهکان فێر بوو. ئاشق بوو، ئازا بوو، پڕ بوو له جهسووریو باوهڕ بهخۆبوون...
ئهم ژنه ئهچێ له شارێکدا وون بێ هیچی لهو شاره ناچێ ئهو ماڵی لهوێ بوو، ئهو ماڵهی تابلۆیهکی مونالیازا، زۆر شتی کۆنو دهگمهن دیوارهکانیان داپۆشی بوو. ئهو مالهی ئوقرهی پیاوی ئاوه دوورهکانی دهکوشت. ئهم دوو شاره به دوو زمانی جیاواز قسه دهکهن، کولتوور، دابونهریتیان لێک جیاییه، ڕۆژه مێژووییو نیشتمانییهکانیان یهک نیین، چهن زاڵمانیه بوترێ خهڵکی ههر دوو شارهکه بهم ههموو جیاوازیو لێکنهچوونهوه، بهم ههموو دژبهریو یهکتر نهویستنهوه شاری یهک وڵاتن؟
ژنێکی سهیره، دوو ناوی ههیه، گوێچکهکانی دوو جار کوون کراوون، ئهوساڵ دوو جار سهفهری کردوون، سهفهرێکی سێ ڕۆژه له نێوهڕاست مانگی هاویندا، لهو سهفهردا به شارهکهی خۆیدا تێپهڕی، شارێک ئهو قهت به شاری خۆی نهزانییووه، شارێک که منداڵی ئهو له ژێر دهنگی بۆمبو فرۆکه شهڕکهرهکاندا پڕ کرا له ترسو دڵهراوکێی...
ئهو شاره گۆرێکی پیرۆزی لێییه ئهو ژنه ههمیشه خهونی پێوه دهبینیو قهتیش نهچۆته سهردانی، بهڵام له دهروونیا ئهژی، سات به سات لهگهڵیهتی وهکوو سێبهرهکهی خۆی. لهو گۆڕهدا کهسێکی ئاشق نووستووه، کهسێک که کارنامهی پڕ له بیستی ئهم ژنهی له دیواری دوکانهکهی خۆیدا ههڵدهواسی، کۆشکی بۆ ساز کردبوو، ههموو شتێکی بۆ دابین دهکرد، بهلام نهیدههێشت لهگهڵ کهس پێوهندی بگرێ، حهزی له چارهی ئهوانه نهدهکرد دههاتنه خوازبێنی ئهم ژنه، ئهم ژنه زۆر جار لهسهر باسکه سپیو خڕوخۆڵهکانی پیاوی نێو ئهو گۆڕه خهو دهیبردهوه.
کوڕێک ئهناسهم جارێکیان له وهرزی پاییزدا، هێشتی ئهو ژنه گاز له باسکه سپیهکهی بگرێ، بهدهم ههناسه بڕکێوه ئهیوت زۆرتر زۆرتر، ئهو ژنه دڵی نهدههات به توندی گازی لیبگرێ، بهڵام ئهو کوڕه ئهفسووناوییه ئهیویست ببێت بهو پیاوه ئاشقهی که له نێو گۆڕهکهدا نووستووه. ئهو پیاوهی پاش مهرگی له هاوینی ساڵێکی دووردا، ژنی کابرایهک خۆی بۆ ڕنیبوو، له خۆی کوتابوو، کهس نازانێ ئهو ژنه پیاوی ههیه، مندالی ههیه بهڵام به مهرگی ئهو پیاوه بووه بێکهستریین ژنی دونیا، ئاخر ئهو پیاوه بۆ ئهو رهمزووڕازی نهێنییهکی سهیر بوو. ئهو بڕیار بوو دوایین ڕۆژی دونیا بیخوازێتهوه، ئهو ژنه چاوهڕوانی دواین ڕۆژی دونیایه، ئهو ڕۆژهی که قهت ناگاتێ، قهت...
شاری ئهو ژنه سهیره که لێی له دایک بووه، له سهر سنووردا ههڵکهوتووه، ئهوێ له نێو لێڕهواردا گهمارۆ دراووه. ڕهزی ترێی ئهو شاره زۆر به ناوبانگه. ڕهنگه رۆژێ عهشقی ئهو ژنه وهکوو ترێی شارهکهی ناوبانگ دهرکات، ڕهنگه نا، کێ چووزانێ...
له بیرم دێت کاتێ منداڵ بووم، خهڵکی شارهکهی ئهو ژنه به سواری ئهسپو قاتر ترێیان بۆ گوندهکهمان دێناو ئێمهش به گهنم لێمان دهکریین. سهردهمی دزیینی گهنم له خرمانهکان بوو، ئهو خرمانانهی ئهگهر ژن، یان پیاوه نابیناکان له لای مابانهوه بۆ مه جێژنی دوو جێژنان بوو. ئێستا ئیشتیایی گهنم دزین دهکهم، ئهو خرمانه گهنمانهی شهقڵهکهمان دهشکاندو بهو کارهمان ههرچی خێروبهرهکهته بۆ دایکو بابمان بهڕێ دهکرا، به مه چی، دهبا ترێمان خواردبا، گهنمو ترێ ڕهشه سهربهسهر... ئیدی با خاوهن خرمان ههر دایکو بابی دهرهێنابایین، با جنێوی بدایه، ئێمه ترێ ڕهشهمان دهخوارد.
دڵم ختوورکه دهکات، ئهو ژنه بیر له پیاوێک دهکاتهوه، پێی دهڵێت کۆتر، دڵی وهکوو دڵی کۆتر بۆی لێدهدات. ئهزانم ئهمشهو ئهو ژنه عهتر دهدات له خۆی، بۆ یهکهمین جار ئهو ماڵه دهبینێ، ماڵێک قهت نابێته ماڵی ئهو، ماڵێک ڕهنگه دوورتریین سهفهری بنێته بهر رێگا، ماڵێک، نازانم تابلۆی مونالیزای تێدا ههڵدهواسرێ یان نا؟
ئهزانم پیاوێکی ئاشق که له هیچ پیاوێکی دیکه ناچێ، پیاویکی جادووییو پڕ له وزهو تهکانه، ئێستا بیر له سهفهری رێگا دوورهکان دهکاتهوه، لهبهر خۆیهوه دهڵێ سهفهر سڵامهتو به هیوای دیدار....
قهت ڕێگام نهکهوتۆته ئهوێ. بهڵام ئهزانم ئهو ژنه ئهورۆ شهممه چواری ڕهشهممهی ساڵی 86ی ههتاوی، بۆ ئهوێ دهڕواتو ئهیهوێت له نێو قهرهباڵغییهکانی ئهو شارهدا وون بێت!
ماوهیهکی زۆر بوو لهوه شاره دهژیا که خهڵکهی به "ئهیچهو بووچه" دهپهیڤن، کهچی ئهو ژنه قهت وهکوو وان نادوێو به زمانی خهڵکی ئهوی ڕانههات. لهوێ زۆر شهوان نووست، خوێندی، نووسی، دڵتهنگو شاد دهبوو. شایی کرد، ئازیزی له دهستدا، شهڕی کرد، زۆر جار به ڕووی ئهو پیاوانهدا تهقیهوه که حیزهڵهو ناوگهڵ برسی بوون. لهو شارهوه سهفهری رێگا دوورهکان فێر بوو. ئاشق بوو، ئازا بوو، پڕ بوو له جهسووریو باوهڕ بهخۆبوون...
ئهم ژنه ئهچێ له شارێکدا وون بێ هیچی لهو شاره ناچێ ئهو ماڵی لهوێ بوو، ئهو ماڵهی تابلۆیهکی مونالیازا، زۆر شتی کۆنو دهگمهن دیوارهکانیان داپۆشی بوو. ئهو مالهی ئوقرهی پیاوی ئاوه دوورهکانی دهکوشت. ئهم دوو شاره به دوو زمانی جیاواز قسه دهکهن، کولتوور، دابونهریتیان لێک جیاییه، ڕۆژه مێژووییو نیشتمانییهکانیان یهک نیین، چهن زاڵمانیه بوترێ خهڵکی ههر دوو شارهکه بهم ههموو جیاوازیو لێکنهچوونهوه، بهم ههموو دژبهریو یهکتر نهویستنهوه شاری یهک وڵاتن؟
ژنێکی سهیره، دوو ناوی ههیه، گوێچکهکانی دوو جار کوون کراوون، ئهوساڵ دوو جار سهفهری کردوون، سهفهرێکی سێ ڕۆژه له نێوهڕاست مانگی هاویندا، لهو سهفهردا به شارهکهی خۆیدا تێپهڕی، شارێک ئهو قهت به شاری خۆی نهزانییووه، شارێک که منداڵی ئهو له ژێر دهنگی بۆمبو فرۆکه شهڕکهرهکاندا پڕ کرا له ترسو دڵهراوکێی...
ئهو شاره گۆرێکی پیرۆزی لێییه ئهو ژنه ههمیشه خهونی پێوه دهبینیو قهتیش نهچۆته سهردانی، بهڵام له دهروونیا ئهژی، سات به سات لهگهڵیهتی وهکوو سێبهرهکهی خۆی. لهو گۆڕهدا کهسێکی ئاشق نووستووه، کهسێک که کارنامهی پڕ له بیستی ئهم ژنهی له دیواری دوکانهکهی خۆیدا ههڵدهواسی، کۆشکی بۆ ساز کردبوو، ههموو شتێکی بۆ دابین دهکرد، بهلام نهیدههێشت لهگهڵ کهس پێوهندی بگرێ، حهزی له چارهی ئهوانه نهدهکرد دههاتنه خوازبێنی ئهم ژنه، ئهم ژنه زۆر جار لهسهر باسکه سپیو خڕوخۆڵهکانی پیاوی نێو ئهو گۆڕه خهو دهیبردهوه.
کوڕێک ئهناسهم جارێکیان له وهرزی پاییزدا، هێشتی ئهو ژنه گاز له باسکه سپیهکهی بگرێ، بهدهم ههناسه بڕکێوه ئهیوت زۆرتر زۆرتر، ئهو ژنه دڵی نهدههات به توندی گازی لیبگرێ، بهڵام ئهو کوڕه ئهفسووناوییه ئهیویست ببێت بهو پیاوه ئاشقهی که له نێو گۆڕهکهدا نووستووه. ئهو پیاوهی پاش مهرگی له هاوینی ساڵێکی دووردا، ژنی کابرایهک خۆی بۆ ڕنیبوو، له خۆی کوتابوو، کهس نازانێ ئهو ژنه پیاوی ههیه، مندالی ههیه بهڵام به مهرگی ئهو پیاوه بووه بێکهستریین ژنی دونیا، ئاخر ئهو پیاوه بۆ ئهو رهمزووڕازی نهێنییهکی سهیر بوو. ئهو بڕیار بوو دوایین ڕۆژی دونیا بیخوازێتهوه، ئهو ژنه چاوهڕوانی دواین ڕۆژی دونیایه، ئهو ڕۆژهی که قهت ناگاتێ، قهت...
شاری ئهو ژنه سهیره که لێی له دایک بووه، له سهر سنووردا ههڵکهوتووه، ئهوێ له نێو لێڕهواردا گهمارۆ دراووه. ڕهزی ترێی ئهو شاره زۆر به ناوبانگه. ڕهنگه رۆژێ عهشقی ئهو ژنه وهکوو ترێی شارهکهی ناوبانگ دهرکات، ڕهنگه نا، کێ چووزانێ...
له بیرم دێت کاتێ منداڵ بووم، خهڵکی شارهکهی ئهو ژنه به سواری ئهسپو قاتر ترێیان بۆ گوندهکهمان دێناو ئێمهش به گهنم لێمان دهکریین. سهردهمی دزیینی گهنم له خرمانهکان بوو، ئهو خرمانانهی ئهگهر ژن، یان پیاوه نابیناکان له لای مابانهوه بۆ مه جێژنی دوو جێژنان بوو. ئێستا ئیشتیایی گهنم دزین دهکهم، ئهو خرمانه گهنمانهی شهقڵهکهمان دهشکاندو بهو کارهمان ههرچی خێروبهرهکهته بۆ دایکو بابمان بهڕێ دهکرا، به مه چی، دهبا ترێمان خواردبا، گهنمو ترێ ڕهشه سهربهسهر... ئیدی با خاوهن خرمان ههر دایکو بابی دهرهێنابایین، با جنێوی بدایه، ئێمه ترێ ڕهشهمان دهخوارد.
دڵم ختوورکه دهکات، ئهو ژنه بیر له پیاوێک دهکاتهوه، پێی دهڵێت کۆتر، دڵی وهکوو دڵی کۆتر بۆی لێدهدات. ئهزانم ئهمشهو ئهو ژنه عهتر دهدات له خۆی، بۆ یهکهمین جار ئهو ماڵه دهبینێ، ماڵێک قهت نابێته ماڵی ئهو، ماڵێک ڕهنگه دوورتریین سهفهری بنێته بهر رێگا، ماڵێک، نازانم تابلۆی مونالیزای تێدا ههڵدهواسرێ یان نا؟
ئهزانم پیاوێکی ئاشق که له هیچ پیاوێکی دیکه ناچێ، پیاویکی جادووییو پڕ له وزهو تهکانه، ئێستا بیر له سهفهری رێگا دوورهکان دهکاتهوه، لهبهر خۆیهوه دهڵێ سهفهر سڵامهتو به هیوای دیدار....
Saturday, February 16, 2008
بهرێز کۆمیتهی ئامادهکاری جێژنی دووههمین ساڵیادی دامهزراندنی پارتی سهربهستی کوردستان!
پاش سڵاوو رێز!
بهوپهڕی رێزهوه، نامهی بانگهێشت کردنم بۆ بهشداری له جێژنی دووههمین ساڵیادی دامهزراندنی پارتی سهربهستی کوردستان پێگهیشت.
وێرای پێشکهش کردنی پیرۆزبایی گهرمم به بۆنهی دووههمین ساڵڕۆژی دامهزراندنی حیزبهکهتانهوه، ئاواتی سهرکهوتنو پێشکهوتنتان بۆ دهخوازم، هیوام واییه له خهباتو تێکۆشان بۆ ئازادی، رزگاریو دادپهروهری بهردهوامو سهرکهوتوو بن.
بهرێزان!
بهرێزهوه ئاگادارتان دهکهمهوه، به هۆی کاری لهوهپێش دیاری کراوو ناتوانم له رێوڕهسمهکهتاندا بهشدار بم.
له ناخی دڵهوه هیواخوازم جێژنێکی خۆشو سهرکهوتووتان ههبێت.
جوانترین ئاواتهکانم قبووڵ بفهرموون.
لهگهڵ رێزدا
ڕهحیم ڕهشیدی
پاریس
15 02 2008
پاش سڵاوو رێز!
بهوپهڕی رێزهوه، نامهی بانگهێشت کردنم بۆ بهشداری له جێژنی دووههمین ساڵیادی دامهزراندنی پارتی سهربهستی کوردستان پێگهیشت.
وێرای پێشکهش کردنی پیرۆزبایی گهرمم به بۆنهی دووههمین ساڵڕۆژی دامهزراندنی حیزبهکهتانهوه، ئاواتی سهرکهوتنو پێشکهوتنتان بۆ دهخوازم، هیوام واییه له خهباتو تێکۆشان بۆ ئازادی، رزگاریو دادپهروهری بهردهوامو سهرکهوتوو بن.
بهرێزان!
بهرێزهوه ئاگادارتان دهکهمهوه، به هۆی کاری لهوهپێش دیاری کراوو ناتوانم له رێوڕهسمهکهتاندا بهشدار بم.
له ناخی دڵهوه هیواخوازم جێژنێکی خۆشو سهرکهوتووتان ههبێت.
جوانترین ئاواتهکانم قبووڵ بفهرموون.
لهگهڵ رێزدا
ڕهحیم ڕهشیدی
پاریس
15 02 2008
Monday, February 11, 2008
سووکه ئاوڕێک له بهستێنو دیرۆکی نیوخۆیی شۆڕشی ساڵی 1357ی ههتاویو ئاکامهکانی!
رۆژی 22ی رێبهندانی ساڵی 1357ی ههتاوی، بهرانبهر به 11 فهورییهی 1979ی زایینی، شۆرشی بهشکۆی گهلانی زۆرلێکراوی ئێران گهیشته ترۆپکی سهرکهوتن، بهم پێییه دهسهڵاتی بنهماڵهی پههلهوی کۆتایی پێهات.
جیا له هۆکاره دهرهکییهکان، که له ههموو شۆڕشێکدا به لهبهرچاو گرتنی بهرژهوهندی زلهێزهکان دهوری خۆیان ههییه، ئهو راستییه له کهس شاراوه نییه ڕووخانی رێژیمی پاشایهتی بهرههمی خهباتی دووروو درێژی ڕۆڵهکانی خهلکی ئێران بوو له پێناوی هێنانه سهرکاری رێژیمێکی دێموکراتیکو گهلی، دهسهڵاتێکی ئهوتۆ که بتوانێ به جێگیر کردنی دێموکراسی، دادپهروهری، دابین کردنی مافه نهتهوایهتییهکانی گهلانی زۆرلێکراوی ئیران، کۆتایی بهو باره قورسو تاقهت پروکێنه پڕ له نههامهتییه بێنێت، به درێژایی مێژوو هۆکاری راستهقنیهی بێسهرهوبهرهیی له وڵاتدا بووه، ههموو راستییهکانیش ئهوه نیشان دهدهن به بێ لهبهرچاو گرتنی ویستو داوای ڕهوای نهتهوهکانی ئێران، هیچ رژێمیک ناتوانێ ئیدعای دهسهڵاتێکی ڕهواو کراوه له ئێرانی فره نهتهوهدا بکات.
ئهگهر ئهو راستییه لهبهرچاو بگریین، کۆماری ئیسلامی ئامانجی خهباتی پڕ له قوربانی گهلانی ئێران نهبووهو نییه. بێ دوو دڵیو گومان بهو ئاکامه دهگهیین، هاتنه سهر کاری ئایهتووڵاکان، بهرههمی بێ بهرنامهییو هاوههنگاوی نهکردنی رێکخراوهکانو هێزه بهرههڵستکارهکانی ئازادی خوازی ئهوکاتی رێژیمی پاشایهتی بوو که بهر لهوهی شۆرشی 57ی ههتاوی بگاته ترۆپکی سهرکهوتنو خۆری هیوا بهخشی ئازادی له کهل سهر دهربێنێت، فیداکاری زۆرو زهوهندیان کردبوو، به دهیان، سهدانو بگره ههزاران کهسیان له گرتووخانهکانی رێژیمی پاشایهتیدا یان له ژێر بێرهحمانهتریین شکهنجهدا شههید ببوون، یان ئێعدام کرابوون.
ئهوه له حاڵێکدا بوو بهرخۆدان به شێوهی جۆراوجۆرو له قوناخو بڕگهی جیاجیادا، له دهڤهرو مهڵبهندی جۆراوجۆری جوغرافیایی ئێراندا به لهبهرچاو گرتنی بارودۆخی پێوهندیدارو به گوێرهی مومکین له ئارادا بوو، ناکرێ خهباتی میرزا کوچک خانی جهنگهلی له لێڕهوارهکانی شیمالی ئێران، سهردارانی کهڵهوڕ له کرماشان، جولانهوهی سیاکهلو فیرقهی دێموکراتیکی ئازربایجانو...هتد، وهکوو بهشێک لهو فیداکاریو بهستێنه مێژووییهی سهرکهوتنی شۆڕشی گهلانی ئێران له ساڵی 1357ی ههتاویدا، لهبهر چاو نهگیردرێ.
ئاشکراییه له کوردستانی سهربهرزدا، دامهزراندنی کۆماری کوردستان به سهرۆکایهتیو پێشهوایهتی شههید قازی موحهممهد، یهکهمین دهستپێکی خهباتێکی بهبهرنامهو درێژخایهن بوو. دوایه جوڵانهوهی شانازی خولقێنی ساڵهکانی 1346-1347ی ههتاوی بهدوادا هات که بۆ ههتا ههتاییه ڕۆڵهکانی کورد شانازی پێوه دهکهنو ڕیبهرانی بوێرو ئازای ئهم سهرههڵدانو ڕابوونه به رچهشکێنهکانی خهباتی قۆناخه تاریکو تنووکهکان دهزاندرێن.
ئهم پاشخانه شۆڕشگێرانهیهی جوڵانهوهی نهتهوایهتیی خهڵکی کورد له کوردستانی ئێران، بهستێنو ههوێنی بهشداریهکی چڕوپری خهڵکی کوردستان دژی دهسهڵاتی سهرهڕۆی پاشایهتی بوو. چوونکه ڕووخانی رێژیمی پاشایهتی بۆ خهڵکی کوردستان له جهوههری خۆیدا زهبری پڕ له سهبری خهڵکی کوردستان بوو. نهتهوهی بهشخوراوی کورد بۆ ڕووخانی دهسهڵاتێک هاتبووه مهیدان جیا له کوشتارو قهڵاچۆی بهبهرنامه دژی خهڵکی کورد، جیا له بهرێوهبردنی سیاسهتی تواندنهوهی فهرههنگیو ڕۆشنبیری، بهدهر له خاپوور کردنی گوندو مهزراو کێڵگهکان، لهوانه بهژانتر ڕووخانی کۆماری کوردستانو له داردانی رێبهرانی کوردو له سهرووی ههموویانهوه یهکهمین سهرۆکۆماری ئهوهڵین دهسهڵاتی مۆدێڕنی کورد، پێشهوا قازی موحهممهد بوو.
سهرهڕای ئهمانهش، خهڵکی کورد به درێژای مێژوو دژی ههموو دهسهڵاتێکی دیکتاتۆرو سهرهرۆ خهباتیان کردووهو بۆ هێنانه دی ئازادیو سهربهخۆیی قوربانیان داوهو دهیدهن.
حاشا لهوه ناکرێ، ئاکامهکانی دهسهڵاتی ئایهتوڵان له ماوهی ڕابردوودا به باشی دهمانگهیهنێته ئهو راستییه، شۆڕشی گهلانی ئێران بۆ هێنانه سهرکاری دهسهڵاتێکی لهم چهشنه نهبووه.
بهڵام مخابن، ههر وهکوو باس کرا نهبوونی بهرنامهو پلانی ڕوون، نهبوونی یهکگرتوویی هێزه دێموکراتو پێشکهوتنخوازهکان بۆ ئیدارهی وڵات پاش دهسهڵاتی پاشایهتی، ههروهها نهناسینی پێوهندی کۆمهڵایهتییو باوهڕهکانی خهڵک وهکوو پێویست له لایهن بهشێک له شۆرشگێرانهوه، دهرهتانی ئهوهی بۆ ئاخوندهکان خولقاند تاکوو به کهڵکی خراپ وهرگرتن له ههستو ئێحساساتی مهزههبی خهڵک، به دانی وادهو بهڵێنی درۆیین، دهست بهسهر شۆرشدا بگرنو بهڵایهکی قهرهبوونهکراو بهسهر نهتهوهکانی ئێراندا بێنن، پاشان جیا له سهرکوتی نێوخۆیی، شهڕی کۆنهپهرستانهو ماڵوێرانکهری دهوڵهتی عێراقو ئێرانی هێنایه کایهوه، ههمووان له زیانه ماڵیو مهعنهوییه قهرهبوو نهکراوهکانی ئاگاداریین.
گرتنو ڕاونانی ئازادی خوازان، کوشتاری بهکۆمهلی گیراوه سیاسییهکان، پهره پێدانی تیرۆرو ڕهشه کوژی، سهرکوتی ههرچهشنه دهنگێکی ئازادی خوازانه، زاڵکردنی فهزای سهرکوتو خهفهقان، لێدانو دارکاری کردنی ژنان، داخستنی زانکۆکان، سهکوت کردنی خوێندکاران، قهدهغه کردنی جوانیو خۆشهویستیو موسیقی، ههر له سهرهتای هاتنه سهرکاری ئهم رێژیمهوه دهکرا ئاوێنهی باڵا نوێنی دهسهڵاته دۆزهخ ئاساکهی بن، دۆزهخێک بهداخهوه دیسان بهشێکی بهرچاو له هێزهکانی ئێرانی بۆ هاوکاریو یهکگرتن هان نهدا، تهنانهت ههبوونو ههن ئهم دهسهڵاته ڕهشهیان بهم کارنامه حهیا تکاوهوه به دژه ئیمپریالیستی دهزانیو زانیووهو به بڕو بیانووی درۆیین خوازیاری مانهوهیین.
ئاشکرایه رێبهرایهتی خهباتی نهتهوایهتی خهڵکی کوردستانی ئێران، به تایبهت رێبهری زاناو ناوداری کورد دوکتۆر قاسملووی نهمر، به مهبهستی دۆزینهوهی رێگاچارهی ئاشتیانه بۆ پرسی سیاسیی خهلکی کوردو بهرگرتن به خوێن رشتنو کوشتارو ماڵوێرانی، ههموو حهولیکی شیاوو شایانی وهگهڕ خستو به پێکهێنانی هیئهتی نوێنهرایهتیی خهڵکی کورد بۆ ئهو ئامانجانه ههنگاوی نا.
بهڵام بهداخهوه، لهبهر ئهوهی دهسهڵاتی ناسهردهمیانه، به بێ ڕهنجو کوێرهوهری سواری شهپۆلی شۆرشی گهلانی ئێران ببوو، نهک ههر ههنگاوی بهکردوهی لهم بارهوه ههڵنههێناووه، بهڵکوو به خولقانی بههاری خوێناوی سنه، سهپاندنی شهڕی سێ مانگه بهرسهر خهلکی کوردستاندا، پاشان فهرمانی جیهادی خومهینی له دژی ههموو خهڵکی ئازادی خوازی کوردستان، زهمینهو بواری قهڵاچۆی ئاشکرای بۆ سهربازانی بێ ناوی ئیمامی زهمان، له کوردستان رهخساند، ڕهخساندنێک که دوایه کوشتارهکانی قارنێ، قهڵاتان، سهوزی، سهرچنارو حهسهن میران، چقڵ مهستهفاو ئیندرقاشو نییهرو تهپانی، قهڵاواری، خوایار مهڵکو قۆچی واشیو زۆر مهلبهندو شوێنی دیکهی کوردستانی گرتهوه. ئهو کوشتارانهی خلخالی به نوێنهرایهتی ئیمام له کوردستان بهرێوهی برد ههرگیز له چاوی مێژوو ون نابێ.
سیاسهتی رێژیمی ئێران دژی خهلکی کوردستان، ناتهبا لهگهل ههموو چهمکو پێوانه ئینسانیو پهسهندکراوهکانی نێونهتهوهی بووهو ههییه. سیاسهتێک جیا لهوهی به میلیارد زیانی ماڵیو ئابوری، به ئابوری ئێران گهیاندوه، جیا لهوهی به ههزاران ڕۆڵهی له باوهشی خهڵکی کوردستان ئهستاندووه، دوو گهوره رێبهری کوردیشی له چهقی دونیای پێشکهوتوودا له باوشی پڕ له خۆشهویستی دایکی نیشتمان ئهستاند. بهو حاڵهش ئهو رێژێمه تاکوو ئێستا چوکتریین پێگهی سیاسییو کۆمهڵایهتی له کوردستاندا نییه.
ڕوونو ئاشکراییه، له ئاستی دهرهوهدا به هۆی لاساریو گوێنهدان به یاسارو رێسا نێونهتهوهیییهکان، پشتیوانی له تیرۆریزمی دهوڵهتی، کۆسپ خستنه سهر رێگای رهوتی ئاشتی فلستین_ئیسرائیل، ناردنی یارمهتی ماڵیو چهکو چۆل بۆ حیزبوڵای لوبنانو گروپه تیرۆریستیهکان له عێراق، ههوڵدان بۆ دهست وێراگهیشتن به چهکی ناوکی، باس له تونا کردنی ئیسرائیل، حاشا کردن له کوشتاری شهرم هێنهرانهی جولهلهکان ناسراو به هولۆکاست، ئهو رێژیمهیان له ئاستی نێونهتهوهییدا خستۆته پهراوێزهوه. دوور نییه درێژهی ئهم سیاسهته چهوتو مهترسیداره بواری شهرێکی نهخوازراوو ماڵوێرانکهر بێنیته گۆرێ، بێ ئهملاولا سهبهبکاری ههر شهڕو ماڵوێرانییهک کاربهدهستانی کۆماری ئیسلامی ئێرانو پێکهاتهی ئهو رێژیمه له تهواویهتی خۆی دایه.
ئهمرۆ کهسانێک دهسهڵاتی وڵاتی ئێرانیان بهدهستهوهییه، به لۆژیکو هزری سهدان ساڵ پێش ئێستا دهیان ههوێت پێش بهڕهوتی بهرهوپێش چوونی مێژوو بگرن، ئهوان بۆ پاراستنی دهسهلاته جهههندهمییهکهی خۆیان ڕۆژانه تامی تاڵی مهرگ به دهیانو بگره سهدان لاو له ژێر ئهشکهنجهدا دهچێژن. سیاسهتی قیزهوهنی بهردباران کردن، دهستو لاق پهڕاندن، بێ سهرو شوێن کردن ڕچاو دهکهن.
دهرهنجامهکانی بهرێوهبهرایهتییهکهیان، به میلیۆنان کهسی تووش بوو به ماده سڕکهرهکان، بێکاری، گرانی، ههژاری، فهسادی کۆمهڵایهتیو گهندهڵی ئیداری، دزی، بهرتیل خواردنو سهدان دیاردهی نالهباری دیکهی کۆمهلایهتی، وێرای ئابورێکی دارووخاوو بهرۆکی گهلانی ئێرانی گرتۆتهوه. سێبهری ئهم رژیمه ئههریمهنییه بۆته مۆتهکهی نههامهتیو بهسهر سهری خهڵکی ئێرانهوه قورسایی دهکات.
به پێچهوانهی ڕهوتی سیاسهتی ههنووکهیی کاربهدهستانی دهوڵهتی ئیسلامی ئێران، وانهو ئهزموونه بهنرخهکانی مێژوو پێمان دهڵێت، مهگهر هیتلێرو موسولینی، میلوسویچو سهدام، ستالینو پینووشهو سوهارتۆو زۆری دیکهی له چهشنی وان، تاکوو سهر بۆیان لوا به زهبرو زهنگو سهرکوتی خهباتگێڕانی ناوخۆییو لاساری له بهرانبهر باخهیه نێونهتهوهیهکاندا، درێژه به دهسهڵاتهکهیان بدهن؟
بێ گومان وڵامی ئهم پرسیاره ناییه، کهواته مێژوو بێ ڕاوهستان ڕهوتی بهرهوپێش چوونی خۆی دهپێوێ، کهوایه ههمووان دهتوانیین به درێژه دان به خهباتی دێموکراتیک، به پشت بهستن به هێزو توانای بێ بڕانهوهی جهماوهر، به بهرهوژور چوونی ئاستی ماف خوازی نهتهوهکانی ئێرانی، به چڕ بوونهوهی خهباتی لاوانو ژنان له پێناوی دێموکراسیداو بۆ جێگیر کردنی دهسهڵاتێکی لائیکو فیدڕاڵو فرهیی له ئێرانی داهاتوودا، سهرو دڵخۆش به ئاسۆی ڕووناکی سبهی، هیواداربیین.
بۆ ئهو مهبهستهش یهکگرتوویی، یهکدهنگیو هاوههنگاوی دهتوانێ یارمهتی دهرێکی شوێن دانهر بێ، یهکگرتن نه تهنیا بۆ ئهوهی که چ مان ناوێ، بهڵکوو بۆ ئهوش که چ مان دهوێو سیمای ئێڕانی داهاتوو چۆن دهست نیشان دهکهین.
جیا له هۆکاره دهرهکییهکان، که له ههموو شۆڕشێکدا به لهبهرچاو گرتنی بهرژهوهندی زلهێزهکان دهوری خۆیان ههییه، ئهو راستییه له کهس شاراوه نییه ڕووخانی رێژیمی پاشایهتی بهرههمی خهباتی دووروو درێژی ڕۆڵهکانی خهلکی ئێران بوو له پێناوی هێنانه سهرکاری رێژیمێکی دێموکراتیکو گهلی، دهسهڵاتێکی ئهوتۆ که بتوانێ به جێگیر کردنی دێموکراسی، دادپهروهری، دابین کردنی مافه نهتهوایهتییهکانی گهلانی زۆرلێکراوی ئیران، کۆتایی بهو باره قورسو تاقهت پروکێنه پڕ له نههامهتییه بێنێت، به درێژایی مێژوو هۆکاری راستهقنیهی بێسهرهوبهرهیی له وڵاتدا بووه، ههموو راستییهکانیش ئهوه نیشان دهدهن به بێ لهبهرچاو گرتنی ویستو داوای ڕهوای نهتهوهکانی ئێران، هیچ رژێمیک ناتوانێ ئیدعای دهسهڵاتێکی ڕهواو کراوه له ئێرانی فره نهتهوهدا بکات.
ئهگهر ئهو راستییه لهبهرچاو بگریین، کۆماری ئیسلامی ئامانجی خهباتی پڕ له قوربانی گهلانی ئێران نهبووهو نییه. بێ دوو دڵیو گومان بهو ئاکامه دهگهیین، هاتنه سهر کاری ئایهتووڵاکان، بهرههمی بێ بهرنامهییو هاوههنگاوی نهکردنی رێکخراوهکانو هێزه بهرههڵستکارهکانی ئازادی خوازی ئهوکاتی رێژیمی پاشایهتی بوو که بهر لهوهی شۆرشی 57ی ههتاوی بگاته ترۆپکی سهرکهوتنو خۆری هیوا بهخشی ئازادی له کهل سهر دهربێنێت، فیداکاری زۆرو زهوهندیان کردبوو، به دهیان، سهدانو بگره ههزاران کهسیان له گرتووخانهکانی رێژیمی پاشایهتیدا یان له ژێر بێرهحمانهتریین شکهنجهدا شههید ببوون، یان ئێعدام کرابوون.
ئهوه له حاڵێکدا بوو بهرخۆدان به شێوهی جۆراوجۆرو له قوناخو بڕگهی جیاجیادا، له دهڤهرو مهڵبهندی جۆراوجۆری جوغرافیایی ئێراندا به لهبهرچاو گرتنی بارودۆخی پێوهندیدارو به گوێرهی مومکین له ئارادا بوو، ناکرێ خهباتی میرزا کوچک خانی جهنگهلی له لێڕهوارهکانی شیمالی ئێران، سهردارانی کهڵهوڕ له کرماشان، جولانهوهی سیاکهلو فیرقهی دێموکراتیکی ئازربایجانو...هتد، وهکوو بهشێک لهو فیداکاریو بهستێنه مێژووییهی سهرکهوتنی شۆڕشی گهلانی ئێران له ساڵی 1357ی ههتاویدا، لهبهر چاو نهگیردرێ.
ئاشکراییه له کوردستانی سهربهرزدا، دامهزراندنی کۆماری کوردستان به سهرۆکایهتیو پێشهوایهتی شههید قازی موحهممهد، یهکهمین دهستپێکی خهباتێکی بهبهرنامهو درێژخایهن بوو. دوایه جوڵانهوهی شانازی خولقێنی ساڵهکانی 1346-1347ی ههتاوی بهدوادا هات که بۆ ههتا ههتاییه ڕۆڵهکانی کورد شانازی پێوه دهکهنو ڕیبهرانی بوێرو ئازای ئهم سهرههڵدانو ڕابوونه به رچهشکێنهکانی خهباتی قۆناخه تاریکو تنووکهکان دهزاندرێن.
ئهم پاشخانه شۆڕشگێرانهیهی جوڵانهوهی نهتهوایهتیی خهڵکی کورد له کوردستانی ئێران، بهستێنو ههوێنی بهشداریهکی چڕوپری خهڵکی کوردستان دژی دهسهڵاتی سهرهڕۆی پاشایهتی بوو. چوونکه ڕووخانی رێژیمی پاشایهتی بۆ خهڵکی کوردستان له جهوههری خۆیدا زهبری پڕ له سهبری خهڵکی کوردستان بوو. نهتهوهی بهشخوراوی کورد بۆ ڕووخانی دهسهڵاتێک هاتبووه مهیدان جیا له کوشتارو قهڵاچۆی بهبهرنامه دژی خهڵکی کورد، جیا له بهرێوهبردنی سیاسهتی تواندنهوهی فهرههنگیو ڕۆشنبیری، بهدهر له خاپوور کردنی گوندو مهزراو کێڵگهکان، لهوانه بهژانتر ڕووخانی کۆماری کوردستانو له داردانی رێبهرانی کوردو له سهرووی ههموویانهوه یهکهمین سهرۆکۆماری ئهوهڵین دهسهڵاتی مۆدێڕنی کورد، پێشهوا قازی موحهممهد بوو.
سهرهڕای ئهمانهش، خهڵکی کورد به درێژای مێژوو دژی ههموو دهسهڵاتێکی دیکتاتۆرو سهرهرۆ خهباتیان کردووهو بۆ هێنانه دی ئازادیو سهربهخۆیی قوربانیان داوهو دهیدهن.
حاشا لهوه ناکرێ، ئاکامهکانی دهسهڵاتی ئایهتوڵان له ماوهی ڕابردوودا به باشی دهمانگهیهنێته ئهو راستییه، شۆڕشی گهلانی ئێران بۆ هێنانه سهرکاری دهسهڵاتێکی لهم چهشنه نهبووه.
بهڵام مخابن، ههر وهکوو باس کرا نهبوونی بهرنامهو پلانی ڕوون، نهبوونی یهکگرتوویی هێزه دێموکراتو پێشکهوتنخوازهکان بۆ ئیدارهی وڵات پاش دهسهڵاتی پاشایهتی، ههروهها نهناسینی پێوهندی کۆمهڵایهتییو باوهڕهکانی خهڵک وهکوو پێویست له لایهن بهشێک له شۆرشگێرانهوه، دهرهتانی ئهوهی بۆ ئاخوندهکان خولقاند تاکوو به کهڵکی خراپ وهرگرتن له ههستو ئێحساساتی مهزههبی خهڵک، به دانی وادهو بهڵێنی درۆیین، دهست بهسهر شۆرشدا بگرنو بهڵایهکی قهرهبوونهکراو بهسهر نهتهوهکانی ئێراندا بێنن، پاشان جیا له سهرکوتی نێوخۆیی، شهڕی کۆنهپهرستانهو ماڵوێرانکهری دهوڵهتی عێراقو ئێرانی هێنایه کایهوه، ههمووان له زیانه ماڵیو مهعنهوییه قهرهبوو نهکراوهکانی ئاگاداریین.
گرتنو ڕاونانی ئازادی خوازان، کوشتاری بهکۆمهلی گیراوه سیاسییهکان، پهره پێدانی تیرۆرو ڕهشه کوژی، سهرکوتی ههرچهشنه دهنگێکی ئازادی خوازانه، زاڵکردنی فهزای سهرکوتو خهفهقان، لێدانو دارکاری کردنی ژنان، داخستنی زانکۆکان، سهکوت کردنی خوێندکاران، قهدهغه کردنی جوانیو خۆشهویستیو موسیقی، ههر له سهرهتای هاتنه سهرکاری ئهم رێژیمهوه دهکرا ئاوێنهی باڵا نوێنی دهسهڵاته دۆزهخ ئاساکهی بن، دۆزهخێک بهداخهوه دیسان بهشێکی بهرچاو له هێزهکانی ئێرانی بۆ هاوکاریو یهکگرتن هان نهدا، تهنانهت ههبوونو ههن ئهم دهسهڵاته ڕهشهیان بهم کارنامه حهیا تکاوهوه به دژه ئیمپریالیستی دهزانیو زانیووهو به بڕو بیانووی درۆیین خوازیاری مانهوهیین.
ئاشکرایه رێبهرایهتی خهباتی نهتهوایهتی خهڵکی کوردستانی ئێران، به تایبهت رێبهری زاناو ناوداری کورد دوکتۆر قاسملووی نهمر، به مهبهستی دۆزینهوهی رێگاچارهی ئاشتیانه بۆ پرسی سیاسیی خهلکی کوردو بهرگرتن به خوێن رشتنو کوشتارو ماڵوێرانی، ههموو حهولیکی شیاوو شایانی وهگهڕ خستو به پێکهێنانی هیئهتی نوێنهرایهتیی خهڵکی کورد بۆ ئهو ئامانجانه ههنگاوی نا.
بهڵام بهداخهوه، لهبهر ئهوهی دهسهڵاتی ناسهردهمیانه، به بێ ڕهنجو کوێرهوهری سواری شهپۆلی شۆرشی گهلانی ئێران ببوو، نهک ههر ههنگاوی بهکردوهی لهم بارهوه ههڵنههێناووه، بهڵکوو به خولقانی بههاری خوێناوی سنه، سهپاندنی شهڕی سێ مانگه بهرسهر خهلکی کوردستاندا، پاشان فهرمانی جیهادی خومهینی له دژی ههموو خهڵکی ئازادی خوازی کوردستان، زهمینهو بواری قهڵاچۆی ئاشکرای بۆ سهربازانی بێ ناوی ئیمامی زهمان، له کوردستان رهخساند، ڕهخساندنێک که دوایه کوشتارهکانی قارنێ، قهڵاتان، سهوزی، سهرچنارو حهسهن میران، چقڵ مهستهفاو ئیندرقاشو نییهرو تهپانی، قهڵاواری، خوایار مهڵکو قۆچی واشیو زۆر مهلبهندو شوێنی دیکهی کوردستانی گرتهوه. ئهو کوشتارانهی خلخالی به نوێنهرایهتی ئیمام له کوردستان بهرێوهی برد ههرگیز له چاوی مێژوو ون نابێ.
سیاسهتی رێژیمی ئێران دژی خهلکی کوردستان، ناتهبا لهگهل ههموو چهمکو پێوانه ئینسانیو پهسهندکراوهکانی نێونهتهوهی بووهو ههییه. سیاسهتێک جیا لهوهی به میلیارد زیانی ماڵیو ئابوری، به ئابوری ئێران گهیاندوه، جیا لهوهی به ههزاران ڕۆڵهی له باوهشی خهڵکی کوردستان ئهستاندووه، دوو گهوره رێبهری کوردیشی له چهقی دونیای پێشکهوتوودا له باوشی پڕ له خۆشهویستی دایکی نیشتمان ئهستاند. بهو حاڵهش ئهو رێژێمه تاکوو ئێستا چوکتریین پێگهی سیاسییو کۆمهڵایهتی له کوردستاندا نییه.
ڕوونو ئاشکراییه، له ئاستی دهرهوهدا به هۆی لاساریو گوێنهدان به یاسارو رێسا نێونهتهوهیییهکان، پشتیوانی له تیرۆریزمی دهوڵهتی، کۆسپ خستنه سهر رێگای رهوتی ئاشتی فلستین_ئیسرائیل، ناردنی یارمهتی ماڵیو چهکو چۆل بۆ حیزبوڵای لوبنانو گروپه تیرۆریستیهکان له عێراق، ههوڵدان بۆ دهست وێراگهیشتن به چهکی ناوکی، باس له تونا کردنی ئیسرائیل، حاشا کردن له کوشتاری شهرم هێنهرانهی جولهلهکان ناسراو به هولۆکاست، ئهو رێژیمهیان له ئاستی نێونهتهوهییدا خستۆته پهراوێزهوه. دوور نییه درێژهی ئهم سیاسهته چهوتو مهترسیداره بواری شهرێکی نهخوازراوو ماڵوێرانکهر بێنیته گۆرێ، بێ ئهملاولا سهبهبکاری ههر شهڕو ماڵوێرانییهک کاربهدهستانی کۆماری ئیسلامی ئێرانو پێکهاتهی ئهو رێژیمه له تهواویهتی خۆی دایه.
ئهمرۆ کهسانێک دهسهڵاتی وڵاتی ئێرانیان بهدهستهوهییه، به لۆژیکو هزری سهدان ساڵ پێش ئێستا دهیان ههوێت پێش بهڕهوتی بهرهوپێش چوونی مێژوو بگرن، ئهوان بۆ پاراستنی دهسهلاته جهههندهمییهکهی خۆیان ڕۆژانه تامی تاڵی مهرگ به دهیانو بگره سهدان لاو له ژێر ئهشکهنجهدا دهچێژن. سیاسهتی قیزهوهنی بهردباران کردن، دهستو لاق پهڕاندن، بێ سهرو شوێن کردن ڕچاو دهکهن.
دهرهنجامهکانی بهرێوهبهرایهتییهکهیان، به میلیۆنان کهسی تووش بوو به ماده سڕکهرهکان، بێکاری، گرانی، ههژاری، فهسادی کۆمهڵایهتیو گهندهڵی ئیداری، دزی، بهرتیل خواردنو سهدان دیاردهی نالهباری دیکهی کۆمهلایهتی، وێرای ئابورێکی دارووخاوو بهرۆکی گهلانی ئێرانی گرتۆتهوه. سێبهری ئهم رژیمه ئههریمهنییه بۆته مۆتهکهی نههامهتیو بهسهر سهری خهڵکی ئێرانهوه قورسایی دهکات.
به پێچهوانهی ڕهوتی سیاسهتی ههنووکهیی کاربهدهستانی دهوڵهتی ئیسلامی ئێران، وانهو ئهزموونه بهنرخهکانی مێژوو پێمان دهڵێت، مهگهر هیتلێرو موسولینی، میلوسویچو سهدام، ستالینو پینووشهو سوهارتۆو زۆری دیکهی له چهشنی وان، تاکوو سهر بۆیان لوا به زهبرو زهنگو سهرکوتی خهباتگێڕانی ناوخۆییو لاساری له بهرانبهر باخهیه نێونهتهوهیهکاندا، درێژه به دهسهڵاتهکهیان بدهن؟
بێ گومان وڵامی ئهم پرسیاره ناییه، کهواته مێژوو بێ ڕاوهستان ڕهوتی بهرهوپێش چوونی خۆی دهپێوێ، کهوایه ههمووان دهتوانیین به درێژه دان به خهباتی دێموکراتیک، به پشت بهستن به هێزو توانای بێ بڕانهوهی جهماوهر، به بهرهوژور چوونی ئاستی ماف خوازی نهتهوهکانی ئێرانی، به چڕ بوونهوهی خهباتی لاوانو ژنان له پێناوی دێموکراسیداو بۆ جێگیر کردنی دهسهڵاتێکی لائیکو فیدڕاڵو فرهیی له ئێرانی داهاتوودا، سهرو دڵخۆش به ئاسۆی ڕووناکی سبهی، هیواداربیین.
بۆ ئهو مهبهستهش یهکگرتوویی، یهکدهنگیو هاوههنگاوی دهتوانێ یارمهتی دهرێکی شوێن دانهر بێ، یهکگرتن نه تهنیا بۆ ئهوهی که چ مان ناوێ، بهڵکوو بۆ ئهوش که چ مان دهوێو سیمای ئێڕانی داهاتوو چۆن دهست نیشان دهکهین.
Friday, February 1, 2008
پێکهوه (3).
نامهی ههوهڵ.
حهزی یهکهم ژوانی کهویرو ئاوه دوورهکان، وا له کۆتایهکانی پاییزی 86ی ههتاویدا، پێتهوه دهنووسێ؛ ئهڕژێته خوێنتهوه، دهچێته پێستهوه، رهنگی ههناروو بۆنی سێوو گوڵهباغو ئاوهدانی گهنمه جاڕ ئهدا، ساتهکان پڕ جووڵهو بارانی دهکا، رهنگه قهترانیهکان دهشارێتهوه، بزه دهکاته میوانی لێوه تینوهکان، ههموو ناحهزییهکان تونا ئهکا، تۆوی هیواوو ئازایهتی له جهستهدا ئهچێنێتهوه، گومان، دوو دڵی، ڕهش بینی، بێ هیوایی، نهبوون، نهکردنو نهکرانی پێکنهگهیشتن له قامووسو کولتووری دڵدارانی ئهوینداردا ئهسڕێتهووهو له قوڕگی ئاورینی خۆیدا ئهیتوێنێتهووه.
له بۆنی لمدا نوقم ئهبی. له ژێر تیشکی خۆری سهحرا، مانایهکی دیکه له ههتاوو گهرما ههست پێدهکهیت.
ههموو کردارێک لهگهڵ کهسیک که خۆتی لهبهر خۆت دهوێت، جیاوازه. تهماحهکان تهنیا بۆ نیگای چاوهکانی ژنێکی عاشقه. چ سێحراوییه له نیگای ژنێکی عاشقدا وون بیت. نیگایهک بۆ سهرزهمینه ههره دوورهکان ڕاتکێشێ، نیگایهک ههر وهکوو ئاوهنگی سهر گوڵه شلێره ڕوون. ڕوانینێک فێرت دهکات له دڕکهزارا به پێخاوسی ڕابکهی، وهها ئازات ئهکا به شاخه بهرزو ئهستهمهکاندا ههڵزنی.
عهشق فێرت دهکات بیر له ههموو ئهو شتانه بکهیتهوه که ههرگیز له کاتی ئاساییدا بیریان لێ ناکهیتهوه. عاشق تهنیا سڵامهتیو ئاسوودهیی عاشقهکهی دهوێ. ئهگهر وا نهبوویت شووشهی عهشقت درزی بردووه، شووشهی عهشق تهنها به نامێرهبانی درز ههڵدهگرێت. عهشق به مێهرهبانی دهکهوێته دارهداره، به فیداکاری پێدهگرێ، به وهفاو بهرزه گوفتاری تهمهن دڕێژ دهبێت. به راست وێژی مهزن دهبێت. درۆ خۆرهی عهشقه، عاشق درۆ ناکات. خۆشهویستی سۆز دێنێت، بهڵام عهشق تهنها عهشقو ئازایهتی دێنێ. گهورهتریین پهیامی عهشق دڵه کوتهیه بۆ دیدارێک، فهرق ناکات کورت یان درێژ، ماوهی دیداری عهشق ئهگهر وهکوو ههناسه کورتو قوڵیش بێ پڕ مانایه، پیرۆزهو پێویست.
درۆ کۆتایی عهشقه له ناخی مرۆفدا.
درۆ له ناخدا بچووکت دهکاتهوه، بچووک بوونهوه له ناخدا داری خۆڕاگری مرۆڤ بۆشو کلۆرو کڕمۆڵ دهکات، بهرهو پوکانهوهی دهبات وهها که به ههر کزه بایهک بکهوێته لهقین.
نابێ قهت به متمانهوه پاڵ به داری لهقهوه بدهی، بیر لهوه مهکهوه قهت له ژێر داری لهقو کلۆردا پشوو بدهیت. ترسی بهلادا کهوتنی قهت ناهێڵێ ئارام بگریت.
ئهم ترسه بهردهوام ناخت دهخوات، ئارامو قهرارت لێدهبڕێ، به بێ ئهوهی ههست بکهیت ورده ورده بهرهو دڵرهقی دهرۆیت، کانیاوی مێهرهبانی ئیدی له ناختدا ناقوڵێ، که کانیاوی مێرهبانی نهقوڵا گومانو دڵپیسی حهشاری مرۆڤ دهدهن، دڵپیسی کوتکی دهستی کوێره، ڕهنگه بتاسێنێ، لهوانهیه ئهندامێکت لێبستێنێ، هاکا ههموو شتی تهفرو توونا کرد.
له عهشقدا جیا له مێرهبانیو راست گۆیی، جیا له فیداکاریو ههوڵدان بۆ قوڵکردنهوهی عهشق، لهغاوی ههموو شتێک له دهستی عاشقهکان دایه.
ڕووداوێک، سهفهرێک، ههنگاوهکانی ژنێکی عاشق به رێگا پڕ له مهترسییهکاندا دهتوانێ لای پیاوێک چ کاریگهرێکی ههبێت، فێرت دهکات ئهبێ ئهونده له خۆتدا گهوره بیت که بتوانی کهسێکی عاشق له زهمینو زهمان بستێنیهوه، عهشق یانی دهست بردن بۆ کاره نامۆو ئهستهمهکان، عهشق یانی ئازایهتیی، یانی نهترسان له دهربڕینی ههرچی که له دڵت دایه، یانی پێشکهش کردنو پێشکهش کردن به بێ ئهوهی بیر له قازانج بکهیتهوه، گهورهتریین قازانج بۆ عاشقێک قبووڵ کردنی عاشقه بهو جۆرهی ههیه، به بێ بیر کردنهوه له گۆڕانو به دهست هێنانی، عهشق ڕووبارێکه هێدی هێدی دهگاته زهریا، ئهگهر نهتوانی زهریا بیت چاوهڕوانی عهشق مهکه. عهشق ئهو شهپۆلانهیه مانا دهبهخشێته دهریا.
دهریا به بێ شهپۆل نهخۆشه.
بۆ عاشق بوون ئهبێ دڵت وهکوو شهپۆلهکانی دهریا بهردهوام له تهکانو بزووتندا بن. ئهگهر وا نهبێ عهشق ئهبێ به ههوهس، پاش بهتاڵ بوونهوه ههموو شت پاته کراوو دهبێت، نه بۆن جیاواز دهبێ، نه جهستهکان، نه نیگاکان. ئیدی گرتنه بهری ڕێگا ئهستهمهکان دهبێته گاڵتهیهک، که به خۆتت وت مرۆڤی عاقڵ کاری وا ناکات، تێبگه خۆت له نێوان گومانو عهشقدا هێشتۆتهوه.
له عهشقی کامڵو هۆشمهندانهدا عهقڵو ههست پێکهوه رێگا ههڵدێرو دژوارهکان ههموار دهکهنو بواری گهیشتن به ژوانگه دهڕهخسێنن.
عهشق کامڵ بوونی مرۆڤه. کهم کهس کامڵ دهبن، کامڵ بوون یانی ئهوهی بیر لهوه نهکهیتهوه عهشق بۆ بازنهی ژیانێکی گشتیی پاڵپێوهنێیت، دهتوانی له ههموو کهسی بشاریتهوه، بۆت ههیه ههموو داوایهکی لێبکهیت، بهڵام له عهشقدا زۆرو زۆر وێژی نییه. حهزهکان، شادی، غهمهو دڵتهنگیهکان دوو لایهنهن.
عهشقی ژنێکی یاغی، عهشقی پیاوێکی ئۆقره نهگرتوو، ئهو جیاوازیانه بهرجهسته دهکاتهوه که ههر دوو له ژیانی خۆیاندا ئهزموونیان کردووه، ئهمه فێرت دهکات تۆفانهکانی دهروون ڕام بکهی، له ئاست سهختیو دژوارییهکاندا نهچهمێیتهوه، لێوهکان زمانی عهشق فێری ئینسان دهکهن، پهنجهکان ڕاتدههێنن بهرگهی تهوژمی گهرما بگری، باوش دهبێته سهکۆیهکی پڕ جوڵهو تهکان، ئهبێته زهریا، ههتاو، ئارامتریین پهناوپهسێو بۆ دڵتهنگهیهکان، تهکانهکانی کۆشی له زهریا چوو فێرت دهکات تاقهت بێنی به سڕو ساردی نهبوونی ئهو کهسهی که ههموو چرکه ساتهکانتی داگیر کردووه، فێری بڕینی ڕێگا دوور دهستهکان دهبی، سهفهره نامۆکان، ئهو سهفهرانهی سارێژن له ژیانو ژیانهوه، لێوان لێوان له ماناکانی ئهو دیوو ژیانه دهستهمۆو پاته کراوهکان.
جیاوازییهکان کهلاو دهکهن له نهریت شکێنی، له سنوور بهزاندن، داری ئازایهتی بهر دینێت له رێگای ئهم سهفهره دوورانهدا. له ڕیگای ئهو سهفهرانهی که ههموو مهترسییهک له کهمین دایه، بهڵام عاشق ههموو هێزو وزهی دهخاته گڕ بۆ ئهوهی تهلبهندکان ببڕێو بگاته ژوانگه.
چوونه بهر ئاوێنه ئیدی تهنیا دووپات بوونهوهی سیماو دیمهنی خۆت نیه، ڕهنگهکانی سهفهر، حاڵو ههوای ههموو چرهکانی سهفهرو پێکهوه بوون له ئاوێنهکهتدا ڕهنگ دهدهنهوه، فرمێسکهکانت بسڕهوه، لێوهکانت ڕهنگیتر بکه، جهسته بحهوێنهوه، دڵهڕاوکهکان تووڕ بده، هێنده مهزن بوویت بهرگهی سهفهری دیکهی ڕیگا دوورو ئاستهمهکان بگری.
ئاگات له خۆت بێت بۆ دیدارێکی دیکه بۆ ئهوهی عهشقهکهت بێشکهی دڵت ڕاژێنێ، بۆ ئهوهی کوڵی دڵه بهقهرارهکهت دامرکێتهوه، زیندوو به ههمیشه جانتای سهفهری رێگا دوورهکانت به کۆڵهوه بێ.
عاشقی سهفهری رێگا دوورهکان به. خۆت به دهستهکانی عاشق بسپێره، مهترسه له مهترسیو ڕهنگی شهو.
ژوانێک چهنده دهتوانێ سهلمێنهری چاو نهترسی، به بڕشتی عاشقێک بێت.
دیدارێک ئاوا ههموو ئهندامهکانی لهش له خهوه ههڵسێنێت، جهسته ببوژێنێتهوه، هیوا به درێژهدانی ژیان له ناخی مرۆڤدا بژێنێتهوه، ئهمهیه ئیدی ههستی چاوهڕوانی نابێته حهسرهتو غهم، بهڵکوو دهبێته رێگایهک بۆ دیداری دیکه، دهبێته بڕیارێکی ئاگایانه بۆ ئهوهی نیگاکان لێکههڵپێکرێنهوه، عاشقان له ئامێزی مێرهبانیدا خۆیان له ههموو چاوه بهغیلهکان دهشارنهوه.
ئێستا، باندۆڕی ئهو ژوانه، باوش گرتنو ڕامووسینه، دیتنو بۆن ههڵمژینه، وهها بۆته ههتاوێکی به تینو تهوژم که ههموو وجودت دادهگرێ، سهرتاپای رۆژهکانت دهگرێتهوه، تا دهجوڵێی، تا دهبزووی، تهکان دهدهی، زۆرتر تیرێژی به تامو تینی ئهو پێکهوه بوونه، ئهم دیداره، ئهم بینینه؛ له خۆیدا نوقمت دهکات، دهتکات به ژێر بۆنی ساتهکانی تێک ئاڵاین، تێک ئاڵانێک بۆ ههمیشه ڕووخساری سهمای حهزهکانی ژیانت به رهنگی دڵخوازی خۆت دهڕهنگێنێ، به بۆنی باران ئاو پڕژێنی ڕۆژهکانت دهکات، دهبێته شیباو شنهی دهمو بهیانێکی وهرزی هاوین، بۆنی ئارهقهی سهر تهوێڵ لادهدات، به مهزراکان، تهپۆڵک، باغهکان، شاخو پێدهشتهکاندا کهروێشکه دهکاتو بۆنی ژیانو ئاوهدانی له باڵای بیرهکانت دهپڕژێنێ.
ساتهکانی دیتنی عاشقهکهت، بۆته جوانترین تابلۆی بیرهوهرییهکان، نهک بیرهوهری؛ بۆته بوون، لهگهڵی دهژیو وزهو هێزت پێدهدات. بۆته دیاردهیهک سڕینهوهی له ناخدا، له زهینهتدا له ژینتدا، واته وێران کردنی ههموو ئهوهی پێیدهوترێ داهاتوو، بهختهوهری، شادی...
دژواره، مرۆڤ به بێ تروسکایی بژیت. با هیواکان دوره دهست بن، با دهست وێڕاگهیشتنیان پڕ ههورازوو نشێو بێت، بهڵام ژیان به بێ هیوا ههنگاونانه له تاریکیدا، تێپهرینه بهو کوێره رێیانهدا له مێژه کهس ناگهیهنه ئاوهدانی.
زۆر جار ههستنی گهیشتن به شتێک خۆشتره له پێگهیشتنی، چوونکا ههستی پێگهیشتن بهردهوام وزهت دهداتێ بۆ ئهوهی پێیبگهیت، ههموو ژیان حهولی بۆ دهدهیتو بهم ههستهوه ههست به بهختیاری دهکهیت، ئهم ههسته لهگهڵت دێت، وهکوو سێبهر به دواتهوهیهو لێت نابێتهوه، چ دهتوانێ لهمه کاریگهرتر بێت بۆ بهردهوام بوون، بۆ مانهوهو تاقهت هێنان، تهنها ههستی گهیشتن بهو کهسه یان شتهی وا نیته...
زۆر جاران له خۆت پرسیار دهکهی، ئهمهی باسی دهکهم، بیری لێ دهکهمهوه، بۆی دهمرم، بۆی دهژیم، له جنسی چییه، چ ناوێکی لهسهر دانێم، له کوێدا بیشارمهوه، له کوێدا ئاشکرای کهم، کهنگێ له حاندی بێ دهنگ بم، چ تاوێ بۆی بێمه گۆ، ئاخر ههتا دێت مهزنتر دهبێت، جوانتر دهدرهوشێت وهکوو تیشکی نێو شهوگاری ئهنگوسته چاو، بۆندارتر ئهبێ وهکوو بۆنی شهوبۆو سنهوبهر له وهرزی ئاوس بوونی خاکو کێڵگهکان، مهزراو دهشتهکان، به خۆڕتر ئهبێ وهکوو ڕووباری پڕ دهنگو تهکانی سهرهتای وهرزی بههار که بهفری کوێستانهکان به زهبری تیشکی ههتاو وهجوڵه دێن، پێ دهگرنو به گاگۆلکێ دهرژێنه رۆحی جۆگهلهکان، لهوێڕا به ئهسپایی بۆنی خاکو کوێستان، بۆ نێو زهریاکان دهگوازنهوه.
بیر دهکهیهوه، تهکانهکانی زهریا، نائارامییهکانی دهریا بهرههمی ئهم ههموو ڕهنگو ماچانهیه که له ئاکامی ژوانو چاوبڕکێنێی ههتاوو بهفردا له دایک دهبێ، پاش لێو گرتنی ههزاران مرۆڤ، به ههر هۆیهک ڕوویان له دهشتو دۆڵهکان کردوه، له بنارو لوتکهی چیاکان گریساونهوه...
ئاوا، ههستت، بیریت، ڕوانینو ڕوانگهت ئهمهیه، لێرهدایه مرۆڤ وهکوو بونهوهرێک ههست دهکات کهسێکی پێویسته، یهکێک بوونی حاشا ههڵنهگر بێ، وهکوو گهرما له شهختهو سههۆڵبهنداندا، وهکوو تیشکو رووناکایی له تاریکیدا، وهکوو ئاو بۆ تینوو، وهکوو ژیان بۆ ژیان، وهکوو ئازادی بۆ ژیان، ههروهک ژیان بۆ ئازادی...
ڕهنگه بۆ کهسێک نێوهراستهکانی وهرزی هاوینی 2007ی زایینی، سهرهتای داڕمانی سهرجهم ئهو شتانه بێ که ڕهنگ یان بۆنی ترس دهدهن له چوون بۆ ژوانێک. ڕهگاژۆ بوونی هزرێکه وهکوو حهزی دایک بۆ کۆرپه، دیل بۆ ئازادی، برسی بۆ نان، ههژار بۆ تێری، ماندوو بۆ پشوو، کوێر بۆ بینایی، لاڵ بۆ ئاخافتن.
سێ رۆژ ئهبێ به سهرهتای ههموو بڕیارێک بۆ تهواوی دۆخه سهختو تاقهت پڕوکێنهکان، ئهبێته چڵه پۆپهی هیواوو شانازی، یهک تهنیا به هیوای دیدار ڕێگا دهگرێتهبهرو ئیههوێت ههموو شتێک له سهنگی مهحهک بدات، یهکی دیکه 10 ساڵ له تهمهنی مامهڵه دهکات، مهترسییهکان به گیان دهکرێت، سێ ڕۆژ له ژێر بۆنی ترسو دڵه ڕاوکهدا ئهبنه کامڵتریین ڕۆژهکانی دوو مرۆڤ...
جاران، بهر لهوهی باران به کێڵگهکانی "مین"دا، به نێو ههزاران چقڵ، دێوهزمهو بوونهوهری چاوبرسیو دڕدا، بۆ بینینی پیاوێک نهک چهند ساڵ له تهمهنی خۆی، بهڵکوو ههموو تهمهنی مامهڵه کرد. پیاوێک زۆر سات لهگهڵ یادوهرییهکان، لهگهڵ وێنهو نامهکانت دهکهوته دوان، بیری دیدارێک تهزووی به ههموو جهستهیهدا دێنا، بیری چهند خوولهک پێکهوه بوون، قهسه کردن له ههموو شت، له ههموو کهس بهردهوام کهڵافهی ئاڵۆزی بیرهکانی بوون، ههستی دهکرد به بینینت ئیدی ههموو شتێکی پهیوهندیدار پێتهوه ئاسایی ئهبێتهوه، ئهوجار ئهتوانێ رێگا دوورو سهختهکان نزیکتر بکاتهوه، ئهتوانێ له بیرت کات، بوونی سهرکهشو دهستهمۆ نهکراوت له رۆحی غهریبیدا بکوژێ؛ بهڵام ئێستا بۆنی تۆ ههموو شتێکی گرتۆتهوه، له قوڵتریین ساتهکانیدا به گهرمو گوڕی ههیت، له ژوورهکهیدا، له ڕۆژهکانیدا، ههستت پێدهکات، بهردهوام لهبهر خۆیهوه دهڵێت، حاشا لێ کردنت، له بیر کردنت خۆ فریودانێکی ساویلکانهیه.
تۆ ئهبیته ئهستێره، ئهبیته گهلاوێژ. ئهبیته ئهستێرهی کاروان کوژهی ئاسمانه دوورهکان. ئهبیته ڕووناکایی شهوگاره تنووکهکان.
"باران"، ساتهکانی پێکهوه بوون ههر دێنو له دایک دهبنهوه، دێنو پتر له ناخی بێ ئۆقرهی پیاوێکی عاشقدا جێدهگرن. ههرچی زۆرتر حهول بدهییت لهم ڕۆژانهدا دهرنهکهویت، بێ کهڵکه، کڵاو لهسهر خۆنانه، زۆرتر بۆنی پرچی خاوو ڕهنگ شهرابی تۆ، نوقمت دهکهن، سهره داوی بیرهکان بۆ ئهولاوهترت دهبهنهوه، بیر له ههر شتو له ههر کهس بهکهیهوه، عاقیبهت ههر دهگاتهوه ژوانی ڕۆژه گهرمهکان، ئهگاتهوه ساتهکانی پێکهوه بوون.
له دێرێ کتێبهکاندا دهردهکهوێت، له ئاوینهدا خۆی دهردهخات، له جلهکانت دهئالێ، دێته نوێنی خهوهکهتوه، ئهبێته چرکه چرکوو چرکهی کاتژمێرهکهت.
بۆنو بیری دیدارو وێکڕا بوون، پاشان دابڕانو چوونهوه قاپوخی کۆن، مرۆڤ دهمهزهرد دهکاتهوه، پێستی ئهستوورو ئهستوورتر دهکات، دیواری تاقهت هێنان قورسو قایمتر دهکات. ڕادێی ئهم دوورییه تاقهت بێنی.
رادێی بۆ دیداری دیکه ئازاوو سهربزێو بی، به ورهو چاو نهترستر له پێشوو دهبی. ڕادێیت ههموو ئهو کهسو شتانهی لهسهر رێگای دیدارێکی دیکه دهبنه کۆست به باوهڕبهخۆ بونێکی شوێندانهرهوه ڕاماڵی، ئهم ئیراده ههموو ئهو دارانهی ناخ ڕادهتهکێنێت که به جۆرێک له جۆرهکان بیر له ترسو گومان دهکهنهوه.
بیری ژوانێکی دیکه یانی بهختهوهری، ئێستا سهوز بوونو شادمانی سهرتاپای ڕۆژهکانو ساتهکانی گرتۆتهوه.
دڵ به خێرایی لێیدا بۆ کهسێک، دهگهنهوه یهک. که لێینهدا ئیدی نۆرهی دهستپێکێکی دیکهیه. نۆرهی خولانهوه له نێو بازنهدایه.
بهڵام بۆنی ئهو عهتره، ڕهنگی ئهو چاوانه، نهرمی جهستهو ههناسهکانی کهسێک قهتت بهرنادهن، با ههزاران جار خۆت بۆ یهکی دیکهش ڕووت کهیهوه، بهرت نادهن، ئهمه فهلسهفهی ئهوینه.
عهشق ژانی ههیه وکوو ژانی ژنێک که منداڵی دهبێ، وهکوو برینێک که سارێژ دهبێتهوه. وهکوو خهو وایه، ههموو سپێدهیهک بهرت دهدا، ههموو شهوگارێک به نازداری خۆی له چاوهکانت ههڵدهسوێ.
خوو مهگره به نهدیتن، به نهبیستن. ههر ئهم ههستو سۆزهیه وات لێدهکات زۆرتر خۆت بۆ بینینی سهر له نوێ ئاماده بهکهی، نا، ببووره ئهمه تهنیا ههستێک نیه، بڕیارێکه، بڕیاری ڕانههاتن به نهبوون. ئهم ڕانههاتنهیه عاشق زیندوو ڕادهگرێ، گهرمو گوڕتری دهکات. بیبینهوه له بهر خۆی، لهبهر جوانی، لهبهر ژیانو زیندوو مانهوه بۆ درێژهدان به ژیان.
ئهزانی، بیر کردنهوه جیا له ڕهمزو ڕازی خۆشهویستیو ئهوینداری، تاڤگهیهکی پڕ کهفو کوڵه بۆ له دایک بوونی ههسته دهستهمۆ نهکراوهکان. تهنانهت بیانووه بۆ درێژهدان به ژیانو نهچهمینهوه له ئاست دژوارییهکان، هۆکاری سهرهکییه بۆ ههڵکشان، ئاوا زرتو زیندووی، ئاوا بهرگهری ڕۆژه ڕهشهکان دهگری، عهتری عهشق له خۆتدا مهکوژه، کوشتنی عهتری عهشق کوشتنی ههموو جوانیو بزهیهکهو پاته کهرنهوهی ژایانێکی بێ ڕۆحو بێ گیانه.
جاران رۆژێک سۆراغ نهدهکرا ئهویندارهکهتت تێدا خۆش نهویستبێ، رۆژێک نهبوو بێ بیر کردنهوه له ئهو بگاته شهو. ئهمێستا چهند ڕۆژ یان چهند سات پێکهوه بوون، ئاوا دهبێته خوێنی دهمارهکان، ئهبێته ههناسه، دهبێه ژیانو مانا به زیندوویهتی دهبهخشێ.
له خۆت دهپرسی ئهگهر هیوای دیدارێکی دیکهی له خۆمدا بکوژم، چی دهبێت، حهسرهتێک له دایک دهبێت ڕۆژگارت ڕهش دهکات، دهبێته خۆره ههموو ژیانت لێ دهکاته دهوزهخ.
مرۆڤ نابێ به کوله مهرگی بژی، بههێز به بۆ ههمیشهی چاوهکانت. مرۆڤ شایانی ئهو دۆخهیه که تێیدایه. ئهگهر بتوانی شتێک بگۆڕیو نهیکهی تاوانباری، ژیان به تاوانباری سووکو ساده نییه، چێژی نییه. ژیان بێ چێژ کوا ژیانه؟!
نا، ژیان له دهوزهخدا هیچ ڕهوایهکی نییه، به تایبهتیی مرۆڤ خۆی خۆشکهری ئاگری دهوزهخی ژیانی خۆی بێت. دهوزهخه تۆ حهزی فڕین له سهرتا بێو قهت دهرینهبڕی، دهوزهخه نیگاێک له چاوهکانت گیر نهکا که جیاوا له ههزاران نیگایتر بێ. دهوزهخه کهسێک خۆی به مهمکهکانتهوه بگرێتهوه که له بۆنی ههنار، تامی سێوو ڕهنگی گوڵهباغ تێنهگات.
وهره خۆت لێره بشارهوه، له ڕۆژهکانمدا وون به، له شهوگارهکانمدا ببه به جووڵهو تهکان، خۆتم لهبهر خۆت دهوێت بهو جۆرهی ههیت. ههر کات حهزت لێبوو درگای تهنهایم بهخهره سهر پشت، ههر زهمهنێک کهیفت هێنای درگا ببهستهو بڕۆ، بهمێنیتهوه یان نا، من بۆت مێهرهبانتریین ئهبم تاکوو ئهو ساتهی چاوهکانت لهسهر من نابهستییت...
کۆتایی مانگی یهکهمی 2008.
حهزی یهکهم ژوانی کهویرو ئاوه دوورهکان، وا له کۆتایهکانی پاییزی 86ی ههتاویدا، پێتهوه دهنووسێ؛ ئهڕژێته خوێنتهوه، دهچێته پێستهوه، رهنگی ههناروو بۆنی سێوو گوڵهباغو ئاوهدانی گهنمه جاڕ ئهدا، ساتهکان پڕ جووڵهو بارانی دهکا، رهنگه قهترانیهکان دهشارێتهوه، بزه دهکاته میوانی لێوه تینوهکان، ههموو ناحهزییهکان تونا ئهکا، تۆوی هیواوو ئازایهتی له جهستهدا ئهچێنێتهوه، گومان، دوو دڵی، ڕهش بینی، بێ هیوایی، نهبوون، نهکردنو نهکرانی پێکنهگهیشتن له قامووسو کولتووری دڵدارانی ئهوینداردا ئهسڕێتهووهو له قوڕگی ئاورینی خۆیدا ئهیتوێنێتهووه.
له بۆنی لمدا نوقم ئهبی. له ژێر تیشکی خۆری سهحرا، مانایهکی دیکه له ههتاوو گهرما ههست پێدهکهیت.
ههموو کردارێک لهگهڵ کهسیک که خۆتی لهبهر خۆت دهوێت، جیاوازه. تهماحهکان تهنیا بۆ نیگای چاوهکانی ژنێکی عاشقه. چ سێحراوییه له نیگای ژنێکی عاشقدا وون بیت. نیگایهک بۆ سهرزهمینه ههره دوورهکان ڕاتکێشێ، نیگایهک ههر وهکوو ئاوهنگی سهر گوڵه شلێره ڕوون. ڕوانینێک فێرت دهکات له دڕکهزارا به پێخاوسی ڕابکهی، وهها ئازات ئهکا به شاخه بهرزو ئهستهمهکاندا ههڵزنی.
عهشق فێرت دهکات بیر له ههموو ئهو شتانه بکهیتهوه که ههرگیز له کاتی ئاساییدا بیریان لێ ناکهیتهوه. عاشق تهنیا سڵامهتیو ئاسوودهیی عاشقهکهی دهوێ. ئهگهر وا نهبوویت شووشهی عهشقت درزی بردووه، شووشهی عهشق تهنها به نامێرهبانی درز ههڵدهگرێت. عهشق به مێهرهبانی دهکهوێته دارهداره، به فیداکاری پێدهگرێ، به وهفاو بهرزه گوفتاری تهمهن دڕێژ دهبێت. به راست وێژی مهزن دهبێت. درۆ خۆرهی عهشقه، عاشق درۆ ناکات. خۆشهویستی سۆز دێنێت، بهڵام عهشق تهنها عهشقو ئازایهتی دێنێ. گهورهتریین پهیامی عهشق دڵه کوتهیه بۆ دیدارێک، فهرق ناکات کورت یان درێژ، ماوهی دیداری عهشق ئهگهر وهکوو ههناسه کورتو قوڵیش بێ پڕ مانایه، پیرۆزهو پێویست.
درۆ کۆتایی عهشقه له ناخی مرۆفدا.
درۆ له ناخدا بچووکت دهکاتهوه، بچووک بوونهوه له ناخدا داری خۆڕاگری مرۆڤ بۆشو کلۆرو کڕمۆڵ دهکات، بهرهو پوکانهوهی دهبات وهها که به ههر کزه بایهک بکهوێته لهقین.
نابێ قهت به متمانهوه پاڵ به داری لهقهوه بدهی، بیر لهوه مهکهوه قهت له ژێر داری لهقو کلۆردا پشوو بدهیت. ترسی بهلادا کهوتنی قهت ناهێڵێ ئارام بگریت.
ئهم ترسه بهردهوام ناخت دهخوات، ئارامو قهرارت لێدهبڕێ، به بێ ئهوهی ههست بکهیت ورده ورده بهرهو دڵرهقی دهرۆیت، کانیاوی مێهرهبانی ئیدی له ناختدا ناقوڵێ، که کانیاوی مێرهبانی نهقوڵا گومانو دڵپیسی حهشاری مرۆڤ دهدهن، دڵپیسی کوتکی دهستی کوێره، ڕهنگه بتاسێنێ، لهوانهیه ئهندامێکت لێبستێنێ، هاکا ههموو شتی تهفرو توونا کرد.
له عهشقدا جیا له مێرهبانیو راست گۆیی، جیا له فیداکاریو ههوڵدان بۆ قوڵکردنهوهی عهشق، لهغاوی ههموو شتێک له دهستی عاشقهکان دایه.
ڕووداوێک، سهفهرێک، ههنگاوهکانی ژنێکی عاشق به رێگا پڕ له مهترسییهکاندا دهتوانێ لای پیاوێک چ کاریگهرێکی ههبێت، فێرت دهکات ئهبێ ئهونده له خۆتدا گهوره بیت که بتوانی کهسێکی عاشق له زهمینو زهمان بستێنیهوه، عهشق یانی دهست بردن بۆ کاره نامۆو ئهستهمهکان، عهشق یانی ئازایهتیی، یانی نهترسان له دهربڕینی ههرچی که له دڵت دایه، یانی پێشکهش کردنو پێشکهش کردن به بێ ئهوهی بیر له قازانج بکهیتهوه، گهورهتریین قازانج بۆ عاشقێک قبووڵ کردنی عاشقه بهو جۆرهی ههیه، به بێ بیر کردنهوه له گۆڕانو به دهست هێنانی، عهشق ڕووبارێکه هێدی هێدی دهگاته زهریا، ئهگهر نهتوانی زهریا بیت چاوهڕوانی عهشق مهکه. عهشق ئهو شهپۆلانهیه مانا دهبهخشێته دهریا.
دهریا به بێ شهپۆل نهخۆشه.
بۆ عاشق بوون ئهبێ دڵت وهکوو شهپۆلهکانی دهریا بهردهوام له تهکانو بزووتندا بن. ئهگهر وا نهبێ عهشق ئهبێ به ههوهس، پاش بهتاڵ بوونهوه ههموو شت پاته کراوو دهبێت، نه بۆن جیاواز دهبێ، نه جهستهکان، نه نیگاکان. ئیدی گرتنه بهری ڕێگا ئهستهمهکان دهبێته گاڵتهیهک، که به خۆتت وت مرۆڤی عاقڵ کاری وا ناکات، تێبگه خۆت له نێوان گومانو عهشقدا هێشتۆتهوه.
له عهشقی کامڵو هۆشمهندانهدا عهقڵو ههست پێکهوه رێگا ههڵدێرو دژوارهکان ههموار دهکهنو بواری گهیشتن به ژوانگه دهڕهخسێنن.
عهشق کامڵ بوونی مرۆڤه. کهم کهس کامڵ دهبن، کامڵ بوون یانی ئهوهی بیر لهوه نهکهیتهوه عهشق بۆ بازنهی ژیانێکی گشتیی پاڵپێوهنێیت، دهتوانی له ههموو کهسی بشاریتهوه، بۆت ههیه ههموو داوایهکی لێبکهیت، بهڵام له عهشقدا زۆرو زۆر وێژی نییه. حهزهکان، شادی، غهمهو دڵتهنگیهکان دوو لایهنهن.
عهشقی ژنێکی یاغی، عهشقی پیاوێکی ئۆقره نهگرتوو، ئهو جیاوازیانه بهرجهسته دهکاتهوه که ههر دوو له ژیانی خۆیاندا ئهزموونیان کردووه، ئهمه فێرت دهکات تۆفانهکانی دهروون ڕام بکهی، له ئاست سهختیو دژوارییهکاندا نهچهمێیتهوه، لێوهکان زمانی عهشق فێری ئینسان دهکهن، پهنجهکان ڕاتدههێنن بهرگهی تهوژمی گهرما بگری، باوش دهبێته سهکۆیهکی پڕ جوڵهو تهکان، ئهبێته زهریا، ههتاو، ئارامتریین پهناوپهسێو بۆ دڵتهنگهیهکان، تهکانهکانی کۆشی له زهریا چوو فێرت دهکات تاقهت بێنی به سڕو ساردی نهبوونی ئهو کهسهی که ههموو چرکه ساتهکانتی داگیر کردووه، فێری بڕینی ڕێگا دوور دهستهکان دهبی، سهفهره نامۆکان، ئهو سهفهرانهی سارێژن له ژیانو ژیانهوه، لێوان لێوان له ماناکانی ئهو دیوو ژیانه دهستهمۆو پاته کراوهکان.
جیاوازییهکان کهلاو دهکهن له نهریت شکێنی، له سنوور بهزاندن، داری ئازایهتی بهر دینێت له رێگای ئهم سهفهره دوورانهدا. له ڕیگای ئهو سهفهرانهی که ههموو مهترسییهک له کهمین دایه، بهڵام عاشق ههموو هێزو وزهی دهخاته گڕ بۆ ئهوهی تهلبهندکان ببڕێو بگاته ژوانگه.
چوونه بهر ئاوێنه ئیدی تهنیا دووپات بوونهوهی سیماو دیمهنی خۆت نیه، ڕهنگهکانی سهفهر، حاڵو ههوای ههموو چرهکانی سهفهرو پێکهوه بوون له ئاوێنهکهتدا ڕهنگ دهدهنهوه، فرمێسکهکانت بسڕهوه، لێوهکانت ڕهنگیتر بکه، جهسته بحهوێنهوه، دڵهڕاوکهکان تووڕ بده، هێنده مهزن بوویت بهرگهی سهفهری دیکهی ڕیگا دوورو ئاستهمهکان بگری.
ئاگات له خۆت بێت بۆ دیدارێکی دیکه بۆ ئهوهی عهشقهکهت بێشکهی دڵت ڕاژێنێ، بۆ ئهوهی کوڵی دڵه بهقهرارهکهت دامرکێتهوه، زیندوو به ههمیشه جانتای سهفهری رێگا دوورهکانت به کۆڵهوه بێ.
عاشقی سهفهری رێگا دوورهکان به. خۆت به دهستهکانی عاشق بسپێره، مهترسه له مهترسیو ڕهنگی شهو.
ژوانێک چهنده دهتوانێ سهلمێنهری چاو نهترسی، به بڕشتی عاشقێک بێت.
دیدارێک ئاوا ههموو ئهندامهکانی لهش له خهوه ههڵسێنێت، جهسته ببوژێنێتهوه، هیوا به درێژهدانی ژیان له ناخی مرۆڤدا بژێنێتهوه، ئهمهیه ئیدی ههستی چاوهڕوانی نابێته حهسرهتو غهم، بهڵکوو دهبێته رێگایهک بۆ دیداری دیکه، دهبێته بڕیارێکی ئاگایانه بۆ ئهوهی نیگاکان لێکههڵپێکرێنهوه، عاشقان له ئامێزی مێرهبانیدا خۆیان له ههموو چاوه بهغیلهکان دهشارنهوه.
ئێستا، باندۆڕی ئهو ژوانه، باوش گرتنو ڕامووسینه، دیتنو بۆن ههڵمژینه، وهها بۆته ههتاوێکی به تینو تهوژم که ههموو وجودت دادهگرێ، سهرتاپای رۆژهکانت دهگرێتهوه، تا دهجوڵێی، تا دهبزووی، تهکان دهدهی، زۆرتر تیرێژی به تامو تینی ئهو پێکهوه بوونه، ئهم دیداره، ئهم بینینه؛ له خۆیدا نوقمت دهکات، دهتکات به ژێر بۆنی ساتهکانی تێک ئاڵاین، تێک ئاڵانێک بۆ ههمیشه ڕووخساری سهمای حهزهکانی ژیانت به رهنگی دڵخوازی خۆت دهڕهنگێنێ، به بۆنی باران ئاو پڕژێنی ڕۆژهکانت دهکات، دهبێته شیباو شنهی دهمو بهیانێکی وهرزی هاوین، بۆنی ئارهقهی سهر تهوێڵ لادهدات، به مهزراکان، تهپۆڵک، باغهکان، شاخو پێدهشتهکاندا کهروێشکه دهکاتو بۆنی ژیانو ئاوهدانی له باڵای بیرهکانت دهپڕژێنێ.
ساتهکانی دیتنی عاشقهکهت، بۆته جوانترین تابلۆی بیرهوهرییهکان، نهک بیرهوهری؛ بۆته بوون، لهگهڵی دهژیو وزهو هێزت پێدهدات. بۆته دیاردهیهک سڕینهوهی له ناخدا، له زهینهتدا له ژینتدا، واته وێران کردنی ههموو ئهوهی پێیدهوترێ داهاتوو، بهختهوهری، شادی...
دژواره، مرۆڤ به بێ تروسکایی بژیت. با هیواکان دوره دهست بن، با دهست وێڕاگهیشتنیان پڕ ههورازوو نشێو بێت، بهڵام ژیان به بێ هیوا ههنگاونانه له تاریکیدا، تێپهرینه بهو کوێره رێیانهدا له مێژه کهس ناگهیهنه ئاوهدانی.
زۆر جار ههستنی گهیشتن به شتێک خۆشتره له پێگهیشتنی، چوونکا ههستی پێگهیشتن بهردهوام وزهت دهداتێ بۆ ئهوهی پێیبگهیت، ههموو ژیان حهولی بۆ دهدهیتو بهم ههستهوه ههست به بهختیاری دهکهیت، ئهم ههسته لهگهڵت دێت، وهکوو سێبهر به دواتهوهیهو لێت نابێتهوه، چ دهتوانێ لهمه کاریگهرتر بێت بۆ بهردهوام بوون، بۆ مانهوهو تاقهت هێنان، تهنها ههستی گهیشتن بهو کهسه یان شتهی وا نیته...
زۆر جاران له خۆت پرسیار دهکهی، ئهمهی باسی دهکهم، بیری لێ دهکهمهوه، بۆی دهمرم، بۆی دهژیم، له جنسی چییه، چ ناوێکی لهسهر دانێم، له کوێدا بیشارمهوه، له کوێدا ئاشکرای کهم، کهنگێ له حاندی بێ دهنگ بم، چ تاوێ بۆی بێمه گۆ، ئاخر ههتا دێت مهزنتر دهبێت، جوانتر دهدرهوشێت وهکوو تیشکی نێو شهوگاری ئهنگوسته چاو، بۆندارتر ئهبێ وهکوو بۆنی شهوبۆو سنهوبهر له وهرزی ئاوس بوونی خاکو کێڵگهکان، مهزراو دهشتهکان، به خۆڕتر ئهبێ وهکوو ڕووباری پڕ دهنگو تهکانی سهرهتای وهرزی بههار که بهفری کوێستانهکان به زهبری تیشکی ههتاو وهجوڵه دێن، پێ دهگرنو به گاگۆلکێ دهرژێنه رۆحی جۆگهلهکان، لهوێڕا به ئهسپایی بۆنی خاکو کوێستان، بۆ نێو زهریاکان دهگوازنهوه.
بیر دهکهیهوه، تهکانهکانی زهریا، نائارامییهکانی دهریا بهرههمی ئهم ههموو ڕهنگو ماچانهیه که له ئاکامی ژوانو چاوبڕکێنێی ههتاوو بهفردا له دایک دهبێ، پاش لێو گرتنی ههزاران مرۆڤ، به ههر هۆیهک ڕوویان له دهشتو دۆڵهکان کردوه، له بنارو لوتکهی چیاکان گریساونهوه...
ئاوا، ههستت، بیریت، ڕوانینو ڕوانگهت ئهمهیه، لێرهدایه مرۆڤ وهکوو بونهوهرێک ههست دهکات کهسێکی پێویسته، یهکێک بوونی حاشا ههڵنهگر بێ، وهکوو گهرما له شهختهو سههۆڵبهنداندا، وهکوو تیشکو رووناکایی له تاریکیدا، وهکوو ئاو بۆ تینوو، وهکوو ژیان بۆ ژیان، وهکوو ئازادی بۆ ژیان، ههروهک ژیان بۆ ئازادی...
ڕهنگه بۆ کهسێک نێوهراستهکانی وهرزی هاوینی 2007ی زایینی، سهرهتای داڕمانی سهرجهم ئهو شتانه بێ که ڕهنگ یان بۆنی ترس دهدهن له چوون بۆ ژوانێک. ڕهگاژۆ بوونی هزرێکه وهکوو حهزی دایک بۆ کۆرپه، دیل بۆ ئازادی، برسی بۆ نان، ههژار بۆ تێری، ماندوو بۆ پشوو، کوێر بۆ بینایی، لاڵ بۆ ئاخافتن.
سێ رۆژ ئهبێ به سهرهتای ههموو بڕیارێک بۆ تهواوی دۆخه سهختو تاقهت پڕوکێنهکان، ئهبێته چڵه پۆپهی هیواوو شانازی، یهک تهنیا به هیوای دیدار ڕێگا دهگرێتهبهرو ئیههوێت ههموو شتێک له سهنگی مهحهک بدات، یهکی دیکه 10 ساڵ له تهمهنی مامهڵه دهکات، مهترسییهکان به گیان دهکرێت، سێ ڕۆژ له ژێر بۆنی ترسو دڵه ڕاوکهدا ئهبنه کامڵتریین ڕۆژهکانی دوو مرۆڤ...
جاران، بهر لهوهی باران به کێڵگهکانی "مین"دا، به نێو ههزاران چقڵ، دێوهزمهو بوونهوهری چاوبرسیو دڕدا، بۆ بینینی پیاوێک نهک چهند ساڵ له تهمهنی خۆی، بهڵکوو ههموو تهمهنی مامهڵه کرد. پیاوێک زۆر سات لهگهڵ یادوهرییهکان، لهگهڵ وێنهو نامهکانت دهکهوته دوان، بیری دیدارێک تهزووی به ههموو جهستهیهدا دێنا، بیری چهند خوولهک پێکهوه بوون، قهسه کردن له ههموو شت، له ههموو کهس بهردهوام کهڵافهی ئاڵۆزی بیرهکانی بوون، ههستی دهکرد به بینینت ئیدی ههموو شتێکی پهیوهندیدار پێتهوه ئاسایی ئهبێتهوه، ئهوجار ئهتوانێ رێگا دوورو سهختهکان نزیکتر بکاتهوه، ئهتوانێ له بیرت کات، بوونی سهرکهشو دهستهمۆ نهکراوت له رۆحی غهریبیدا بکوژێ؛ بهڵام ئێستا بۆنی تۆ ههموو شتێکی گرتۆتهوه، له قوڵتریین ساتهکانیدا به گهرمو گوڕی ههیت، له ژوورهکهیدا، له ڕۆژهکانیدا، ههستت پێدهکات، بهردهوام لهبهر خۆیهوه دهڵێت، حاشا لێ کردنت، له بیر کردنت خۆ فریودانێکی ساویلکانهیه.
تۆ ئهبیته ئهستێره، ئهبیته گهلاوێژ. ئهبیته ئهستێرهی کاروان کوژهی ئاسمانه دوورهکان. ئهبیته ڕووناکایی شهوگاره تنووکهکان.
"باران"، ساتهکانی پێکهوه بوون ههر دێنو له دایک دهبنهوه، دێنو پتر له ناخی بێ ئۆقرهی پیاوێکی عاشقدا جێدهگرن. ههرچی زۆرتر حهول بدهییت لهم ڕۆژانهدا دهرنهکهویت، بێ کهڵکه، کڵاو لهسهر خۆنانه، زۆرتر بۆنی پرچی خاوو ڕهنگ شهرابی تۆ، نوقمت دهکهن، سهره داوی بیرهکان بۆ ئهولاوهترت دهبهنهوه، بیر له ههر شتو له ههر کهس بهکهیهوه، عاقیبهت ههر دهگاتهوه ژوانی ڕۆژه گهرمهکان، ئهگاتهوه ساتهکانی پێکهوه بوون.
له دێرێ کتێبهکاندا دهردهکهوێت، له ئاوینهدا خۆی دهردهخات، له جلهکانت دهئالێ، دێته نوێنی خهوهکهتوه، ئهبێته چرکه چرکوو چرکهی کاتژمێرهکهت.
بۆنو بیری دیدارو وێکڕا بوون، پاشان دابڕانو چوونهوه قاپوخی کۆن، مرۆڤ دهمهزهرد دهکاتهوه، پێستی ئهستوورو ئهستوورتر دهکات، دیواری تاقهت هێنان قورسو قایمتر دهکات. ڕادێی ئهم دوورییه تاقهت بێنی.
رادێی بۆ دیداری دیکه ئازاوو سهربزێو بی، به ورهو چاو نهترستر له پێشوو دهبی. ڕادێیت ههموو ئهو کهسو شتانهی لهسهر رێگای دیدارێکی دیکه دهبنه کۆست به باوهڕبهخۆ بونێکی شوێندانهرهوه ڕاماڵی، ئهم ئیراده ههموو ئهو دارانهی ناخ ڕادهتهکێنێت که به جۆرێک له جۆرهکان بیر له ترسو گومان دهکهنهوه.
بیری ژوانێکی دیکه یانی بهختهوهری، ئێستا سهوز بوونو شادمانی سهرتاپای ڕۆژهکانو ساتهکانی گرتۆتهوه.
دڵ به خێرایی لێیدا بۆ کهسێک، دهگهنهوه یهک. که لێینهدا ئیدی نۆرهی دهستپێکێکی دیکهیه. نۆرهی خولانهوه له نێو بازنهدایه.
بهڵام بۆنی ئهو عهتره، ڕهنگی ئهو چاوانه، نهرمی جهستهو ههناسهکانی کهسێک قهتت بهرنادهن، با ههزاران جار خۆت بۆ یهکی دیکهش ڕووت کهیهوه، بهرت نادهن، ئهمه فهلسهفهی ئهوینه.
عهشق ژانی ههیه وکوو ژانی ژنێک که منداڵی دهبێ، وهکوو برینێک که سارێژ دهبێتهوه. وهکوو خهو وایه، ههموو سپێدهیهک بهرت دهدا، ههموو شهوگارێک به نازداری خۆی له چاوهکانت ههڵدهسوێ.
خوو مهگره به نهدیتن، به نهبیستن. ههر ئهم ههستو سۆزهیه وات لێدهکات زۆرتر خۆت بۆ بینینی سهر له نوێ ئاماده بهکهی، نا، ببووره ئهمه تهنیا ههستێک نیه، بڕیارێکه، بڕیاری ڕانههاتن به نهبوون. ئهم ڕانههاتنهیه عاشق زیندوو ڕادهگرێ، گهرمو گوڕتری دهکات. بیبینهوه له بهر خۆی، لهبهر جوانی، لهبهر ژیانو زیندوو مانهوه بۆ درێژهدان به ژیان.
ئهزانی، بیر کردنهوه جیا له ڕهمزو ڕازی خۆشهویستیو ئهوینداری، تاڤگهیهکی پڕ کهفو کوڵه بۆ له دایک بوونی ههسته دهستهمۆ نهکراوهکان. تهنانهت بیانووه بۆ درێژهدان به ژیانو نهچهمینهوه له ئاست دژوارییهکان، هۆکاری سهرهکییه بۆ ههڵکشان، ئاوا زرتو زیندووی، ئاوا بهرگهری ڕۆژه ڕهشهکان دهگری، عهتری عهشق له خۆتدا مهکوژه، کوشتنی عهتری عهشق کوشتنی ههموو جوانیو بزهیهکهو پاته کهرنهوهی ژایانێکی بێ ڕۆحو بێ گیانه.
جاران رۆژێک سۆراغ نهدهکرا ئهویندارهکهتت تێدا خۆش نهویستبێ، رۆژێک نهبوو بێ بیر کردنهوه له ئهو بگاته شهو. ئهمێستا چهند ڕۆژ یان چهند سات پێکهوه بوون، ئاوا دهبێته خوێنی دهمارهکان، ئهبێته ههناسه، دهبێه ژیانو مانا به زیندوویهتی دهبهخشێ.
له خۆت دهپرسی ئهگهر هیوای دیدارێکی دیکهی له خۆمدا بکوژم، چی دهبێت، حهسرهتێک له دایک دهبێت ڕۆژگارت ڕهش دهکات، دهبێته خۆره ههموو ژیانت لێ دهکاته دهوزهخ.
مرۆڤ نابێ به کوله مهرگی بژی، بههێز به بۆ ههمیشهی چاوهکانت. مرۆڤ شایانی ئهو دۆخهیه که تێیدایه. ئهگهر بتوانی شتێک بگۆڕیو نهیکهی تاوانباری، ژیان به تاوانباری سووکو ساده نییه، چێژی نییه. ژیان بێ چێژ کوا ژیانه؟!
نا، ژیان له دهوزهخدا هیچ ڕهوایهکی نییه، به تایبهتیی مرۆڤ خۆی خۆشکهری ئاگری دهوزهخی ژیانی خۆی بێت. دهوزهخه تۆ حهزی فڕین له سهرتا بێو قهت دهرینهبڕی، دهوزهخه نیگاێک له چاوهکانت گیر نهکا که جیاوا له ههزاران نیگایتر بێ. دهوزهخه کهسێک خۆی به مهمکهکانتهوه بگرێتهوه که له بۆنی ههنار، تامی سێوو ڕهنگی گوڵهباغ تێنهگات.
وهره خۆت لێره بشارهوه، له ڕۆژهکانمدا وون به، له شهوگارهکانمدا ببه به جووڵهو تهکان، خۆتم لهبهر خۆت دهوێت بهو جۆرهی ههیت. ههر کات حهزت لێبوو درگای تهنهایم بهخهره سهر پشت، ههر زهمهنێک کهیفت هێنای درگا ببهستهو بڕۆ، بهمێنیتهوه یان نا، من بۆت مێهرهبانتریین ئهبم تاکوو ئهو ساتهی چاوهکانت لهسهر من نابهستییت...
کۆتایی مانگی یهکهمی 2008.
Tuesday, January 29, 2008
پێوهندی به پێی کام میکانیزم؟
کاتێک باس له رێکخراوێکی دێموکراتیک دێته گۆرێ، دهبێ بهر له ههر شت بیر لهو چهمکو پێوانانه بکهینهوه که کۆڵهکهی راستهقینهی دێموکراسی نێو رێکخراون.
به ورد بوونهوه لهو یاسا، پێوانه، رێگاو شوێنانه که بهرههمی کۆدهنگییه له رێکخراوێکی دێموکراتیکدا، دهتوانیین چاوهروان بین دێمکراسی به باشترین شێوه جێگیر بێو ئهم جێگیرییه باڵ بهسهر کارو تێکۆشانی رێکخراوهکهدا بکێشێ، به چهشنێک ئیدی رای تاکه کهس به بێ ئاڵوگۆڕی بیروڕای ههموو ئهوانهی له کۆمیته یان ئۆرگانێکدا بهشدارن، ناتوانێ بڕیارێکی دێموکراتی بێ له پێناو دابین کردنی بهرژهوهندی گشتییدا.
ههمووان دهزانیین رێکخراوه خۆشهویستهکهمان، واته یهکیهتیی لاوانی دێموکراتی کوردستان، له ڕۆژهکانی 13 تاکوو 16ی مانگی گهلاوێژی 1386ی ههتاوی، چوارهمین کۆنگرهی خۆی سهرکهوتوانه به بهشداری سهرجهم نوێنهرانی بهشه جیا جیاکانی ئهم رێکخراوه پانو بهرینه پێک هێناو له ڕهوتی کاروباری کۆنگرهدا زۆر باسو پرسی جۆراوجۆر هاتنه گۆڕێ، چاوهڕوان دهکرێ رێبهرایهتیی ههڵبژێردراوی کۆنگرهی چوارهمی یهکیهتیی لاوانی دێموکراتی کوردستانی ئێران به پشت بهستن بهو بڕیارانه که بهرههمی بیروڕای گشتیی رێکخراوهکهمانه ههنگاو بنێو بهرههمی ههنگاونانی به پێی میکانیزمه دیاری کراوهکان بۆ رێکخراوهکه بگێڕێتهوه.
یهکێک لهو باسانهی که دهخوازم له ستوونی "لاوانه"ی ئهم جارهدا قامکی بۆ ڕادێرمو به کورتی باسی لێبێنمه گۆرێ، بهندی 11ی بڕیارنامهی کۆنگرهی چوارهمی یهکیهتیی لاوانی دێموکراته سهبارهت به هاورێیانی پێشوومان که پتر له ساڵێک بهر له ئێستا جوودا بوونهوه، بهداخهوه دهستپێکی جوودابوونهوهیان له رێکهوتی 2/9/2006 پاش پێکهاتنی حهوتهمین کۆنفراسی گشتیی یهکیهتیی لاوان له سوئید بوو، ههنگاویان بۆ ههڵگرتو پاشان دابڕانهکهیان سهرتارسهری کرد.
ئهو خاڵهی بڕیارنامهی کۆنگرهی چوارم که له بارهی ئهوانهوهیه، وههایه:" کۆنگرە وێڕاى مەحکومکردنى جودابوونەوەى هاوڕێیانى پێشوومان کە هیچ هۆکارێکى سیاسیی لە پشت نەبوو، پێداگرى دەکات، تاکوو لە ناو هێماکانى یەکیەیتى لاوان کەڵک وەرگرن هیچ فەرمییەتێکیان نابێ".
جێگای خۆیهتی رێبهری ئێمه ئهو راستییه قبووڵ بفهرمووێ سهرهڕای ئهوهی تاکوو ههنووکه ڕهوتی کارهکانی لاوان پاش کۆنگرهی چوار به باشی چۆته پێش، لهم بارهوه وهکوو پێویست ههنگاو ههڵنهگیراووه، هیوادارم به زوویی ئهم بۆشایه پڕ بکرێتهوه.
پێویسته یهکیهتیی لاوان لهو راستییه به باشی تێبگا پێوهندی گرتن لهگهڵ هاوڕییانی پێشوو یان قبوڵ کردنی داوای وان بۆ دانیشتنو پێوهندی، یان کاری هاوبهش له چوارچێوهی دیار کراودا به گوێرهی بڕیارنامهکانی کۆنگره، جیا لهوهی کارێکی یاساییو شهرعیو پیرۆزه، هاوکات به ئاوڕدانهوه له بهندی 11ی بڕیارنامهی کۆنگره که راستهوخۆ پێوهندی بهوانهوه ههیه، ئهرکێکی بێ ئهم لاولایه، رێبهری دهبێ به باوهڕ بهخۆ بوونێکی بههێزو شوێنهدانهرهوه کاری بۆ بکاتو لهم بهشتێنهدا وهکوو ههمیشه بهرپرسانه بجوڵێتهوه.
بڕیارنامهکه جیا له مهحکووم کردنی هۆکاری جودابوونهوهی وان، میکانیزمهکانی هاوکاریو پێوهندی بهوانهوه دیاری کردووه. کاتێک ئهم خاڵهی بڕیارنامهی مه به ئاشکرا ڕادهگهێنێ تاکوو وان له ناوو هێمای یهکیهتیی لاوانی دێموکراتی کوردستانی ئێران کهڵک وهرگرن فهرمیهتیان نابێ. مانای راستی ئهوهیه ئهوان مادام ئهو کارهیان کردبێ با لهبهر داوای ئێمهش نهبووبێ، کارێکی باشو بهرپرسانهیان کردووه.
ئاشکرایه ئهوان له ژێر ههر لێکدانهوه یان خوێندنهوهیهکدا ناوو هێما خۆیان گۆری بێت یان گۆرانکاریان تێدا کردبێ، ئێمه دهبێ پێشوازی لێبکهینو ههنگاوهکه به بابهتێکی ئهرێنی بزانیینو رێزی بۆ دابنێین، چوونکا داوای ئێمهش ههر ههمان شت بووه که ئهوان کردوویانه.
ڕوونه یهکهمین کار دهبێ ههر چهشنه بایکوت کردنێک لهسهر وان ههڵگیرێت، پاشان به گوێرهی سیاسهتی وان له ئاست لاوانی کوردو ههڵوێستو ڕوانگهیان سهبارهت به پرسی کورد، رادهی هاوکاریو یارمهتی کردن بهوان دیاری بکرێتو بۆ خولقانی وهها دۆخێک پێویسته رێبهرایهتیی ههنگاوی بهکردوه بهاوێژی، بۆ ئهم ههنگاونانهش وهکوو وترا به بڕیاره گشتیییهکان پشت ئهستوور بێ.
چوونکا ئێمه بۆ ههر پراکتیکو کارێک میکانیزمی دێموکراتیکمان ههیه، دهتوانیین ڕوونو ئاشکرا کهڵک لهم میکانیزمانه وهرگریین تاکوو دێموکراسی وهکوو ههمیشه ههرچی باشترو بهربڵاوتر له رێکخراوهکهماندا جێبگرێ.
تێبینی:1. ئهم بابهته بۆ یهکهمین جار له ستوونی "لاوانه"، له ژماره 28ی گۆڤاری "لاوان" ئۆرگانی یهکیهتیی لاوانی دێموکراتی کوردستانی ئێراندا بڵاوو کراوهتهوه، ئهم ستوونه رهحیم رهشیدی دهینووسێت.
به ورد بوونهوه لهو یاسا، پێوانه، رێگاو شوێنانه که بهرههمی کۆدهنگییه له رێکخراوێکی دێموکراتیکدا، دهتوانیین چاوهروان بین دێمکراسی به باشترین شێوه جێگیر بێو ئهم جێگیرییه باڵ بهسهر کارو تێکۆشانی رێکخراوهکهدا بکێشێ، به چهشنێک ئیدی رای تاکه کهس به بێ ئاڵوگۆڕی بیروڕای ههموو ئهوانهی له کۆمیته یان ئۆرگانێکدا بهشدارن، ناتوانێ بڕیارێکی دێموکراتی بێ له پێناو دابین کردنی بهرژهوهندی گشتییدا.
ههمووان دهزانیین رێکخراوه خۆشهویستهکهمان، واته یهکیهتیی لاوانی دێموکراتی کوردستان، له ڕۆژهکانی 13 تاکوو 16ی مانگی گهلاوێژی 1386ی ههتاوی، چوارهمین کۆنگرهی خۆی سهرکهوتوانه به بهشداری سهرجهم نوێنهرانی بهشه جیا جیاکانی ئهم رێکخراوه پانو بهرینه پێک هێناو له ڕهوتی کاروباری کۆنگرهدا زۆر باسو پرسی جۆراوجۆر هاتنه گۆڕێ، چاوهڕوان دهکرێ رێبهرایهتیی ههڵبژێردراوی کۆنگرهی چوارهمی یهکیهتیی لاوانی دێموکراتی کوردستانی ئێران به پشت بهستن بهو بڕیارانه که بهرههمی بیروڕای گشتیی رێکخراوهکهمانه ههنگاو بنێو بهرههمی ههنگاونانی به پێی میکانیزمه دیاری کراوهکان بۆ رێکخراوهکه بگێڕێتهوه.
یهکێک لهو باسانهی که دهخوازم له ستوونی "لاوانه"ی ئهم جارهدا قامکی بۆ ڕادێرمو به کورتی باسی لێبێنمه گۆرێ، بهندی 11ی بڕیارنامهی کۆنگرهی چوارهمی یهکیهتیی لاوانی دێموکراته سهبارهت به هاورێیانی پێشوومان که پتر له ساڵێک بهر له ئێستا جوودا بوونهوه، بهداخهوه دهستپێکی جوودابوونهوهیان له رێکهوتی 2/9/2006 پاش پێکهاتنی حهوتهمین کۆنفراسی گشتیی یهکیهتیی لاوان له سوئید بوو، ههنگاویان بۆ ههڵگرتو پاشان دابڕانهکهیان سهرتارسهری کرد.
ئهو خاڵهی بڕیارنامهی کۆنگرهی چوارم که له بارهی ئهوانهوهیه، وههایه:" کۆنگرە وێڕاى مەحکومکردنى جودابوونەوەى هاوڕێیانى پێشوومان کە هیچ هۆکارێکى سیاسیی لە پشت نەبوو، پێداگرى دەکات، تاکوو لە ناو هێماکانى یەکیەیتى لاوان کەڵک وەرگرن هیچ فەرمییەتێکیان نابێ".
جێگای خۆیهتی رێبهری ئێمه ئهو راستییه قبووڵ بفهرمووێ سهرهڕای ئهوهی تاکوو ههنووکه ڕهوتی کارهکانی لاوان پاش کۆنگرهی چوار به باشی چۆته پێش، لهم بارهوه وهکوو پێویست ههنگاو ههڵنهگیراووه، هیوادارم به زوویی ئهم بۆشایه پڕ بکرێتهوه.
پێویسته یهکیهتیی لاوان لهو راستییه به باشی تێبگا پێوهندی گرتن لهگهڵ هاوڕییانی پێشوو یان قبوڵ کردنی داوای وان بۆ دانیشتنو پێوهندی، یان کاری هاوبهش له چوارچێوهی دیار کراودا به گوێرهی بڕیارنامهکانی کۆنگره، جیا لهوهی کارێکی یاساییو شهرعیو پیرۆزه، هاوکات به ئاوڕدانهوه له بهندی 11ی بڕیارنامهی کۆنگره که راستهوخۆ پێوهندی بهوانهوه ههیه، ئهرکێکی بێ ئهم لاولایه، رێبهری دهبێ به باوهڕ بهخۆ بوونێکی بههێزو شوێنهدانهرهوه کاری بۆ بکاتو لهم بهشتێنهدا وهکوو ههمیشه بهرپرسانه بجوڵێتهوه.
بڕیارنامهکه جیا له مهحکووم کردنی هۆکاری جودابوونهوهی وان، میکانیزمهکانی هاوکاریو پێوهندی بهوانهوه دیاری کردووه. کاتێک ئهم خاڵهی بڕیارنامهی مه به ئاشکرا ڕادهگهێنێ تاکوو وان له ناوو هێمای یهکیهتیی لاوانی دێموکراتی کوردستانی ئێران کهڵک وهرگرن فهرمیهتیان نابێ. مانای راستی ئهوهیه ئهوان مادام ئهو کارهیان کردبێ با لهبهر داوای ئێمهش نهبووبێ، کارێکی باشو بهرپرسانهیان کردووه.
ئاشکرایه ئهوان له ژێر ههر لێکدانهوه یان خوێندنهوهیهکدا ناوو هێما خۆیان گۆری بێت یان گۆرانکاریان تێدا کردبێ، ئێمه دهبێ پێشوازی لێبکهینو ههنگاوهکه به بابهتێکی ئهرێنی بزانیینو رێزی بۆ دابنێین، چوونکا داوای ئێمهش ههر ههمان شت بووه که ئهوان کردوویانه.
ڕوونه یهکهمین کار دهبێ ههر چهشنه بایکوت کردنێک لهسهر وان ههڵگیرێت، پاشان به گوێرهی سیاسهتی وان له ئاست لاوانی کوردو ههڵوێستو ڕوانگهیان سهبارهت به پرسی کورد، رادهی هاوکاریو یارمهتی کردن بهوان دیاری بکرێتو بۆ خولقانی وهها دۆخێک پێویسته رێبهرایهتیی ههنگاوی بهکردوه بهاوێژی، بۆ ئهم ههنگاونانهش وهکوو وترا به بڕیاره گشتیییهکان پشت ئهستوور بێ.
چوونکا ئێمه بۆ ههر پراکتیکو کارێک میکانیزمی دێموکراتیکمان ههیه، دهتوانیین ڕوونو ئاشکرا کهڵک لهم میکانیزمانه وهرگریین تاکوو دێموکراسی وهکوو ههمیشه ههرچی باشترو بهربڵاوتر له رێکخراوهکهماندا جێبگرێ.
تێبینی:1. ئهم بابهته بۆ یهکهمین جار له ستوونی "لاوانه"، له ژماره 28ی گۆڤاری "لاوان" ئۆرگانی یهکیهتیی لاوانی دێموکراتی کوردستانی ئێراندا بڵاوو کراوهتهوه، ئهم ستوونه رهحیم رهشیدی دهینووسێت.
Thursday, January 17, 2008
فیلهکانیش دهگریین!
نامهیهک دڵم داناخورپێنێت، بهڵام درگای بیرهوهری ڕووداوێکی زۆر به باندۆری رۆژگارێکی کۆنم به بیر دێنێتهوه، بۆ ههمیشه له ناخمدا جێی گرتووهو من به خاڵێکی ئهرێنی ژیانی خۆمی دهزانم!
هاوینی ساڵێکی دوور، کاتم لهگهڵی ههبوو تاکوو بیبینم، بێ ئهوهی تهقهی درگای ژوورهکهی بدهم، وهژوور کهوتم. دیتم به کوڵ دهگریا، حهپهسام، ڕووخام، وێران بووم، مردمو زیندوو بوومهوه...
وتم، بهراستی ئێوه ئهگرین، ئهزانن کێن، چهند مهزنن، ئێوه رێبهرن، گهورهن، رێنوێنن...
جوان له بیرمه، به ههمان قهلافهتی پیاوانهو پڕ له مێهرهبانی له پشت مێزی کارهکهی هاته دهر، دهستی گرتمو پێکهوه دانیشتین، قسهمان زۆر کرد، باسی زۆر شت...
پێش ئهوهی ژووری کارهکهی جێبێڵم، وتی: " هێندێک جار فیلهکانیش دهگرین. ئهوان له عهزهمهتی تهنیایی خۆیاندا دهگرین، کاتێک تهنیا دهبن بۆ سروشت ئهگرین، ئهوان سروشت به بهشیک له خۆیان دهزانن".
چاوێکم لێکردو ماڵئاوایم کرد، بۆ ماوهیهکی زۆر نهمدهتوانی بیبینم، خۆم له دیداری دهشاردهوه...
پاش تێپهڕ بوونی زهمان، پاش ئهوهی بیری باڵاکانم هێندێک ههڵکشا، دوای ئهوهی ساردو گهرمی رۆژگارم زۆرتر چێشت، باشترو قوڵتر له مانای چیرۆکی گریانی "فیلهکان" تێگهیشتمو تێدهگهم.!
گریان، هۆکارێکه بۆ ئازایهتی، بۆ مانهوهو بهردهوام بوون، بۆ ئهوهی رووداوهکان نهبنه گرێ کوێره، گریان ههمیشه له بێ دهسهڵاتییهوه نایهت، گریان زۆر جاران تهنیا بهبیر هێنانهوهیه، من له قوڵتریین ساتهکانمدا دهگریم، گریان لام بیانوویهکی منداڵانه نیه تاکوو سهکۆی دابرانێک بێت، گریان لام سهرهتای له دایک بوونهوهی چاوهروانی دیتنهوهو بۆن پێوهکردنه، سهرهتای دهست پێکردنهوه، بووژانهوه، قوڵترین ساتی له بیر نهکردنه...
که دهرۆم بی بیانوو دهڕۆم، بۆ خۆم دهڕۆم، گریان بیانوو نیه، ئهگهر گریانێک ببێته بیانوو بۆ دابرانێکی ههمیشهیی تاوانه تاوان.!
"باران" رهها ئهگهر بیانووی داهێنانو نهفهس کێشانت نییه، ئهگهر بیانوو نییه تاکوو تۆ ههموو رۆژێ لێوهکانت برهنگێنیت، بۆن له خۆت بدهیتو شادو سهر سهوز بیت، چش با گریانی درهنگانی شهوێکی زستانی ساردوسڕی وڵاتێکی دوور، دهستپێکی له بیر کردن بێت....
" ئهوانهی
له قوڵترین ساتهکانیانا
کتوپڕ پاییزن،
پڕ به ئێمه گریا بوون...".
هاوینی ساڵێکی دوور، کاتم لهگهڵی ههبوو تاکوو بیبینم، بێ ئهوهی تهقهی درگای ژوورهکهی بدهم، وهژوور کهوتم. دیتم به کوڵ دهگریا، حهپهسام، ڕووخام، وێران بووم، مردمو زیندوو بوومهوه...
وتم، بهراستی ئێوه ئهگرین، ئهزانن کێن، چهند مهزنن، ئێوه رێبهرن، گهورهن، رێنوێنن...
جوان له بیرمه، به ههمان قهلافهتی پیاوانهو پڕ له مێهرهبانی له پشت مێزی کارهکهی هاته دهر، دهستی گرتمو پێکهوه دانیشتین، قسهمان زۆر کرد، باسی زۆر شت...
پێش ئهوهی ژووری کارهکهی جێبێڵم، وتی: " هێندێک جار فیلهکانیش دهگرین. ئهوان له عهزهمهتی تهنیایی خۆیاندا دهگرین، کاتێک تهنیا دهبن بۆ سروشت ئهگرین، ئهوان سروشت به بهشیک له خۆیان دهزانن".
چاوێکم لێکردو ماڵئاوایم کرد، بۆ ماوهیهکی زۆر نهمدهتوانی بیبینم، خۆم له دیداری دهشاردهوه...
پاش تێپهڕ بوونی زهمان، پاش ئهوهی بیری باڵاکانم هێندێک ههڵکشا، دوای ئهوهی ساردو گهرمی رۆژگارم زۆرتر چێشت، باشترو قوڵتر له مانای چیرۆکی گریانی "فیلهکان" تێگهیشتمو تێدهگهم.!
گریان، هۆکارێکه بۆ ئازایهتی، بۆ مانهوهو بهردهوام بوون، بۆ ئهوهی رووداوهکان نهبنه گرێ کوێره، گریان ههمیشه له بێ دهسهڵاتییهوه نایهت، گریان زۆر جاران تهنیا بهبیر هێنانهوهیه، من له قوڵتریین ساتهکانمدا دهگریم، گریان لام بیانوویهکی منداڵانه نیه تاکوو سهکۆی دابرانێک بێت، گریان لام سهرهتای له دایک بوونهوهی چاوهروانی دیتنهوهو بۆن پێوهکردنه، سهرهتای دهست پێکردنهوه، بووژانهوه، قوڵترین ساتی له بیر نهکردنه...
که دهرۆم بی بیانوو دهڕۆم، بۆ خۆم دهڕۆم، گریان بیانوو نیه، ئهگهر گریانێک ببێته بیانوو بۆ دابرانێکی ههمیشهیی تاوانه تاوان.!
"باران" رهها ئهگهر بیانووی داهێنانو نهفهس کێشانت نییه، ئهگهر بیانوو نییه تاکوو تۆ ههموو رۆژێ لێوهکانت برهنگێنیت، بۆن له خۆت بدهیتو شادو سهر سهوز بیت، چش با گریانی درهنگانی شهوێکی زستانی ساردوسڕی وڵاتێکی دوور، دهستپێکی له بیر کردن بێت....
" ئهوانهی
له قوڵترین ساتهکانیانا
کتوپڕ پاییزن،
پڕ به ئێمه گریا بوون...".
Wednesday, January 16, 2008
خهونه گۆڕ کراوهکان؟
رۆژی ههینی چواری مانگ، کاتژمێر 5ی بهیانی چاوهکانم ههڵدهگلۆفمو بهرهو فرۆکهخانه بهرێدهکهم. شهو درهنگ نووستووم، له ئوتوبوسهکهدا خهو نوچکه دهمباتهوه. لهم سهفهرهدا ههستێکی سهیرم ههیه، پێم وایه کهسێک، شتێک، ههواڵێک له تهنیاییو دڵتهنگی رزگارم دهکات.
بیر له زۆر شت دهکهمهوه، لهوهی چۆن پیرۆزبایی له بووکو زاوا بکهم، ئهو کارو پرۆژانهی که دهبێ له وڵاتی سوئێد جێبهجێیان بکهم. بڕیاره کاتژمێر 12:00ی نیوهرۆ له سوئێد بم، به هۆی خراپی کهشو ههوا فرۆکه کاتژمێر 15:00 دهفرێو 19:00ی شهو دهگاتێ.
"شۆرش" له شاری ئۆسلۆوه هاتۆته دوامو رێگای ون کردووه. بۆی دهنووسم بڕۆ بۆ شایهکه من ئیدی ناگهمێ، بهڵام وهکوو ههمیشه لاساری دهکات. کاتژمێر 20:00 یهک دهگرینههوه ، "ساڵه" به تهلهفوون پێمان دهڵێت: "شایی خهریکه کۆتایی دێت، ناگهنێ". بهشداری نهکردن له شایی "ماردینو مێهناز"دا لهسهر دڵمان دهبێته گرێ.!
دهگهرینهوه، درهنگانی شهو دهگهمه "ڤێسترۆس" شاری بیرهوهرییهکان، شاری چهکهره کردنی هیواکانم، شاری گۆڕکردنی حهقیقهتهکانی ژیانم. شارێک که تێیدا پێکهنیمو غهمناک بووم. شارێک که زۆر شهوان مێهرهبانانه منو تهنیایهکانمی له باوهش گرت، برینه قوڵهکانی سهر جهستهمی شاردهوه. تێیدا گهوره بووم، تێیدا بڕیارمدا بگهمه بهختهوهری، بهڵام رۆژێک تێگهیشتم ئیدی نابێ چاوهڕوانی هاتنی کهس بم. بهراستی تێگهیشتووم یان خۆم فریو دهدهم، کات ماوه؟!
له سوئێد ئازا بووم، بناغهی زۆر شتم ههڵتهکاند، زۆر شتم له خۆمدا کوشت، زۆر شتم بونیاد نا، هێندێک شتم له ناخهوه گۆڕی. بڕیارمدا سهر له نوێ بهو جۆرهی دڵم دهخوازێ دایرێژمهوه، بۆ ئهم ئامانجه حهولمدا، تێکۆشامو خۆم مهزن کرد، خهونهکانم گهورهترو گهورهتر کرد، ئێستاش ناخوازم تێبگهم کهس به "سواری ئهسپی سپی" نایهت. نا، نا، نانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانا...
بۆنی بهفر، رهنگی تاریکی تێمئاڵاوه. 5ی مانگ دهمهو ئێوارهیهکی درهنگ بهرهو وڵاتی نوروێژ بهرێدهکهوین. باوبۆرانه. رهنگی زهردی گلۆپهکان دیمهنێکی جوانیان به سهمای بهفر بهخشیوه. له خۆم دهپرسم بۆ رێگای نوروێژم گرتۆته بهر؟! چی بۆ ئهوێم دهبات؟.
به خۆم دهڵێم، کوره ئهوا دهوڵهمهندیش بوویت، کهچی، بۆ چی، بۆ کێ؟
پاش حهوت رۆژ لهگهڵ "محێدین" به فرۆکه دهگهرێینهوه. دیسان ههژان، ههژاندن، چوونهوه به ناخی بیرهوهرییهکاندا جهرگم وهژان دێنێت، منو بیرهوهرییهکانم، منو ئهم وڵاته، منو چاوهروانییهکانم، منو بهختهوهریو بێ بهختییهکانم...
پهکوو که دڵی خۆم به هیچ خۆش دهکهمو کورد وتهنی: " بهدوای كڵاوی با بردوو کهوتووم". کات ڕۆیشت، تهمهن چوو، کهچی ئهم داره ههر بهرنادات. ئهم ئاوه ناجوڵێ، رهحیم حهقیقهت قبووڵ بکه، باشه، حهول دهدهم وا بکهم.!
رۆژی 15ی مانگ دهگهرێمهوه، دیسان به هۆی خراپی کهشو ههواوه، فرۆکه نهک له پاریس له شاری برۆکسێڵ دهنیشێتهوه، له ولاتی بلژیکهوه به ماشێن دهگهرێمهوه بۆ پاریس.
کاتژمێر 22:00ی شهو دهگهمه پاریس، تهلهفوونێک وهخهبهرم دێنێت، به خۆم دهڵێم، رهها گیان، لهوانهیه کهسێک لهوپهڕی سنووره دوورهکانهوه دڵی وهکوو کانی بۆت بقوڵێ.! بهڵام کێیه، له کوێیه، سهرقاڵی چییه، نازانم؟!. سهخته قهت به نهبوونی کهسێک خوو نهگریت.
دڵتهنگی بۆ بهرۆکم بهرنادات، زسان وهرزی چاوهڕوانی، وهرزی دابڕان، وهرزی خۆ گرمۆڵه کردنو ناشتنو گۆڕ کردنی خهونهکانه؟!
لهوانهیه زستان وهرزی ههمیشه تهنیا مانهوهی رهحیم بێت؟!
رهها گیان!
برۆ خهوێکی زستانییهوه، بهشکم خووت گرت، بهشکم راستهقینهت قبووڵ کرد، بهشکم هێور بوویتهوه. بهشکم ئهو ههموو برینه سارێژ بێتهوه...
بهشکم، بهشکممممممممممممممممممممممممممممممممممممممممم.!
بیر له زۆر شت دهکهمهوه، لهوهی چۆن پیرۆزبایی له بووکو زاوا بکهم، ئهو کارو پرۆژانهی که دهبێ له وڵاتی سوئێد جێبهجێیان بکهم. بڕیاره کاتژمێر 12:00ی نیوهرۆ له سوئێد بم، به هۆی خراپی کهشو ههوا فرۆکه کاتژمێر 15:00 دهفرێو 19:00ی شهو دهگاتێ.
"شۆرش" له شاری ئۆسلۆوه هاتۆته دوامو رێگای ون کردووه. بۆی دهنووسم بڕۆ بۆ شایهکه من ئیدی ناگهمێ، بهڵام وهکوو ههمیشه لاساری دهکات. کاتژمێر 20:00 یهک دهگرینههوه ، "ساڵه" به تهلهفوون پێمان دهڵێت: "شایی خهریکه کۆتایی دێت، ناگهنێ". بهشداری نهکردن له شایی "ماردینو مێهناز"دا لهسهر دڵمان دهبێته گرێ.!
دهگهرینهوه، درهنگانی شهو دهگهمه "ڤێسترۆس" شاری بیرهوهرییهکان، شاری چهکهره کردنی هیواکانم، شاری گۆڕکردنی حهقیقهتهکانی ژیانم. شارێک که تێیدا پێکهنیمو غهمناک بووم. شارێک که زۆر شهوان مێهرهبانانه منو تهنیایهکانمی له باوهش گرت، برینه قوڵهکانی سهر جهستهمی شاردهوه. تێیدا گهوره بووم، تێیدا بڕیارمدا بگهمه بهختهوهری، بهڵام رۆژێک تێگهیشتم ئیدی نابێ چاوهڕوانی هاتنی کهس بم. بهراستی تێگهیشتووم یان خۆم فریو دهدهم، کات ماوه؟!
له سوئێد ئازا بووم، بناغهی زۆر شتم ههڵتهکاند، زۆر شتم له خۆمدا کوشت، زۆر شتم بونیاد نا، هێندێک شتم له ناخهوه گۆڕی. بڕیارمدا سهر له نوێ بهو جۆرهی دڵم دهخوازێ دایرێژمهوه، بۆ ئهم ئامانجه حهولمدا، تێکۆشامو خۆم مهزن کرد، خهونهکانم گهورهترو گهورهتر کرد، ئێستاش ناخوازم تێبگهم کهس به "سواری ئهسپی سپی" نایهت. نا، نا، نانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانانا...
بۆنی بهفر، رهنگی تاریکی تێمئاڵاوه. 5ی مانگ دهمهو ئێوارهیهکی درهنگ بهرهو وڵاتی نوروێژ بهرێدهکهوین. باوبۆرانه. رهنگی زهردی گلۆپهکان دیمهنێکی جوانیان به سهمای بهفر بهخشیوه. له خۆم دهپرسم بۆ رێگای نوروێژم گرتۆته بهر؟! چی بۆ ئهوێم دهبات؟.
به خۆم دهڵێم، کوره ئهوا دهوڵهمهندیش بوویت، کهچی، بۆ چی، بۆ کێ؟
پاش حهوت رۆژ لهگهڵ "محێدین" به فرۆکه دهگهرێینهوه. دیسان ههژان، ههژاندن، چوونهوه به ناخی بیرهوهرییهکاندا جهرگم وهژان دێنێت، منو بیرهوهرییهکانم، منو ئهم وڵاته، منو چاوهروانییهکانم، منو بهختهوهریو بێ بهختییهکانم...
پهکوو که دڵی خۆم به هیچ خۆش دهکهمو کورد وتهنی: " بهدوای كڵاوی با بردوو کهوتووم". کات ڕۆیشت، تهمهن چوو، کهچی ئهم داره ههر بهرنادات. ئهم ئاوه ناجوڵێ، رهحیم حهقیقهت قبووڵ بکه، باشه، حهول دهدهم وا بکهم.!
رۆژی 15ی مانگ دهگهرێمهوه، دیسان به هۆی خراپی کهشو ههواوه، فرۆکه نهک له پاریس له شاری برۆکسێڵ دهنیشێتهوه، له ولاتی بلژیکهوه به ماشێن دهگهرێمهوه بۆ پاریس.
کاتژمێر 22:00ی شهو دهگهمه پاریس، تهلهفوونێک وهخهبهرم دێنێت، به خۆم دهڵێم، رهها گیان، لهوانهیه کهسێک لهوپهڕی سنووره دوورهکانهوه دڵی وهکوو کانی بۆت بقوڵێ.! بهڵام کێیه، له کوێیه، سهرقاڵی چییه، نازانم؟!. سهخته قهت به نهبوونی کهسێک خوو نهگریت.
دڵتهنگی بۆ بهرۆکم بهرنادات، زسان وهرزی چاوهڕوانی، وهرزی دابڕان، وهرزی خۆ گرمۆڵه کردنو ناشتنو گۆڕ کردنی خهونهکانه؟!
لهوانهیه زستان وهرزی ههمیشه تهنیا مانهوهی رهحیم بێت؟!
رهها گیان!
برۆ خهوێکی زستانییهوه، بهشکم خووت گرت، بهشکم راستهقینهت قبووڵ کرد، بهشکم هێور بوویتهوه. بهشکم ئهو ههموو برینه سارێژ بێتهوه...
بهشکم، بهشکممممممممممممممممممممممممممممممممممممممممم.!
Monday, December 31, 2007
2007
ساڵی 2007ی زایینی، دوایین ساتهکانی تهمهنی خۆی تێپهڕ دهکات. ساڵێک به ههموو خۆشیو ناخۆشییهکانییهوه بارگهوبنهی پێچاوهتهوه، به ههموو تاڵیو سوێرییهکانییهوه، به شیرینیو خۆشییهکانییهوه دهڕوات تاکوو ببێته بهشێک له مێژوو. بۆ هێندێک دووپات بوونهوه، بۆ برێک سهرکهوتنو له بۆ هێندێکان تێکشکانو ناکامی. ههر چۆنێک بێت، ههرچی بووبێ ساڵی 2007 کۆتایی دێو ئیدی ناچاریین له بن نامهو نووسراوهکان بنووسرێ رێکهوت / / 2008.
بۆ ئهز، شوێنهوارهکانی رووداوگهلی جۆراوجۆر که له ساڵی 2007دا خزاییه ژیانم، خزاییه ژورهکهم، هاته بیرمهوهو له ڕۆحمدا جێبگرت بهم زووانه بهرۆکم بهرنادهن، بهشێکیان درێژهی ساڵانی پێشوو بوون، بهشێکیان لهم ساڵدا خولقانو ڕهنگه بۆ ههتاههتایه لهسهر ژیانی من بهباندۆر بن، لانی کهم ههر هیچ نهبێ، ساتێک دهمخهنه خهیاڵهوه، دهمێک بزه له لێوهکانم گرێ دهدهن، تاوێک غهمگینی غهمگینم دهکهن وهکوو ئێستا که سهرقاڵی نووسینی ئهم دێرانهمو ئێره ئهم ساباته بۆته ژوانگهی خهمو شادییهکانم، ساڵانێکه له رێگای پهیڤهکانهوه سێبهری بێ دهنگی لهسهر روخساریان لادهدهمو نازانم کێ له کوێوه دهیبێنێو دهیخوێنێتهوهو پێی وایه ئهم دێرانه کهمێک له ژیانی ئهو دهچێ.
بهڵام به بێ هیچ پاساوو پهرژینێک، به بێ ئهوهی ههست به شهرم یان خۆشکانهوه بکهم، ئێره بهشی ههره زۆرو راستهقینهی ژیانی رهحیمه. بێرهوه زیندووم، ئێره ههوارگهی غهمو شادییهکانی منه. لێره توڕهیی، غهمهکان، بزهو دڵتهنگیهکانم به ئاشکارا وهکوو تابلۆ دهکێشمهوه. بڕیار دهدهم ههروا بمێنمهوه. ئاوا زۆرتر خۆمم، به ههموو خاڵه بههێزو بێ هێزهکانی ژیانمهوه.
لهم ساڵدا، وڵاتانی بریتانیا، ئیتالیا، سوئێد، نوروێژ، دانمارک، فینلهند، هولهند، سوئیس، ئوتریش، ئاڵمان، یونان، دوبهیو کوردستان چووم؛ بۆ هێندێکیان پتر له جاریک سهفهرم کردووه، شادو غهمگین بووم. بهڵام له ههموو ئهم سهفهرانهدا شانێک نهبوو که به خاتر جهمی پاڵی پێوهدهم. گهورهتریین بۆشایی ساڵی 2007، وێرای ئهو ههموو سهفهره ئهم کهلێنه بوو که تاکوو ئێستاش ههروا ماوهتهوهو دیار نییه کهنگێ کۆتایی دێت. رهنگه قهت؟
ههر چۆنێک بێ ژیان ئاواش بهردهوامه. با لهیلاێک داوای من بۆ قاوه خواردنهوه قبووڵ نهکات. ڕهنگه نازانێ به شهوێک مانهوه لهگهڵم دیرژێنمه ڕۆحمهوه، وهها که بۆ ههمیشه کوێستانێکی گهرم بێت.
له 365 ڕۆژی ئهو ساڵدا نزیک به 100 فیلمی جۆراوجۆری سیاسیی، مێژووی، کۆمهلایهتیم دیتوون، زۆربهیان کۆمهڵایهتی بوون، پتر له 100 پهرتووکو به ههزاران وتارم خوێندۆتهوه. له نێو سهفهرهکاندا تهنها دوو سهفهر له ههموویان کاریگهرتر بوون لهسهر من، لهم سهفهرانهدا زۆرترین کات خۆم بووم، خۆمی خۆم، شادو زیندوو، سهرسهوزو هیوادار، له یهکێک لهو سهفهرانهدا که کهویرم ناسیو له باوشم گرت، به خۆمم وت: له بیرم بێ رۆژێک مهرگ درگام پێدهگرێ، ئهبێ بژیم بهو جۆرهی دڵ دهیههوێ، دهبێ ههوڵ بدهمو هیوابڕاو نهبم. نابێ قهت بهوهی ههمه رازی بم. بهڵام ناشوکریش نابم. حهول دهدهم پێشبکهوم بهبێ ئهوهی تهماحم ههبێ. بهڵام نابێ خۆش ویستنی خۆمم له بیر بچێتهوه.
ساڵی 2008 دهست پێدهکات، من به دڵنیایهوه تاکوو نیوهی ئهوهڵی ئهمساڵ له پاریس دهمێنمهوهو ئهبێ ئهم ساڵ هێندێک جیاواز له ساڵانی پێشوو بێ. حهتمهن وا دهبێ.
لهم شهش مانگهی ئهوهڵی ساڵدا وێرای درێژهدان به کارهکانم له تیشک تیڤی، دهبێ ئهونده فهرانسهوی فێر بم که بتوانم بهڕهی خۆم له ئاو دهربهاوێم. لانی کهم 70% سهفهرهکانم کهم دهکهمهوه. ئهبێ کهمێکیش دهوڵهمهند بم.
ساڵی نوێتان خۆشو ئارهزوهکانتان گوڵ بکات، لێرهوه ههموو ئهوانهی ئازاریان داوم گهردنیان ئازاد بێو ژیانیان خۆش. به هیوام کهسم نهرهنجاندبێ، ئهگهریش بووبێ دهزانم دڵتان گهورهیه ببورن لێم.
بۆ ئهز، شوێنهوارهکانی رووداوگهلی جۆراوجۆر که له ساڵی 2007دا خزاییه ژیانم، خزاییه ژورهکهم، هاته بیرمهوهو له ڕۆحمدا جێبگرت بهم زووانه بهرۆکم بهرنادهن، بهشێکیان درێژهی ساڵانی پێشوو بوون، بهشێکیان لهم ساڵدا خولقانو ڕهنگه بۆ ههتاههتایه لهسهر ژیانی من بهباندۆر بن، لانی کهم ههر هیچ نهبێ، ساتێک دهمخهنه خهیاڵهوه، دهمێک بزه له لێوهکانم گرێ دهدهن، تاوێک غهمگینی غهمگینم دهکهن وهکوو ئێستا که سهرقاڵی نووسینی ئهم دێرانهمو ئێره ئهم ساباته بۆته ژوانگهی خهمو شادییهکانم، ساڵانێکه له رێگای پهیڤهکانهوه سێبهری بێ دهنگی لهسهر روخساریان لادهدهمو نازانم کێ له کوێوه دهیبێنێو دهیخوێنێتهوهو پێی وایه ئهم دێرانه کهمێک له ژیانی ئهو دهچێ.
بهڵام به بێ هیچ پاساوو پهرژینێک، به بێ ئهوهی ههست به شهرم یان خۆشکانهوه بکهم، ئێره بهشی ههره زۆرو راستهقینهی ژیانی رهحیمه. بێرهوه زیندووم، ئێره ههوارگهی غهمو شادییهکانی منه. لێره توڕهیی، غهمهکان، بزهو دڵتهنگیهکانم به ئاشکارا وهکوو تابلۆ دهکێشمهوه. بڕیار دهدهم ههروا بمێنمهوه. ئاوا زۆرتر خۆمم، به ههموو خاڵه بههێزو بێ هێزهکانی ژیانمهوه.
لهم ساڵدا، وڵاتانی بریتانیا، ئیتالیا، سوئێد، نوروێژ، دانمارک، فینلهند، هولهند، سوئیس، ئوتریش، ئاڵمان، یونان، دوبهیو کوردستان چووم؛ بۆ هێندێکیان پتر له جاریک سهفهرم کردووه، شادو غهمگین بووم. بهڵام له ههموو ئهم سهفهرانهدا شانێک نهبوو که به خاتر جهمی پاڵی پێوهدهم. گهورهتریین بۆشایی ساڵی 2007، وێرای ئهو ههموو سهفهره ئهم کهلێنه بوو که تاکوو ئێستاش ههروا ماوهتهوهو دیار نییه کهنگێ کۆتایی دێت. رهنگه قهت؟
ههر چۆنێک بێ ژیان ئاواش بهردهوامه. با لهیلاێک داوای من بۆ قاوه خواردنهوه قبووڵ نهکات. ڕهنگه نازانێ به شهوێک مانهوه لهگهڵم دیرژێنمه ڕۆحمهوه، وهها که بۆ ههمیشه کوێستانێکی گهرم بێت.
له 365 ڕۆژی ئهو ساڵدا نزیک به 100 فیلمی جۆراوجۆری سیاسیی، مێژووی، کۆمهلایهتیم دیتوون، زۆربهیان کۆمهڵایهتی بوون، پتر له 100 پهرتووکو به ههزاران وتارم خوێندۆتهوه. له نێو سهفهرهکاندا تهنها دوو سهفهر له ههموویان کاریگهرتر بوون لهسهر من، لهم سهفهرانهدا زۆرترین کات خۆم بووم، خۆمی خۆم، شادو زیندوو، سهرسهوزو هیوادار، له یهکێک لهو سهفهرانهدا که کهویرم ناسیو له باوشم گرت، به خۆمم وت: له بیرم بێ رۆژێک مهرگ درگام پێدهگرێ، ئهبێ بژیم بهو جۆرهی دڵ دهیههوێ، دهبێ ههوڵ بدهمو هیوابڕاو نهبم. نابێ قهت بهوهی ههمه رازی بم. بهڵام ناشوکریش نابم. حهول دهدهم پێشبکهوم بهبێ ئهوهی تهماحم ههبێ. بهڵام نابێ خۆش ویستنی خۆمم له بیر بچێتهوه.
ساڵی 2008 دهست پێدهکات، من به دڵنیایهوه تاکوو نیوهی ئهوهڵی ئهمساڵ له پاریس دهمێنمهوهو ئهبێ ئهم ساڵ هێندێک جیاواز له ساڵانی پێشوو بێ. حهتمهن وا دهبێ.
لهم شهش مانگهی ئهوهڵی ساڵدا وێرای درێژهدان به کارهکانم له تیشک تیڤی، دهبێ ئهونده فهرانسهوی فێر بم که بتوانم بهڕهی خۆم له ئاو دهربهاوێم. لانی کهم 70% سهفهرهکانم کهم دهکهمهوه. ئهبێ کهمێکیش دهوڵهمهند بم.
ساڵی نوێتان خۆشو ئارهزوهکانتان گوڵ بکات، لێرهوه ههموو ئهوانهی ئازاریان داوم گهردنیان ئازاد بێو ژیانیان خۆش. به هیوام کهسم نهرهنجاندبێ، ئهگهریش بووبێ دهزانم دڵتان گهورهیه ببورن لێم.
Monday, December 24, 2007
ڕونکردنهوهیهک له عهزیز وهیسی
وێرای سڵاو له ههموو هونهر دۆستان
چهند ڕۆژی ڕابردو کهسێک به ناوی خاتوو "مههاباد قهرهداغی" له وتارێک دا به توندی هێرشی کردۆته سهر من و گۆیا عهزیز وهیسی سهرهتانی گۆرانی کوردیه.
پێش ئهو خاتونه کهسانێک حهولیان داوه کهسایهتی ئهم خزمهتکارهی خهڵکی کوردستان خهوشدار بکهن و زۆر ناتۆرهی به دور له ڕاستیان له من ناوه که جێگای داخه.
شێرپهنجهی هونهری کوردی ئهوانهن که ههوڵی فهوتانی دهدهن، نهک ئهوانهی کار بۆ پێشخستنی دهکهن له ههلومهرجێکی دژوار دا.
پێم خۆشه لهم ڕونکردنهوه دا به کوردی و به کورتی چهند شت ڕونکهمهوه.
زۆر پێش داده "مههاباد قهرهداغی" بهرێز رهحیم رهشیدی ڕۆژنامهنووسی ناسراوی کوردستانی رۆژههڵات به شاهیدی چهند هونهرمهندی کوردستانی باشور، سهبارهت به بهشێک له گۆرانیهکانم ڕهخنهی لێ گرتوم، منیش به دڵ فراوانیهوه وهرم گرتوه و بهڵێنم داوه له داهاتوو دا ئهو کهم و کوڕیانه چارهسهر بکهم.
جیاوازی ئهو دو ههڵوێسته ئهوهیه، یهکهمیان ههوڵی پێشکهوتنی هونهری یهکسانی خوازانه بوه، بهڵام پێم وایه ئهوهی ئهم خانمه شتێکی وای مهبهست نیه و زۆرتر هێرشی نا ڕهوایه بۆ شکاندنی کهسایهتی من.
به هیچ شێوهیهک به چاوی قهڵهمهکهی ئهو خانمه له پلهی بهرزی ژن ناڕوانم و ژن له هونهری عهزیز وهیسی دا بهرز و بهرێز و پیرۆزه. کهمتهرخهمی کراوه، ئهوهش نیشانهی دونیا ئاخر بوون نیه و دهکرێ له ههوڵه هونهریهکانی داهاتو دا قهرهبوی بکهمهوه و حهتمهن ئهو کارهش دهکرێ.
ئهو خانمه، دهبێ باش بزانێ بهشداری بهربڵاوی کوردستانیان له کۆنسێرتهکانی ئهم بچوکهی خۆیان دا له نێو خۆ و دهرهوهی وڵات، باشترین بهڵگه و وڵامه بۆ ئهوهی من هونهرمهند بم یان نا، ئهوه جهماوهرن بڕیار دهدهن کێ هونهرمهنده.
چهند ڕۆژی ڕابردو کهسێک به ناوی خاتوو "مههاباد قهرهداغی" له وتارێک دا به توندی هێرشی کردۆته سهر من و گۆیا عهزیز وهیسی سهرهتانی گۆرانی کوردیه.
پێش ئهو خاتونه کهسانێک حهولیان داوه کهسایهتی ئهم خزمهتکارهی خهڵکی کوردستان خهوشدار بکهن و زۆر ناتۆرهی به دور له ڕاستیان له من ناوه که جێگای داخه.
شێرپهنجهی هونهری کوردی ئهوانهن که ههوڵی فهوتانی دهدهن، نهک ئهوانهی کار بۆ پێشخستنی دهکهن له ههلومهرجێکی دژوار دا.
پێم خۆشه لهم ڕونکردنهوه دا به کوردی و به کورتی چهند شت ڕونکهمهوه.
زۆر پێش داده "مههاباد قهرهداغی" بهرێز رهحیم رهشیدی ڕۆژنامهنووسی ناسراوی کوردستانی رۆژههڵات به شاهیدی چهند هونهرمهندی کوردستانی باشور، سهبارهت به بهشێک له گۆرانیهکانم ڕهخنهی لێ گرتوم، منیش به دڵ فراوانیهوه وهرم گرتوه و بهڵێنم داوه له داهاتوو دا ئهو کهم و کوڕیانه چارهسهر بکهم.
جیاوازی ئهو دو ههڵوێسته ئهوهیه، یهکهمیان ههوڵی پێشکهوتنی هونهری یهکسانی خوازانه بوه، بهڵام پێم وایه ئهوهی ئهم خانمه شتێکی وای مهبهست نیه و زۆرتر هێرشی نا ڕهوایه بۆ شکاندنی کهسایهتی من.
به هیچ شێوهیهک به چاوی قهڵهمهکهی ئهو خانمه له پلهی بهرزی ژن ناڕوانم و ژن له هونهری عهزیز وهیسی دا بهرز و بهرێز و پیرۆزه. کهمتهرخهمی کراوه، ئهوهش نیشانهی دونیا ئاخر بوون نیه و دهکرێ له ههوڵه هونهریهکانی داهاتو دا قهرهبوی بکهمهوه و حهتمهن ئهو کارهش دهکرێ.
ئهو خانمه، دهبێ باش بزانێ بهشداری بهربڵاوی کوردستانیان له کۆنسێرتهکانی ئهم بچوکهی خۆیان دا له نێو خۆ و دهرهوهی وڵات، باشترین بهڵگه و وڵامه بۆ ئهوهی من هونهرمهند بم یان نا، ئهوه جهماوهرن بڕیار دهدهن کێ هونهرمهنده.
لهگهڵ رێز و خۆشهویستم بۆ ههمو خهڵکی کوردستان
عهزیز وهیسی
خهڵکی شاری سهلاسی باوهجانی و دانیشتوی جوانڕۆ له ناوچهی کرماشان
15 01 2008
بۆ پێوهندی گرتن:
00989189243004
عهزیز وهیسی
خهڵکی شاری سهلاسی باوهجانی و دانیشتوی جوانڕۆ له ناوچهی کرماشان
15 01 2008
بۆ پێوهندی گرتن:
00989189243004
Saturday, December 22, 2007
پێکهوه (2)
ئێوارهیهکی دوایین ڕۆژی پایزی ساڵی 86ی ههتاوی، بهرانبهر به 22ی 12ی 2007ی زایینی، تهزووی سهرمای دوایین ڕۆژهکانی وهرزی پایز، وهکوو زلهیهکی توند که وه روخساری مرۆڤ دهکهوێت، به ئاگام دێنن له حاڵی ڕۆیشتنام.
له رستیدا ئهم سهرما هۆکاره بۆ ئهوهی خێراتر ههنگاو بنێمو پێپلیکانه پڕ حهشیمهتهکانی میترۆ تێپهرکهم، وڵامی ئهو قسانه نادهمهوه به ههر هۆیهک ڕوویان له منه. جاران ئهگهر شانم له شانی کهسێک کهوتبا، ئهگهر ههستم کردبا کهسێک به وتنی وشهی"pardon" که به مانی لێبووردنه، وێرای رازی بوون لێم، شاد دهبێ، بێ بیر کردنهوه، بێ ئهوهی ههستم کردبا خۆمم چووک کردۆتهوه دهرم دهبڕی، بهڵام ئهمرۆ ههست دهکهم ئهم شتانه کات بهفیڕۆدانه، یان ههر پێویست نییه.
دهڕۆمو ئاوڕ له پاش خۆم نادهمهوه.
له راستیدا ئاگام له هیچ نییه. بی ههست، بێ ئهوهی شوێنێکی تایبهتیم دیاری کردبێ، بێ ئهوهی مهکانو مهڵبهندێکی دیاری کراوم له زینیی ئاڵۆزی خۆمدامدا جێگیر کردبێ، وهکوو گهڵای سهر ئاو که نازانێ له کوێدا دهگیرسێتهوهوهو کام قوژبن پهنای دهدات سهرگهردانم.
بهسهر سینگی شهقامه ڕووتو تهزیوهکانی شاری پاریسدا تێپهڕ دهبم. ڕووتیو رهجالی درخته سهر سهوزوو پڕ گیانهکانی دوێنی، ئهمڕۆ ڕووت ههڵگهراونو زۆر ماتهمبار دهنوێنن، خێرا تێپهر بوونی مرۆڤهکان، سیسس بوونی گوڵه ڕهنگاو رهنگهکان، به هیچ جۆرێک رهحیم له بازنهی بیر کردنهوهدا قهتیس ناهێڵنهوه.
به خێرایی تێپهڕ دهبم. کاتژمێر 14:30ی دوانیوهڕۆ، وهکوو زۆر کهڕهتان خۆم له بهردهم ساڵۆنی ژوماره شهشهمی بینای موزهی بهناوبانگی "لۆڤێر"دا، دهبینمهوه. پاش کڕینی بلیتیی چوونه ژوورهوه، به خێرایی بهسهر پێپلیکانهکاندا سهردهکهوم. ههست دهکهم هاتنی ئهم جارهم بۆ ئێره زۆر جیاواز له جارانی پێشووه، سهیری هیچو کهس ناکهم. هیچ نووسراوهیهک ناخوێنمهوه.
تابلۆ ڕهنگاو ڕهنگه دهگمهنو مێژوویهکان من به سهیر کردنی خۆیانهوه غافڵ ناکهن. بوونی حهشیمهتێکی زۆر سهرنجم به خۆیانهوه گرێ نادهن. چاوهکانم لهسهر هیچ ناگیرسێتهوه. به بێ دووان، تهنها به سهر ڕاوهشاندنێک وڵامی "نا" به پرسیاری چهند مرۆڤێ دهدهمهوه.
ئێستا له بهردهم تابڵۆی بهناوبانگی"monna lisa"دا خۆم دهبینمهوه. وهکوو ههمیشه دهیان کهس له سهراسهری جیهانهوه، دهیان ڕهنگی جۆراوجۆر، رهش، سپی، زهردو سوور پێستهکان وێرای وێنه گرتنو فیلم ههڵگرتن به کامێراکانیان، خهریکی باس له ئهوینو عهشقی مونالیزان، کوڕێک که لهو پهڕی ئاوه دوورهکانهوه هاتۆتهوه، کورێک ڕووداوهکانی یهک حهوتووی سهفهر داگیریان کردووه، کورێک که له نامێهرهبانییهکانی ئهم دونیا تووڕهیه، غهمناکی غهمناک سهری به ههنیسکهوه ههڵدهکهندرێ، بۆ مونالیزا، بۆ خۆی، بۆ تۆ، بۆ ئهوهی که ئهوینی گهورهترو قوڵتر له ئهوینهکهی مونالیزاییه، بهڵام بێ دهنگی بۆ ههمیشه ئهم ئهوینه له ژێر سێبهری خۆیدا ڕادهگرێ؟.
چاو لێکردنی ئهم جارهی تابلۆی مونالیزا بۆم ههژێنهره، ههژێنهر. به چاوه پڕ له فرمێسکهکانم له تابڵۆی مونالیزا دهڕوانمو دهڵێم:
" تۆ که ساڵی 1516ی زایینی ئهو کاتهی له سهدهی 15و 16ی زایینیدا ژنانی ئهشراف برۆیان دهتاشی، ئهو کاتهی "لێئوناردۆ داڤینچی" شێتو شیدات بوو، مونالیزا ئهو کاتهی تۆ ژنی بازرگانێکی بهناوبانگ بووی به ناوی " فرانسیسکۆ دێل جیۆ کاندۆ" ههموو شتێک ههبوو، بهڵام عهشق نا، نا، نا...
مونالیزا، خۆ دهزانی "داڤێنچی" ئاشقت بوو، خۆ دهزانی پاش ئهو جووت بوونو سێکسه شێتانهییه که تۆو "داڤێنچی" ههتانبوو، تۆو هاوسهرهکهت ڕۆیشتن، ئهویندارهکهت پاش ئهوی بۆ ههموو جێگایهک تابڵۆیهکهی دهبرد چوار ساڵی خایاند تاکوو تهوای کرد، تابڵۆیهک که ئهمرۆ بهناوبانگ تریین تابلۆی جیهانهو ههزاران مرۆڤ له سهراسهری جیهانهوه بۆ پاریس دهگوازێتهوه؟
مونالیزا، "داڤێنچی" ئازا بوو، من ئهزانم تۆش ئازا بوویت، ئیزنت دا ئهویندارهکهت تابڵۆییهت لێ بکێشێتهوه، تابڵۆیهک که دهربڕی ئهوینی شێتانهی ئێوهیه به یهکتر. چیرۆکی عهشقی ئێوه ئێستا پردی پێوهندی گهلێک مرۆڤی جیهانه.
مونالیزا، پێم بڵێ من چی بڵیم بهوانهی دیواره پیرهکان نارووخێنن، تکایه وهره گۆو پێم بڵێ چی بڵێم بهوانهی ئهویندارن بهڵام ناهێڵن تابڵۆی ئهوینیان ببێته مهنزڵگای داهاتووی ههزاران گهشتیاری ئهم گۆی زهوییه...
"ئهڕۆم بۆ سهفهر
سهفهر بۆ بهندهرێکی ئاوی
مهترسه، نامێنمهوه لێره
مهترسه ئارامیت ناشێوێنم
تهنها هاتم بڵیم خوا حافیز
دوایی
درگا ئهبهستمو ئهڕۆم".
له رستیدا ئهم سهرما هۆکاره بۆ ئهوهی خێراتر ههنگاو بنێمو پێپلیکانه پڕ حهشیمهتهکانی میترۆ تێپهرکهم، وڵامی ئهو قسانه نادهمهوه به ههر هۆیهک ڕوویان له منه. جاران ئهگهر شانم له شانی کهسێک کهوتبا، ئهگهر ههستم کردبا کهسێک به وتنی وشهی"pardon" که به مانی لێبووردنه، وێرای رازی بوون لێم، شاد دهبێ، بێ بیر کردنهوه، بێ ئهوهی ههستم کردبا خۆمم چووک کردۆتهوه دهرم دهبڕی، بهڵام ئهمرۆ ههست دهکهم ئهم شتانه کات بهفیڕۆدانه، یان ههر پێویست نییه.
دهڕۆمو ئاوڕ له پاش خۆم نادهمهوه.
له راستیدا ئاگام له هیچ نییه. بی ههست، بێ ئهوهی شوێنێکی تایبهتیم دیاری کردبێ، بێ ئهوهی مهکانو مهڵبهندێکی دیاری کراوم له زینیی ئاڵۆزی خۆمدامدا جێگیر کردبێ، وهکوو گهڵای سهر ئاو که نازانێ له کوێدا دهگیرسێتهوهوهو کام قوژبن پهنای دهدات سهرگهردانم.
بهسهر سینگی شهقامه ڕووتو تهزیوهکانی شاری پاریسدا تێپهڕ دهبم. ڕووتیو رهجالی درخته سهر سهوزوو پڕ گیانهکانی دوێنی، ئهمڕۆ ڕووت ههڵگهراونو زۆر ماتهمبار دهنوێنن، خێرا تێپهر بوونی مرۆڤهکان، سیسس بوونی گوڵه ڕهنگاو رهنگهکان، به هیچ جۆرێک رهحیم له بازنهی بیر کردنهوهدا قهتیس ناهێڵنهوه.
به خێرایی تێپهڕ دهبم. کاتژمێر 14:30ی دوانیوهڕۆ، وهکوو زۆر کهڕهتان خۆم له بهردهم ساڵۆنی ژوماره شهشهمی بینای موزهی بهناوبانگی "لۆڤێر"دا، دهبینمهوه. پاش کڕینی بلیتیی چوونه ژوورهوه، به خێرایی بهسهر پێپلیکانهکاندا سهردهکهوم. ههست دهکهم هاتنی ئهم جارهم بۆ ئێره زۆر جیاواز له جارانی پێشووه، سهیری هیچو کهس ناکهم. هیچ نووسراوهیهک ناخوێنمهوه.
تابلۆ ڕهنگاو ڕهنگه دهگمهنو مێژوویهکان من به سهیر کردنی خۆیانهوه غافڵ ناکهن. بوونی حهشیمهتێکی زۆر سهرنجم به خۆیانهوه گرێ نادهن. چاوهکانم لهسهر هیچ ناگیرسێتهوه. به بێ دووان، تهنها به سهر ڕاوهشاندنێک وڵامی "نا" به پرسیاری چهند مرۆڤێ دهدهمهوه.
ئێستا له بهردهم تابڵۆی بهناوبانگی"monna lisa"دا خۆم دهبینمهوه. وهکوو ههمیشه دهیان کهس له سهراسهری جیهانهوه، دهیان ڕهنگی جۆراوجۆر، رهش، سپی، زهردو سوور پێستهکان وێرای وێنه گرتنو فیلم ههڵگرتن به کامێراکانیان، خهریکی باس له ئهوینو عهشقی مونالیزان، کوڕێک که لهو پهڕی ئاوه دوورهکانهوه هاتۆتهوه، کورێک ڕووداوهکانی یهک حهوتووی سهفهر داگیریان کردووه، کورێک که له نامێهرهبانییهکانی ئهم دونیا تووڕهیه، غهمناکی غهمناک سهری به ههنیسکهوه ههڵدهکهندرێ، بۆ مونالیزا، بۆ خۆی، بۆ تۆ، بۆ ئهوهی که ئهوینی گهورهترو قوڵتر له ئهوینهکهی مونالیزاییه، بهڵام بێ دهنگی بۆ ههمیشه ئهم ئهوینه له ژێر سێبهری خۆیدا ڕادهگرێ؟.
چاو لێکردنی ئهم جارهی تابلۆی مونالیزا بۆم ههژێنهره، ههژێنهر. به چاوه پڕ له فرمێسکهکانم له تابڵۆی مونالیزا دهڕوانمو دهڵێم:
" تۆ که ساڵی 1516ی زایینی ئهو کاتهی له سهدهی 15و 16ی زایینیدا ژنانی ئهشراف برۆیان دهتاشی، ئهو کاتهی "لێئوناردۆ داڤینچی" شێتو شیدات بوو، مونالیزا ئهو کاتهی تۆ ژنی بازرگانێکی بهناوبانگ بووی به ناوی " فرانسیسکۆ دێل جیۆ کاندۆ" ههموو شتێک ههبوو، بهڵام عهشق نا، نا، نا...
مونالیزا، خۆ دهزانی "داڤێنچی" ئاشقت بوو، خۆ دهزانی پاش ئهو جووت بوونو سێکسه شێتانهییه که تۆو "داڤێنچی" ههتانبوو، تۆو هاوسهرهکهت ڕۆیشتن، ئهویندارهکهت پاش ئهوی بۆ ههموو جێگایهک تابڵۆیهکهی دهبرد چوار ساڵی خایاند تاکوو تهوای کرد، تابڵۆیهک که ئهمرۆ بهناوبانگ تریین تابلۆی جیهانهو ههزاران مرۆڤ له سهراسهری جیهانهوه بۆ پاریس دهگوازێتهوه؟
مونالیزا، "داڤێنچی" ئازا بوو، من ئهزانم تۆش ئازا بوویت، ئیزنت دا ئهویندارهکهت تابڵۆییهت لێ بکێشێتهوه، تابڵۆیهک که دهربڕی ئهوینی شێتانهی ئێوهیه به یهکتر. چیرۆکی عهشقی ئێوه ئێستا پردی پێوهندی گهلێک مرۆڤی جیهانه.
مونالیزا، پێم بڵێ من چی بڵیم بهوانهی دیواره پیرهکان نارووخێنن، تکایه وهره گۆو پێم بڵێ چی بڵێم بهوانهی ئهویندارن بهڵام ناهێڵن تابڵۆی ئهوینیان ببێته مهنزڵگای داهاتووی ههزاران گهشتیاری ئهم گۆی زهوییه...
"ئهڕۆم بۆ سهفهر
سهفهر بۆ بهندهرێکی ئاوی
مهترسه، نامێنمهوه لێره
مهترسه ئارامیت ناشێوێنم
تهنها هاتم بڵیم خوا حافیز
دوایی
درگا ئهبهستمو ئهڕۆم".
Thursday, December 20, 2007
پێکهوه
سهلام، "بارانهکهم" ئێستا له ژووری کارهکهم تهریکو تهنیا دانیشتوومو بۆت ئهنووسم، زۆر دڵتهنگم، چوونکا نازانم له کوێیت، خهریکی چیت، چاوه رهنگ قاوهیهکانت بهستووه یان بۆ کهسێک دهڕوانی، بیر له چی دهکهیتهوه، پێدهکهنی یان غهمناکی، نازانم کێ تهنیایت دهشێوێنێت، نازانم ئهمشهو خۆتی یان خۆت ناچار دهکهیت به پێچهوانهی خواستهکانی دڵت خۆت نیشان بدهیت؟
گهردنت ئازاد کچهکهم، ههموو کهسو ههموو شت، به "رههاکهتهوه" به منی منهوه، بهکه به قوربانی ئهو پیاوهی ئهمشهو باوشت ئهگرێو ڕاتدهمووسێ. ئهو پیاوهی تهنهاییت قووت دهداتو تۆی لهبهر خۆتی خۆت دهوێت، ئهو پیاوهی ئهگهر ڕۆژێک هاتوو چاوهکانت لهسهر داخستو به ههر هۆیهک درگای دڵت بهڕوویدا پێوهدا، ناترووخێنێت، ناترووشێنێت، بهرێزهوه به چاوی فرمێسکاوییهوه کۆتاییه ههژێنهرهکه تێدهگاو پاش چهند ئاوڕدانهوهیهک له رێگایهکدا وون دهبێت.
بهڵام پیاوی راستهقنیهت، ئهوینداری ریئالیستت ئهو پیاوهیه ئهگهر رۆژێک رووت بوونهوهی خۆتت، لهگهڵ پیاوێکی دیکه به چاوی فرمێسکاوییهوه بۆ گێڕایهوه، به جێگای هار بوون، چاو دهرپهڕاندن، هاتوهاوار، نهڕه نهڕ، بۆڕه بۆر، چاو سوور ههڵگهڕاندنو داپڵۆسینت، توندو قایم له باوشت ئهگرێو پێت ئهڵێت:
" من ئاشقتم، من دڵت بهدهست دێنم، من قهڵای دڵت به ئهوینو مێهرهبانی داگیر دهکهم، من شێتو شهیداترت ئهبم، من کارێک دهکهم ئیدی تهنیاو تهنیا بیر له من بکهیتهوه، من زۆرتر کاتت بۆ دادهنێم، بۆت ئهژیم، بۆت ئهمرم، بهجێشم بێڵی، ئاشقانه له زهمینو زهمانت ئهستێنمهوه".
بهڵێ "نازێ"ی من، دوو دڵ مهبه، رهحیم بهکه به قوربانی وهها پیاوێک، رهحیم به خۆییو ههموو ههستو نیستییهوه به قوربانی وهها پیاوێک ئهبێت، خۆشی ئهوێ، رێزی دهگرێو قهت نایشکێنێ، قهت. "رههاکات" بۆ بهختهوهریتو سهربهرزییت، بۆ ئازا بوونو سهربهخۆ بوونت، دڵی بووه به زریاییهک هیچ کات له شهپۆلو جمو جۆڵ ناکهوێت، نهکهی بترسی، نهکهی سام بتگرێ، نهکهی خۆت تهسلیمی قهزاوقهدهر کهیت.
نازانم بۆ له خۆڕا ههست دهکهم ئێستا دڵت شتێکی دهوێ، منی دهوێ، بهڵام به زۆر خۆت ناچار دهکهیت تاکوو روخسارێکی شادمان له خۆت نیشان بدهی، به بێ ئهوهی شاد بیت؟
من لهم دووری دوورهوه، له شاری "پاریس"وه که مژوو سهرما وهکوو تاراێکی تار خۆیان بهسهردا کێشاوه، دڵی بێ ئارامو قهرام وهکوو کانی بۆت دهقوڵێ، حهز دهکهم ههنووکه بۆ ههڵدانی چهند پهیک شهراب یان ڤودکا داوهتم کهیت. وهکوو "نازێ"، به کراسێکی رهنگ سووری ئیتالیاییهوه، منیش به پرچێکی درێژ درێژهوه له تهنیشتت دانیشمو خهڵکانێک کامێرای چاوهکانیان لهسهر ئێمه ههڵنهگرن، هێندێک حهسرهت بخۆن، هێندێک دڵیان بهخۆیان بمێنێت، هێندێک ههوڵی داگیر کردنی دڵی من بدهن، برێک خۆیان له تۆ ههڵسوونو تۆش قاقا پێبکهنیت...
ههست دهکهم پهنجهکانت پهنجهکانی منیان دهوێ، نیگات بهدوای کابراێکی جادوویی بێ ئۆقرهدا دهگهڕێ، پیاوێک که زۆرتر له قارهمانی چیرۆکو فیلمهکان دهچێت، من ئهزانم ئهو پیاوهش عهوداڵی تۆیه، خۆیت بۆ ئهپارێزێ، بۆت ئازاو بههێزه، تهنها خۆی بۆ تۆ ڕووت دهکاتهوه، تهنها بۆ تۆ لهسهر پشت ڕادهکشێت. ئهم پیاوه بڕیاری داوه تهنها تۆ زامهکانی تهنهایی سهر جهستهی تیمار کهیت.
بڕۆ، بڕۆ لانی کهم خۆت له ژوورێکی تاریکو تهنیادا گرمۆڵه بکه، بیر بکهرهوه، نوقمی یهک حهوتووی ڕابردوو به، پیاوێک خۆی به بهختهوهر ئهزانێ که بیر له دیدارت دهکاتهوه؟
یهک حهوتوو چ زوو تێپهڕی، ڕاستی ئێمه یهکمان دێت، من بۆنم کردیت، دهستم گرتی، به دهورتا گهڕام، شتم بۆ کرێت، تێت ئاڵام، بهسهرتا گریام، چوومه پێستهوه، ڕژامه ڕۆحتهوه، باوهڕ دهکهی نازانم. تۆ بۆم باس بکه، بۆم بگێڕهوه. باشه؟
بۆ ئهوهی تۆ بپاڕێزم، بۆ ئهوهی تۆم ههبێت، وهکوو خۆت، لهبهر خۆتو هیچی دیکه نا، ئهبێ زۆر بههێز بم، زۆر سهبوور بم. پشوو درێژتر له جاران بم.
ئێستا بیر له تۆ دهکهمهوه به بێ ئهوهی ههبیت، به بێ ئهوهی نزیک یان دوور بیت، بهڵام باوهڕ بکه ههر ئێستا دڵم دهڵێت تۆ منت ئهبێت، من تۆم ئهبێت، من ئهگهرێم، ههوڵدهدهم، وڵاتان دهچم، زهریاکان دهپێووم، کهویرهکان تێپهڕ دهکهم، ئهونده که ئیدی بێ تۆ نهبم، بێ من نهبیت، خۆت به، ئازاو به بڕیار به. من بۆت ئهژیم، بۆت ئهمرم.
له نێو ههزاران ڕهنگدا ڕهنگی قاوهیی چاوهکانت قهت لێم وون نابن، قهتم له بیر ناچنهوه، له ههموو سههۆڵبهندانێکدا، گهرمایی پهنجهکانت وهئاگام دێنێت، کهسێک له ههموو کهس، له هوو شت به رۆحم ئاشناترو نزیکتره.
بهشی یهکهم.
گهردنت ئازاد کچهکهم، ههموو کهسو ههموو شت، به "رههاکهتهوه" به منی منهوه، بهکه به قوربانی ئهو پیاوهی ئهمشهو باوشت ئهگرێو ڕاتدهمووسێ. ئهو پیاوهی تهنهاییت قووت دهداتو تۆی لهبهر خۆتی خۆت دهوێت، ئهو پیاوهی ئهگهر ڕۆژێک هاتوو چاوهکانت لهسهر داخستو به ههر هۆیهک درگای دڵت بهڕوویدا پێوهدا، ناترووخێنێت، ناترووشێنێت، بهرێزهوه به چاوی فرمێسکاوییهوه کۆتاییه ههژێنهرهکه تێدهگاو پاش چهند ئاوڕدانهوهیهک له رێگایهکدا وون دهبێت.
بهڵام پیاوی راستهقنیهت، ئهوینداری ریئالیستت ئهو پیاوهیه ئهگهر رۆژێک رووت بوونهوهی خۆتت، لهگهڵ پیاوێکی دیکه به چاوی فرمێسکاوییهوه بۆ گێڕایهوه، به جێگای هار بوون، چاو دهرپهڕاندن، هاتوهاوار، نهڕه نهڕ، بۆڕه بۆر، چاو سوور ههڵگهڕاندنو داپڵۆسینت، توندو قایم له باوشت ئهگرێو پێت ئهڵێت:
" من ئاشقتم، من دڵت بهدهست دێنم، من قهڵای دڵت به ئهوینو مێهرهبانی داگیر دهکهم، من شێتو شهیداترت ئهبم، من کارێک دهکهم ئیدی تهنیاو تهنیا بیر له من بکهیتهوه، من زۆرتر کاتت بۆ دادهنێم، بۆت ئهژیم، بۆت ئهمرم، بهجێشم بێڵی، ئاشقانه له زهمینو زهمانت ئهستێنمهوه".
بهڵێ "نازێ"ی من، دوو دڵ مهبه، رهحیم بهکه به قوربانی وهها پیاوێک، رهحیم به خۆییو ههموو ههستو نیستییهوه به قوربانی وهها پیاوێک ئهبێت، خۆشی ئهوێ، رێزی دهگرێو قهت نایشکێنێ، قهت. "رههاکات" بۆ بهختهوهریتو سهربهرزییت، بۆ ئازا بوونو سهربهخۆ بوونت، دڵی بووه به زریاییهک هیچ کات له شهپۆلو جمو جۆڵ ناکهوێت، نهکهی بترسی، نهکهی سام بتگرێ، نهکهی خۆت تهسلیمی قهزاوقهدهر کهیت.
نازانم بۆ له خۆڕا ههست دهکهم ئێستا دڵت شتێکی دهوێ، منی دهوێ، بهڵام به زۆر خۆت ناچار دهکهیت تاکوو روخسارێکی شادمان له خۆت نیشان بدهی، به بێ ئهوهی شاد بیت؟
من لهم دووری دوورهوه، له شاری "پاریس"وه که مژوو سهرما وهکوو تاراێکی تار خۆیان بهسهردا کێشاوه، دڵی بێ ئارامو قهرام وهکوو کانی بۆت دهقوڵێ، حهز دهکهم ههنووکه بۆ ههڵدانی چهند پهیک شهراب یان ڤودکا داوهتم کهیت. وهکوو "نازێ"، به کراسێکی رهنگ سووری ئیتالیاییهوه، منیش به پرچێکی درێژ درێژهوه له تهنیشتت دانیشمو خهڵکانێک کامێرای چاوهکانیان لهسهر ئێمه ههڵنهگرن، هێندێک حهسرهت بخۆن، هێندێک دڵیان بهخۆیان بمێنێت، هێندێک ههوڵی داگیر کردنی دڵی من بدهن، برێک خۆیان له تۆ ههڵسوونو تۆش قاقا پێبکهنیت...
ههست دهکهم پهنجهکانت پهنجهکانی منیان دهوێ، نیگات بهدوای کابراێکی جادوویی بێ ئۆقرهدا دهگهڕێ، پیاوێک که زۆرتر له قارهمانی چیرۆکو فیلمهکان دهچێت، من ئهزانم ئهو پیاوهش عهوداڵی تۆیه، خۆیت بۆ ئهپارێزێ، بۆت ئازاو بههێزه، تهنها خۆی بۆ تۆ ڕووت دهکاتهوه، تهنها بۆ تۆ لهسهر پشت ڕادهکشێت. ئهم پیاوه بڕیاری داوه تهنها تۆ زامهکانی تهنهایی سهر جهستهی تیمار کهیت.
بڕۆ، بڕۆ لانی کهم خۆت له ژوورێکی تاریکو تهنیادا گرمۆڵه بکه، بیر بکهرهوه، نوقمی یهک حهوتووی ڕابردوو به، پیاوێک خۆی به بهختهوهر ئهزانێ که بیر له دیدارت دهکاتهوه؟
یهک حهوتوو چ زوو تێپهڕی، ڕاستی ئێمه یهکمان دێت، من بۆنم کردیت، دهستم گرتی، به دهورتا گهڕام، شتم بۆ کرێت، تێت ئاڵام، بهسهرتا گریام، چوومه پێستهوه، ڕژامه ڕۆحتهوه، باوهڕ دهکهی نازانم. تۆ بۆم باس بکه، بۆم بگێڕهوه. باشه؟
بۆ ئهوهی تۆ بپاڕێزم، بۆ ئهوهی تۆم ههبێت، وهکوو خۆت، لهبهر خۆتو هیچی دیکه نا، ئهبێ زۆر بههێز بم، زۆر سهبوور بم. پشوو درێژتر له جاران بم.
ئێستا بیر له تۆ دهکهمهوه به بێ ئهوهی ههبیت، به بێ ئهوهی نزیک یان دوور بیت، بهڵام باوهڕ بکه ههر ئێستا دڵم دهڵێت تۆ منت ئهبێت، من تۆم ئهبێت، من ئهگهرێم، ههوڵدهدهم، وڵاتان دهچم، زهریاکان دهپێووم، کهویرهکان تێپهڕ دهکهم، ئهونده که ئیدی بێ تۆ نهبم، بێ من نهبیت، خۆت به، ئازاو به بڕیار به. من بۆت ئهژیم، بۆت ئهمرم.
له نێو ههزاران ڕهنگدا ڕهنگی قاوهیی چاوهکانت قهت لێم وون نابن، قهتم له بیر ناچنهوه، له ههموو سههۆڵبهندانێکدا، گهرمایی پهنجهکانت وهئاگام دێنێت، کهسێک له ههموو کهس، له هوو شت به رۆحم ئاشناترو نزیکتره.
بهشی یهکهم.
Sunday, December 16, 2007
حهسهن شیوهسهڵی نرخێک بۆ ئازادی، بهڵگهیهک بۆ ریسوایی تیرۆریزمی دهوڵهتی!
جووڵانهوهی ماف خوازانهی خهڵکی کوردستان، له ڕهوتی خهباتی سهربهرزانهی خۆیدا بۆ دهستهبهر کردنی ئاشتی، ئازادیو دێموکراسی، بهر له ههر شتێک، پشتی به کارو نهسرهوتنی ڕۆڵهکانی نهتهوهی کورد بهستووه که له ههموو دۆخێکدا به وره بهرزیو دهروهستانه باری قورسو گرانی ئهم بزووتنهوهیه به پشت بهشتن به ئیرادهی شۆڕشگێڕانه بهرهو پێشدهبهن، هیچ تهنگو چهڵهمهیهک کۆڵیان پێناداتو له راسته رێگای خهبات بۆ رزگاری گهلی کورد، ههتڵهیان ناکات.
ئاشکرایه، ئهو توێژه له رۆڵهکانی خهڵکی کورد که بۆ ئازادیو رزگاری به پاڵپشتیو هاودڵی زۆربهی نهتهوهی کورد، له ریزی بزوتنهوهی میللی_دێموکراتیکی خهڵکی کورستاندا گیرساونهوهو به ناوی پێشمهرگه ناویان دێته گۆرێ، به ئاوردانهوهیهکی کورت له ژیانو بارودۆخی تێکۆشانیان، ئهو ئهرکه قورسو مهزنانه که بۆ خزمهت به دۆزی ڕهوای گهلهکهیانو پرشکۆتر کردنی ههرچی پتری خهباتو کۆڵنهدان وهئهستۆی دهگرن، فیداکارانه بهڕێوهێ دهبهنو له پێناو سهربهرزیو سهرفرازی خهڵکی کورددا شێلگیرانه ڕهوتی خهبات بهرهو ئاسۆی هیوادهری سهرکهوتن دهبهن، باشترینو فیداکارترین رۆڵهکانی نهتهوهی کوردن، چوونکا تهنیا بیر له سهربهرزیو رزگاری وڵات له دهستی زاڵمو داگیرکهر دهکهنهوهو لهم پێناوهدا ههڵسووڕو کاران، ههر بۆیه هێنده لای خهڵکی نیشتمانپهروهری کورد خۆشهویستو جێگای فهخرو رێزن.
ئهم فهخرو رێزه شایانه له لایهن خهڵکی نیشتمان پهروهری کوردهوه، وهک دیاردهیهکی مهزنو بهرینی مهعنهوی، له بهرانبهر لهخۆبردووییو گیان فیدایی ئهو خهباتگێرانهدا نیشان دهدرێ که سهرو ماڵ، ژیانو گیانان بۆ دابین بوونی ژیانێکی شیاوی مرۆڤی سهردهم بۆ خهڵکی کورد تهرخان کردووهو تهرخان دهکهن. ئهم توێژه خهڵک ویسته، بێ ماڵو سامان، بهڵام خاوهنی شانازیو حورمهتی بێ کۆتایین.
کهوایه، دوژمنی دڵ پڕ له قین، بۆ بهچۆکداهێنانی خهباتی ڕهوای کورد، ههمیشه سیاسهتێکی ههڵهو وێرانکاری گرتۆتهبهر، له رێگای بهکردهیی کردنی ئهو سیاسهتهدا، زۆر جینایهتی خولقاندوونو دهخولقێنێ.
دوژمنانی خهڵکی کورد به ئهنقهست، به بێ ئاوردانهوه له هۆکارهکانی سهرههڵدانی خهڵکی کورد که له راستیدا بهرههمی سیاسهتو کرداری ئهوانه له حاند خهڵکی کورد، ههموو کات حهولیان داوه به پیلانگێریو گرتنهبهری رێگای سهرکوت، داپڵۆسین، کوشتار، وێران کردن، سووتاندن، بهند کردنو رهشه کوژی، بزوتنهوهی خهڵکی کورد بهچۆکدابێنن. بۆ وهدیهێنانی خهونی نزۆکی بهچۆکداهێنانی خهباتی ڕهواو ئاشتی خوازانهی کورد، پشت به یاساو رێساو ئاینی خۆسازکهر دهبستنو به ناڕهوا ویستوویانهو دهیان ههوێ، ڕهوایی بهم ناڕهوایانه ببهخشن به بێ ئهوهی ئهم پهلهقاژهیان بۆ چووبێتهسهر ههروا لێرهو لهوێ درێژهی دهدهن.
له رهوتی نهپساوهی ئهم سیاسهته شهڕانگێزانهدا، بۆ دهستبهر کردنی سهرنهوی کردن به خهباتی سهربهرزانهی پێشمهرگهدا بوو که ڕۆژی 16ی سهرماوهزی ساڵی 1366ی ههتاوی، بهرانبهر به 7ی دسامبری 1987ی زایینی، پاش دهیانو بگره سهدان کرداری قیزهونو دژه مرۆیی دژ به خهباتگێرانی کورد، تیرۆریسته کاسهلێسو بهکرێگیراوهکانی کۆماری ئیسلامی، پاش چهند حهوڵێکی بێ ئاکام که پێشتر له ریگای ناردنی پێڵاوو کاتژمێری بۆمب رێژکراو بۆ زهبر وهشاندن له فهرماندهری بهوجو کارامهی کوردستان، ڕۆڵهی ئازاو چاونهترسی نیشتمان، پێشمهرگهی بهجهرگو دوژمن بهزێن، ههڵۆی ههمیشه بهرزه فڕی دووندنشین، مامۆستای زاناو تێگهیشتووی پێشمهرگه، کاک مهلا حهسهن شیوهسهڵی، ئهندامی کۆمیتهی ناوهندی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، دابوویان، مخابن له پیلانێکی جینایهتکارانهی سامناکدا، له رێگای چهند خۆفرۆشێکهوه به بۆمب رێژکردنی کتێبی "سفید دندان" له نووسینی"جک لهندهن"، توانیان به بهشێک له مرامه چهپهڵکانیان بگهنو بهشێک له جهستهی پیرۆزی لێبستێنن، بهڵام بیری شۆرشگیڕانهو خۆبهدهستهوهنهدهرانهی ههرگیزاو ههرگیز.
له راستیدا ئهگهر هێزی زۆرو زهوهند، پۆشتهو پڕ چهکی دوژمن، له دهیان شهڕی نابهرانبهردا که به سهر خهڵکی کوردستانو بزوتنهوه پێشڕهوهکهیدا سهپاندبوویان، به فرۆکهی بۆمب هاوێژو سهدانو ههزاران، بهسیجی، سپاییو بهکرێگیراوی دژ به ئازادیو مافی نهتهوهیی، نهیانتوانی بوو زهفهر به ڕهمزو قهڵای خۆراگری پێشمهرگه، به شێری ههمیشه له بێشهی نێو لێڕهواڕو دارسانهکانی سهردهشتی سهرسهوزو دێموکرات پهروهر، بهرن، ئهوا مخابنو سهد داخ، که له رێگای تیرۆرهوه توانیان جهستهو قهڵافهتی جوامێرانهی کاک حهسهن شیوهسهڵی زامدارو برین ههڵگر بکهنو بهم ڕووداوهش ریسوایی ههتاههتایی بۆ خولقێنهرانی ئهم تاوانه، داخو خهفهتی زۆرو گران بۆ هاومهتهرێزهکانیو خهڵکی خۆڕاگری کوردستان بێنه ئاراوه.
بهشێکی زۆر لهم خهفهت بارییه، لهو سۆنگهوه سهرچاوه دهگرێ، ئهم کاره حهیاتکێنه له رێگای چهند خۆفرۆشێکی بێ قهدروقیمهتی کوردهوه، به فیتی دامو دهزگای دهوڵهتی قهوما، ئهوه له حالێکدا بوو، دوژمن له دهیان پهلامارو هێرشی ئاسمانیو زهمینیدا، له دهیان موشهک بارانو ئاگربارانی بێ بهزهیانهدا، له سهدان بۆسهو شهڕی قورسدا، نهیتوانی بوو زهفهر بهم ههڵۆ تیژباڵهی خهباتی ڕهوای خهڵکی کوردستان بهرێو له غافڵگیر کردنی دهسته وهستان بوو.
ئهگهر حهسهن شیوهسهڵی، چۆکی بۆ دوژمنانی ئازادی دادبا، سهری بێستوون ئاساو پڕ له سهوداسهری ئازادی خوازیو نهتهوهی ویستی، بۆ داگیرکهری دڵ رهش نهوی کردبا، خۆ ساڵهکانی دهییهی 70 زایینی، له ئهشکهنجهگاکانی رێژیمی پاشایهتیدا چۆکی دادهداو بیری له خهبات بۆ ئازادی نهدهکردهوهو نرخهکهشی نهدهدا.
"عهبباس مهزاهری" له کتێبی " شکوفههای پر پر شده انار"دا زۆر به ڕوونی بهشێک له ئازایهتیو وهره بهرزی، چۆک دانهدانی مامۆستا حهسهن شیوهسهڵی له گرتووخانهکانی رژیمی پاشایهتی له شاری "زنجان" باس دهکاتو به پانهوه ڕۆڵی پێشهنگانهو مامۆستایانهی کاک حهسهن دێنێته زمانو به شانازییهوه به پاڵهوانێکی ڕۆژه دژوارهکانی دهناسێنێو رێز له ئازایهتیو زانایی ئهم رێبهرهی کورد له ئاست دوژمنانی ئازادیدا دهگرێت.
ئهگهرچی له ساڵی 1995ی زایینی، بهرانبهر به 1374ی ههتاوی بهملاوه، مامۆستا شیوهسهڵی به هۆی کاریگهری ئهو تیرۆرهوه، به له دهست دانی بیناییو دهستهکانی، لهسهر داخوازی هاورێیانی له حیزبی دێموکراتی کوردستان، بهنابهدڵی له وڵاتی سوئێد گیرساوهتهوه، لهگهڵ منداڵو هاوسهره بهرێزو فیداکارهکهی ژیان تێپهڕ دهکهن. بهڵام ههموو ئهوانهی له نزیکهوه مامۆستا دهناسن باش دهزانن که ناوبراو سهرهرای ههموو ژانو ئێشهکانی ڕۆژانهی که به هۆی ئهو تیرۆرهوه خزاوهته جستهی، دایم بیرو هۆشی لای پێشمهرگهکانهو به گرینگییهوه دهنگو باسی پێوهندیدار به کوردو کوردستانهوه سهرنج دهداتێو دڵه ئۆقره نهگرتووهکهی بۆ رزگاریو ههڵمژینی ههوای بێ گهردی کۆیستانهکانی وڵات، وهکوو ههمیشه بهخیرایی لێدهدات، ئهو به ڕینوێنی بیر تیژانه هاندهری لاوان بۆ خهباتی ڕهوایه، کاک حهسهن ئێشتاش بهو هیوا ههناسه دهدات بهڵکوو وهکوو جاری جاران خۆی لهبهردهم کوانووی داپیرهی کورددا ببینێتهوهو به بزه پڕ له مێهرهبانییهکانی هیوای سوبهینێیهکی خۆشیان بداتێو ئارهقهی سهر تهوێڵی ماندووی جووتیارو وهرزێری کورد لابدات، له لای رهزهوانهکانی سهردهشتی مهلا ئاواره، پشوویهک بدات، ڕیگای ئهمنو ئهمان بۆ کاروان چییه ماندووهکان دهست نیشان بکات، پاشان بۆ خهڵکی دهڤهرهکه تاوێک له سیاسهت بدوێت، کهمێک داستانی نهبهردیو نهبهزی بگێرێتهوه.
ئاخر، ئهم ڕۆڵه چاونهترسهی دێموکرات، به کرداری چاک، به گوفتاری شیرین، به داوێن پاکیو لهفز شیرینی، بۆ ههمیشه بۆته خۆشهویستی خهڵکی کوردستان به گشتیی، ناوچهی موکریان به تایبهتی. ئهو ههڵسووکهوته شۆڕشگێرانهی که قاسملووی رێبهر نرخی بۆ دادهناو رێزی لێدهگرتو پاشان دوکتۆر شهرهفکهندی به ههمان ئاقاردا ئهسپی ئهمهگداری لهم سیمبولهی خهباتی ڕهوای دێموکراتو گهلی کورد، تاو دهدا.
تاکوو ئاههنگی تافگهی دڵڕفێنی شهڵماش، ئاوپرژێنی دڵی ئهویندارانی جوانیو شادی بکات، تاکوو کهڵوێ له هاژه هاژو کهوفو کۆڵدا بێ، تاکوو چیای گیارهنگ بهپێوه بێ، گومانی تێدا نییه، حهسهن شیوهسهڵی بهڵگهیهکی زیندووی تیرۆریزمی دهوڵهتی کۆماری ئیسلامی، شانازی خهباتی ڕهوای خهڵکی کورد بۆ ئازادی، دێموکراسیو ئاشتییه.
ههرچهنده تاکوو ههنووکه لهم جینایهته ههژێنهره، وهکوو پێویست بۆ له قاودانی روخسارو ناوهرۆکی تیرۆریستانهی رێژیمی ئێران، دژی خهڵکی کوردستان کهڵک وهرنهگیراوه، جێگای خۆیهتی، ڕۆژی 16ی سهرماوهز وهکوو ڕۆژی ههموو ئهو خهباتکارانه دیاری بکرێت که بهشێک یان چهند بهش له جهستهی پیرۆزی خۆیان له پێناو ئازادیو رزگاریو بهختیاری خهڵکی کورددا له دهست داوهو ههر بهم بۆنهوه ههموو ساڵێک لهم ڕۆژهدا ههر هیچ نهبێت به شێوهی سومبولیک رێزیان لێبگیرێتو فیداکاریو گیانبازیان لهبیر نهکرێت.
سڵاوو له یادو ناوی ههموو ئهوانهی که ئێستاش ناوهکهیان بۆ دوژمن سام خولقێنو بۆ نیشتمانپهروهران هیوادهرو پشتو پهنایه.
ئاشکرایه، ئهو توێژه له رۆڵهکانی خهڵکی کورد که بۆ ئازادیو رزگاری به پاڵپشتیو هاودڵی زۆربهی نهتهوهی کورد، له ریزی بزوتنهوهی میللی_دێموکراتیکی خهڵکی کورستاندا گیرساونهوهو به ناوی پێشمهرگه ناویان دێته گۆرێ، به ئاوردانهوهیهکی کورت له ژیانو بارودۆخی تێکۆشانیان، ئهو ئهرکه قورسو مهزنانه که بۆ خزمهت به دۆزی ڕهوای گهلهکهیانو پرشکۆتر کردنی ههرچی پتری خهباتو کۆڵنهدان وهئهستۆی دهگرن، فیداکارانه بهڕێوهێ دهبهنو له پێناو سهربهرزیو سهرفرازی خهڵکی کورددا شێلگیرانه ڕهوتی خهبات بهرهو ئاسۆی هیوادهری سهرکهوتن دهبهن، باشترینو فیداکارترین رۆڵهکانی نهتهوهی کوردن، چوونکا تهنیا بیر له سهربهرزیو رزگاری وڵات له دهستی زاڵمو داگیرکهر دهکهنهوهو لهم پێناوهدا ههڵسووڕو کاران، ههر بۆیه هێنده لای خهڵکی نیشتمانپهروهری کورد خۆشهویستو جێگای فهخرو رێزن.
ئهم فهخرو رێزه شایانه له لایهن خهڵکی نیشتمان پهروهری کوردهوه، وهک دیاردهیهکی مهزنو بهرینی مهعنهوی، له بهرانبهر لهخۆبردووییو گیان فیدایی ئهو خهباتگێرانهدا نیشان دهدرێ که سهرو ماڵ، ژیانو گیانان بۆ دابین بوونی ژیانێکی شیاوی مرۆڤی سهردهم بۆ خهڵکی کورد تهرخان کردووهو تهرخان دهکهن. ئهم توێژه خهڵک ویسته، بێ ماڵو سامان، بهڵام خاوهنی شانازیو حورمهتی بێ کۆتایین.
کهوایه، دوژمنی دڵ پڕ له قین، بۆ بهچۆکداهێنانی خهباتی ڕهوای کورد، ههمیشه سیاسهتێکی ههڵهو وێرانکاری گرتۆتهبهر، له رێگای بهکردهیی کردنی ئهو سیاسهتهدا، زۆر جینایهتی خولقاندوونو دهخولقێنێ.
دوژمنانی خهڵکی کورد به ئهنقهست، به بێ ئاوردانهوه له هۆکارهکانی سهرههڵدانی خهڵکی کورد که له راستیدا بهرههمی سیاسهتو کرداری ئهوانه له حاند خهڵکی کورد، ههموو کات حهولیان داوه به پیلانگێریو گرتنهبهری رێگای سهرکوت، داپڵۆسین، کوشتار، وێران کردن، سووتاندن، بهند کردنو رهشه کوژی، بزوتنهوهی خهڵکی کورد بهچۆکدابێنن. بۆ وهدیهێنانی خهونی نزۆکی بهچۆکداهێنانی خهباتی ڕهواو ئاشتی خوازانهی کورد، پشت به یاساو رێساو ئاینی خۆسازکهر دهبستنو به ناڕهوا ویستوویانهو دهیان ههوێ، ڕهوایی بهم ناڕهوایانه ببهخشن به بێ ئهوهی ئهم پهلهقاژهیان بۆ چووبێتهسهر ههروا لێرهو لهوێ درێژهی دهدهن.
له رهوتی نهپساوهی ئهم سیاسهته شهڕانگێزانهدا، بۆ دهستبهر کردنی سهرنهوی کردن به خهباتی سهربهرزانهی پێشمهرگهدا بوو که ڕۆژی 16ی سهرماوهزی ساڵی 1366ی ههتاوی، بهرانبهر به 7ی دسامبری 1987ی زایینی، پاش دهیانو بگره سهدان کرداری قیزهونو دژه مرۆیی دژ به خهباتگێرانی کورد، تیرۆریسته کاسهلێسو بهکرێگیراوهکانی کۆماری ئیسلامی، پاش چهند حهوڵێکی بێ ئاکام که پێشتر له ریگای ناردنی پێڵاوو کاتژمێری بۆمب رێژکراو بۆ زهبر وهشاندن له فهرماندهری بهوجو کارامهی کوردستان، ڕۆڵهی ئازاو چاونهترسی نیشتمان، پێشمهرگهی بهجهرگو دوژمن بهزێن، ههڵۆی ههمیشه بهرزه فڕی دووندنشین، مامۆستای زاناو تێگهیشتووی پێشمهرگه، کاک مهلا حهسهن شیوهسهڵی، ئهندامی کۆمیتهی ناوهندی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، دابوویان، مخابن له پیلانێکی جینایهتکارانهی سامناکدا، له رێگای چهند خۆفرۆشێکهوه به بۆمب رێژکردنی کتێبی "سفید دندان" له نووسینی"جک لهندهن"، توانیان به بهشێک له مرامه چهپهڵکانیان بگهنو بهشێک له جهستهی پیرۆزی لێبستێنن، بهڵام بیری شۆرشگیڕانهو خۆبهدهستهوهنهدهرانهی ههرگیزاو ههرگیز.
له راستیدا ئهگهر هێزی زۆرو زهوهند، پۆشتهو پڕ چهکی دوژمن، له دهیان شهڕی نابهرانبهردا که به سهر خهڵکی کوردستانو بزوتنهوه پێشڕهوهکهیدا سهپاندبوویان، به فرۆکهی بۆمب هاوێژو سهدانو ههزاران، بهسیجی، سپاییو بهکرێگیراوی دژ به ئازادیو مافی نهتهوهیی، نهیانتوانی بوو زهفهر به ڕهمزو قهڵای خۆراگری پێشمهرگه، به شێری ههمیشه له بێشهی نێو لێڕهواڕو دارسانهکانی سهردهشتی سهرسهوزو دێموکرات پهروهر، بهرن، ئهوا مخابنو سهد داخ، که له رێگای تیرۆرهوه توانیان جهستهو قهڵافهتی جوامێرانهی کاک حهسهن شیوهسهڵی زامدارو برین ههڵگر بکهنو بهم ڕووداوهش ریسوایی ههتاههتایی بۆ خولقێنهرانی ئهم تاوانه، داخو خهفهتی زۆرو گران بۆ هاومهتهرێزهکانیو خهڵکی خۆڕاگری کوردستان بێنه ئاراوه.
بهشێکی زۆر لهم خهفهت بارییه، لهو سۆنگهوه سهرچاوه دهگرێ، ئهم کاره حهیاتکێنه له رێگای چهند خۆفرۆشێکی بێ قهدروقیمهتی کوردهوه، به فیتی دامو دهزگای دهوڵهتی قهوما، ئهوه له حالێکدا بوو، دوژمن له دهیان پهلامارو هێرشی ئاسمانیو زهمینیدا، له دهیان موشهک بارانو ئاگربارانی بێ بهزهیانهدا، له سهدان بۆسهو شهڕی قورسدا، نهیتوانی بوو زهفهر بهم ههڵۆ تیژباڵهی خهباتی ڕهوای خهڵکی کوردستان بهرێو له غافڵگیر کردنی دهسته وهستان بوو.
ئهگهر حهسهن شیوهسهڵی، چۆکی بۆ دوژمنانی ئازادی دادبا، سهری بێستوون ئاساو پڕ له سهوداسهری ئازادی خوازیو نهتهوهی ویستی، بۆ داگیرکهری دڵ رهش نهوی کردبا، خۆ ساڵهکانی دهییهی 70 زایینی، له ئهشکهنجهگاکانی رێژیمی پاشایهتیدا چۆکی دادهداو بیری له خهبات بۆ ئازادی نهدهکردهوهو نرخهکهشی نهدهدا.
"عهبباس مهزاهری" له کتێبی " شکوفههای پر پر شده انار"دا زۆر به ڕوونی بهشێک له ئازایهتیو وهره بهرزی، چۆک دانهدانی مامۆستا حهسهن شیوهسهڵی له گرتووخانهکانی رژیمی پاشایهتی له شاری "زنجان" باس دهکاتو به پانهوه ڕۆڵی پێشهنگانهو مامۆستایانهی کاک حهسهن دێنێته زمانو به شانازییهوه به پاڵهوانێکی ڕۆژه دژوارهکانی دهناسێنێو رێز له ئازایهتیو زانایی ئهم رێبهرهی کورد له ئاست دوژمنانی ئازادیدا دهگرێت.
ئهگهرچی له ساڵی 1995ی زایینی، بهرانبهر به 1374ی ههتاوی بهملاوه، مامۆستا شیوهسهڵی به هۆی کاریگهری ئهو تیرۆرهوه، به له دهست دانی بیناییو دهستهکانی، لهسهر داخوازی هاورێیانی له حیزبی دێموکراتی کوردستان، بهنابهدڵی له وڵاتی سوئێد گیرساوهتهوه، لهگهڵ منداڵو هاوسهره بهرێزو فیداکارهکهی ژیان تێپهڕ دهکهن. بهڵام ههموو ئهوانهی له نزیکهوه مامۆستا دهناسن باش دهزانن که ناوبراو سهرهرای ههموو ژانو ئێشهکانی ڕۆژانهی که به هۆی ئهو تیرۆرهوه خزاوهته جستهی، دایم بیرو هۆشی لای پێشمهرگهکانهو به گرینگییهوه دهنگو باسی پێوهندیدار به کوردو کوردستانهوه سهرنج دهداتێو دڵه ئۆقره نهگرتووهکهی بۆ رزگاریو ههڵمژینی ههوای بێ گهردی کۆیستانهکانی وڵات، وهکوو ههمیشه بهخیرایی لێدهدات، ئهو به ڕینوێنی بیر تیژانه هاندهری لاوان بۆ خهباتی ڕهوایه، کاک حهسهن ئێشتاش بهو هیوا ههناسه دهدات بهڵکوو وهکوو جاری جاران خۆی لهبهردهم کوانووی داپیرهی کورددا ببینێتهوهو به بزه پڕ له مێهرهبانییهکانی هیوای سوبهینێیهکی خۆشیان بداتێو ئارهقهی سهر تهوێڵی ماندووی جووتیارو وهرزێری کورد لابدات، له لای رهزهوانهکانی سهردهشتی مهلا ئاواره، پشوویهک بدات، ڕیگای ئهمنو ئهمان بۆ کاروان چییه ماندووهکان دهست نیشان بکات، پاشان بۆ خهڵکی دهڤهرهکه تاوێک له سیاسهت بدوێت، کهمێک داستانی نهبهردیو نهبهزی بگێرێتهوه.
ئاخر، ئهم ڕۆڵه چاونهترسهی دێموکرات، به کرداری چاک، به گوفتاری شیرین، به داوێن پاکیو لهفز شیرینی، بۆ ههمیشه بۆته خۆشهویستی خهڵکی کوردستان به گشتیی، ناوچهی موکریان به تایبهتی. ئهو ههڵسووکهوته شۆڕشگێرانهی که قاسملووی رێبهر نرخی بۆ دادهناو رێزی لێدهگرتو پاشان دوکتۆر شهرهفکهندی به ههمان ئاقاردا ئهسپی ئهمهگداری لهم سیمبولهی خهباتی ڕهوای دێموکراتو گهلی کورد، تاو دهدا.
تاکوو ئاههنگی تافگهی دڵڕفێنی شهڵماش، ئاوپرژێنی دڵی ئهویندارانی جوانیو شادی بکات، تاکوو کهڵوێ له هاژه هاژو کهوفو کۆڵدا بێ، تاکوو چیای گیارهنگ بهپێوه بێ، گومانی تێدا نییه، حهسهن شیوهسهڵی بهڵگهیهکی زیندووی تیرۆریزمی دهوڵهتی کۆماری ئیسلامی، شانازی خهباتی ڕهوای خهڵکی کورد بۆ ئازادی، دێموکراسیو ئاشتییه.
ههرچهنده تاکوو ههنووکه لهم جینایهته ههژێنهره، وهکوو پێویست بۆ له قاودانی روخسارو ناوهرۆکی تیرۆریستانهی رێژیمی ئێران، دژی خهڵکی کوردستان کهڵک وهرنهگیراوه، جێگای خۆیهتی، ڕۆژی 16ی سهرماوهز وهکوو ڕۆژی ههموو ئهو خهباتکارانه دیاری بکرێت که بهشێک یان چهند بهش له جهستهی پیرۆزی خۆیان له پێناو ئازادیو رزگاریو بهختیاری خهڵکی کورددا له دهست داوهو ههر بهم بۆنهوه ههموو ساڵێک لهم ڕۆژهدا ههر هیچ نهبێت به شێوهی سومبولیک رێزیان لێبگیرێتو فیداکاریو گیانبازیان لهبیر نهکرێت.
سڵاوو له یادو ناوی ههموو ئهوانهی که ئێستاش ناوهکهیان بۆ دوژمن سام خولقێنو بۆ نیشتمانپهروهران هیوادهرو پشتو پهنایه.
Sunday, December 2, 2007
خۆنیشاندان دژی بریاری ئێعدام.
رۆژی شهممه رێکهوتی 1ی دسامبری 2007ی زایینی، بهرانبهر به 10ی سهرماوهزی 1386ی ههتاوی له مهیدانی مووزهی مافی مرۆڤ له شاری پاریس پێتهختی وڵاتی فهرانسه کاتژمێر 2:30ی پاشنیوهڕۆ، به نیشانهی دهربڕینی ناڕهزایهتی دژی داسهپاندنی بڕیاری له سێدارهدانی رۆژنامه نووسو چالاکی مهدهنی کورد عهدنان حهسهن پوورو هیوا بوتیمار له لایهن دهوڵهتی ئێرانهوه، 12 رێکخراوی کولتوری، هونهریو دێموکراتیکی کورد پێکهاتبوو له:
1 . كۆمهڵهی كوردانی دانیشتووی فهرانسه
2. رێكخستنی رۆژنامهوانانی بێ رۆژنامه
3. ناوهندی ههبوون
4. سهنتهری فهرههنگی ئهحمهد كایا
5. بزوتنهوهی دیموكراتیکی یارسان
6. رێكخراوی چوار پهڕی زێرِین
7. ناوهندی هاودهنگی لهگهڵ نهتهوهی كورد
8. رێكخراوی هونهرمهندانی نیگاركێشی كورد له فهرانسه
9. كۆمهڵهی پشتیوانی له كوردهکانی ئێران
10. كومیتهی پشتیوانی له زیندانیانی سیاسیی كورد
11. ناوهندی کوردی فهرانسهیی بۆ پێوهندی کولتوری
12. ئهنستیتۆی کورد له فهرانسه، خۆنیشاندانیکی هێمنانهیان بهرێوهبرد.
شایانی باسه نوێنهری هێندێک له رێکخراوه سیاسیییهکانی کورد له سووریهو تورکیهو هێندێک کهسایهتیی ئێرانی سهربهخۆو چالاکی مافی مرۆڤ بهشداری ئهم خۆنیشاندانه بوون.
بڕیارنامهی ئهم خۆنیشاندانه که بڕیاره بۆ رێکخراوهکانی داکۆکیکار له مافی مرۆڤو ناوهندهکانی دهسهڵات له فهرانسه بنێردرێت، له لایهن خاتوو سوههیلا ماملێ خوێندرایهوه.
1 . كۆمهڵهی كوردانی دانیشتووی فهرانسه
2. رێكخستنی رۆژنامهوانانی بێ رۆژنامه
3. ناوهندی ههبوون
4. سهنتهری فهرههنگی ئهحمهد كایا
5. بزوتنهوهی دیموكراتیکی یارسان
6. رێكخراوی چوار پهڕی زێرِین
7. ناوهندی هاودهنگی لهگهڵ نهتهوهی كورد
8. رێكخراوی هونهرمهندانی نیگاركێشی كورد له فهرانسه
9. كۆمهڵهی پشتیوانی له كوردهکانی ئێران
10. كومیتهی پشتیوانی له زیندانیانی سیاسیی كورد
11. ناوهندی کوردی فهرانسهیی بۆ پێوهندی کولتوری
12. ئهنستیتۆی کورد له فهرانسه، خۆنیشاندانیکی هێمنانهیان بهرێوهبرد.
شایانی باسه نوێنهری هێندێک له رێکخراوه سیاسیییهکانی کورد له سووریهو تورکیهو هێندێک کهسایهتیی ئێرانی سهربهخۆو چالاکی مافی مرۆڤ بهشداری ئهم خۆنیشاندانه بوون.
بڕیارنامهی ئهم خۆنیشاندانه که بڕیاره بۆ رێکخراوهکانی داکۆکیکار له مافی مرۆڤو ناوهندهکانی دهسهڵات له فهرانسه بنێردرێت، له لایهن خاتوو سوههیلا ماملێ خوێندرایهوه.
Subscribe to:
Posts (Atom)